Việt Nam ở nhóm hưởng lợi nhiều nhất từ dịch chuyển chuỗi cung ứng

Theo ông Tim Evans, thế giới đang xoay vần với tốc độ chóng mặt chưa từng có. Những xung đột địa chính trị leo thang, mức độ bảo hộ thương mại gia tăng cùng các rủi ro biến đổi khí hậu hiển hiện trước mắt cho thấy kỷ nguyên toàn cầu hóa đã không còn thống lĩnh. Thế giới đang trở nên đa cực hơn, còn châu Á vốn được hưởng lợi nhờ vị thế trung tâm thương mại toàn cầu trong vài thập kỷ qua giờ đang đối mặt với một số thách thức mới.

Trong guồng quay đó, các chuỗi cung ứng sẽ còn tiếp tục phát triển và dịch chuyển. Một xu thế sẽ trở nên phổ biến chính là nhiều nền kinh tế có động thái giảm rủi ro trong thương mại với Trung Quốc. Xu thế này sẽ diễn ra bất chấp thực tế gần 70 quốc gia trên toàn cầu coi Trung Quốc như nguồn nhập khẩu chính của họ.

Tổng Giám đốc HSBC Việt Nam Tim Evans

ASEAN là khu vực hưởng lợi từ xu hướng đa dạng hóa thương mại này và Việt Nam nằm trong nhóm các nước được hưởng lợi nhiều nhất. Các doanh nghiệp phương Tây trong khi kiếm tìm giải pháp nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc đang đa dạng hóa nguồn hàng sang các thị trường châu Á khác như Việt Nam và Ấn Độ.

“Khu vực này đang thu hút đầu tư FDI nhiều hơn Trung Quốc và đáng chú ý nhất là FDI vào lĩnh vực sản xuất. Bản thân Trung Quốc cũng đang xây dựng các chuỗi cung ứng tại những quốc gia láng giềng như Việt Nam, đây cũng là một xu hướng mà HSBC đang hỗ trợ mạnh mẽ nhờ sự hiện diện rộng khắp của chúng tôi ở cả hai thị trường” - ông Tim Evans chia sẻ.

Nắm bắt tình hình cạnh tranh với các nước trong khu vực

Để nắm bắt được lợi thế này, Tổng giám đốc HSBC Việt Nam khuyến nghị chiến lược của Chính phủ nhằm thu hút thêm FDI vào Việt Nam nên khởi đầu bằng việc tìm hiểu và nắm bắt tình hình cạnh tranh giữa Việt Nam và các nước còn lại trong ASEAN, đồng thời cũng nên đánh giá thêm các thị trường khác chẳng hạn như Ấn Độ hay Mexico.

Trong đó, ông Tim Evans lưu ý, Singapore và Malaysia đang dẫn đầu hệ sinh thái chất bán dẫn, mà Singapore là trung tâm về tấm bán dẫn và thiết bị chế tạo mạch còn Malaysia là trung tâm đóng gói và kiểm thử. Thái Lan đã trở thành một chuỗi cung ứng ô tô và nhà cung ứng cho xe điện có chỗ đứng nhất định. Indonesia đang nhắm tới hệ sinh thái xe điện với nguồn nickel dồi dào và thị trường ô-tô trong nước rộng lớn. Việt Nam cũng đang từ từ “dấn thân” vào cả thị trường xe điện lẫn chất bán dẫn.

Hạ tầng logistic Việt Nam chưa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế

Bước tiếp theo cần làm chính là xác định đâu là "nút thắt" gây khó nhiều nhất trong con mắt của nhà đầu tư nước ngoài, từ đó đặt ra kế hoạch hành động toàn diện và khả thi để tháo gỡ những "niềm đau" này.

Qua đánh giá của các khách hàng là nhà đầu tư nước ngoài, ba điểm “nút thắt” mà Tổng Giám đốc HSBC Việt Nam nhấn mạnh là về năng suất lao động, logistic và môi trường pháp lý.

Hiện tại, Việt Nam vẫn đứng sau những thị trường ASEAN lớn về năng suất lao động với sản lượng mỗi giờ làm việc tương đối thấp ở mức 9,7 so với mức 10~26 của các nước ASEAN khác.

Chỉ số hiệu quả logistics của Việt Nam cũng bị tụt lại phía sau Trung Quốc, Malaysia và Thái Lan với nhiều thiếu hụt trong năng lực logistics, thời gian giao hàng, khả năng truy suất… Hạ tầng logistics không đáp ứng được tiêu chuẩn quốc tế và vận tải đường bộ chiếm tới 74% tổng các phương tiện vận tải trong khi nhu cầu lại nghiêng về vận tải đường biển và cảng biển.

Cuối cùng, ông Tim Evans cho rằng thích ứng với môi trường pháp lý tiếp tục là yếu tố quan trọng cần cân nhắc đối với nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội ở Việt Nam.