Đại diện Vụ Hợp tác quốc tế trả lời nhiều câu hỏi của báo chí. Ảnh: T.T

Chính sách ổn định, “dễ” cho doanh nghiệp

Theo ông Phạm Tuấn Anh, các Nghị định của Chính phủ vừa ban hành có một số điểm mới. Thứ nhất, quy định về việc ban hành Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt cho giai đoạn 5 năm, từ năm 2018 đến năm 2022 và năm 2023, nhằm đảm bảo tính ổn định và dễ theo dõi cho doanh nghiệp. 7 Biểu thuế (Việt Nam - Hàn Quốc, Việt Nam - Liên minh Kinh tế Á - Âu, ASEAN, ASEAN – Hàn Quốc, ASEAN – Trung Quốc, ASEAN - Úc-Niu-Di-lân, Việt Nam – Chi Lê) có lộ trình áp dụng từ ngày 1/1 đến ngày 31/12 của năm bắt đầu từ năm 2018 – 2022; 3 biểu thuế còn lại (Việt Nam – Nhật Bản, ASEAN – Nhật Bản, ASEAN - Ấn Độ) có lộ trình riêng.

Ngoài ra, các Nghị định mới bổ sung quy định về thuế suất thuế nhập khẩu trong và ngoài hạn ngạch thuế quan. Đối với hàng hóa nhập khẩu áp dụng hạn ngạch thuế quan, thì mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt áp dụng đối với số lượng hàng hóa nhập khẩu trong hạn ngạch thuế quan được chi tiết tại Biểu thuế kèm theo các Nghị định. Mức thuế suất thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch áp dụng theo quy định của Chính phủ tại thời điểm nhập khẩu. Số lượng nhập khẩu hàng năm theo quy định của Bộ Công thương.

10 Nghị định mới quy định cụ thể về 4 điều kiện áp dụng thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt, gồm: Hàng hóa thuộc Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt ban hành kèm theo Nghị định; được nhập khẩu từ các nước là thành viên của Hiệp định vào Việt Nam; được vận chuyển trực tiếp từ nước xuất khẩu vào Việt Nam; đáp ứng các quy định về xuất xứ hàng hóa theo Hiệp định, có Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá (C/O) theo quy định hiện hành của pháp luật.

Các Nghị định mới đã bổ sung quy định về các chú giải và quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại hàng hóa thực hiện theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Nhiều dòng thuế cắt giảm 0% từ năm 2018

Trong số 10 FTA, Biểu thuế Việt Nam - Liên minh Kinh tế Á - Âu (VN - EAEU FTA) có số dòng thuế cắt giảm về 0% lớn nhất, lên đến 5.535 dòng. Tính đến năm 2018, Biểu thuế VN-EAEU FTA có 5.535 dòng thuế được cắt giảm về 0%, tập trung nhiều vào các nhóm mặt hàng là nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất XK như nguyên phụ liệu dệt may, da giày, linh kiện điện tử, nhựa nguyên liệu, phân bón, ngô, lúa mì,... Ngoài 1.372 dòng thuế không được hưởng thuế suất thuế NK ưu đãi đặc biệt VN-EAEU FTA do thuộc danh mục không cam kết, 3.720 dòng thuế còn lại vẫn đang tiếp tục được cắt giảm dần về 0%.

Nhiều mẫu ô tô sản xuất trong nước giảm giá trước thời điểm 1/1/2018 thuế ô tô NK từ ASEAN giảm xuống 0%. Ảnh: T.T

Đứng thứ hai là Biểu thuế ASEAN – Nhật Bản (AJCEP) với 3.426 dòng hàng về 0%. Thời gian áp dụng của FTA này khác với các FTA đó là thực hiện từ 1/4/2018. Số dòng giảm thuế so với năm 2017 là 6.201 dòng, (chiếm 62% biểu thuế). Trong đó, từ ngày 1/4/2018 có 3.426 dòng hàng về 0%.

Tiếp đến là Biểu thuế Việt Nam – Chi Lê (VCFTA) có 2.742 dòng có thuế suất là 0%. Có 4.113 dòng thuế có thuế suất thuế NK ưu đãi đặc biệt VCFTA năm 2018 giảm so với năm 2017, chiếm tỷ lệ 43% tổng biểu. Trong đó, có 2.742 dòng có thuế suất là 0%.

Một số Hiệp định có cam kết giảm thuế NK thấp hơn đó là Việt Nam - Nhật Bản thấp nhất với 456 dòng thuế về 0%; Việt Nam - Trung Quốc có 588 dòng thuế về 0%; Việt Nam - Hàn Quốc với 704 dòng thuế về 0%.

Đối với Biểu thuế ASEAN (ATIGA), gần như không có tác động chuyển đổi vì đã đồng nhất khi cơ bản hoàn thành việc xóa bỏ thuế quan trong ASEAN vào năm 2015, chỉ còn 7% dòng thuế được linh hoạt đến 2018 (chủ yếu tập trung vào các nhóm hàng như ô tô, xe máy, phụ tùng linh kiện ô tô xe máy...). Tuy nhiên, đây cũng là Biểu thuế được dư luận quan tâm vì thuế NK ô tô dưới 9 chỗ ngồi giảm từ 30% về 0% vào năm 2018.

Theo ông Phạm Tuấn Anh, đối với mặt hàng ô tô, khi thuế NK trong ATIGA về 0% từ 1/1/2018, nếu các thành tố khác được giữ nguyên mà thuế giảm thì sẽ góp phần giảm giá bán. Song, thực tế có giảm hay không thì cần phải có những đánh giá tổng thể chứ không thể chỉ căn cứ vào thuế NK.

Trả lời câu hỏi của báo chí về những tác động tới nguồn thu ngân sách khi nhiều dòng thuế NK giảm về 0%, ông Phạm Tuấn Anh cho biết, nhìn chung ngân sách giảm thu từ hoạt động NK, tuy nhiên vấn đề này đã được Bộ Tài chính tính toán kỹ lưỡng khi dự báo, xây dựng dự toán hàng năm. Theo tính toán, có khoảng 5% số dòng thuế có thay đổi thuế suất, giảm không đáng kể so với năm 2016, nên gần như không tác động lớn đến số thu ngân sách.

Đánh giá tác động của việc thực hiện các cam kết hội nhập, đại diện Vụ Hợp tác quốc tế cho biết sẽ ảnh hưởng không nhiều. Bởi khi ban hành các Biểu thuế, Bộ Tài chính đã đánh giá bức tranh tổng thể của việc gia nhập các FTA. Theo đó, việc điều chỉnh chính sách thuế sẽ làm giảm thu NSNN, song Bộ Tài chính đã chủ động tính toán qua công tác dự báo, xây dựng dự toán cũng như quyết toán ngân sách hàng năm./.

Minh Anh