Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH Đào Ngọc Dung trả lời báo chí ngày 20/11. Ảnh: PV
Sau khi Quốc hội thông qua Bộ luật Lao động (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) Đào Ngọc Dung đã có cuộc trao đổi với báo chí bên lề phiên họp.
PV: Xin ông cho biết, Bộ luật Lao động (sửa đổi) vừa được thông qua có ý nghĩa như thế nào và có những điểm mới gì?
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Trước hết, tôi cho rằng, việc hôm nay Quốc hội thông qua Bộ luật Lao động (sửa đổi) là một sự kiện rất quan trọng, có ý nghĩa lớn trong việc xây dựng quan hệ lao động và phát triển lực lượng lao động của chúng ta.
Đây là Bộ luật có nội dung, phạm vi lớn, tác động sâu rộng đến hàng chục triệu người lao động ở mọi khu vực của nền kinh tế. Đặc biệt, phạm vi và đối tượng của luật này được mở rộng áp dụng trong chừng mực nào đó đối với cả các đối tượng ở khu vực phi chính thức và không có quan hệ lao động.
Về những cái mới, bộ luật có rất nhiều nội dung mới, trong đó có tới hơn 10 điểm mới với người lao động và cũng gần 10 điểm mới người sử dụng lao động và tổ chức đại diện người lao động. Trong đó, có những vấn đề có tính chất lịch sử, tác động rất lớn trong hàng chục năm như liên quan đến tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở, hay tăng tuổi nghỉ hưu.
Bên cạnh đó là các vấn đề về phát triển quan hệ lao động trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, các vấn đề liên quan đến tiền lương, thương lượng, phát triển doanh nghiệp, tạo điều kiện cho thương lượng tập thể thời gian tới.
Mặt khác đây cũng là dịp để chúng ta đưa những vấn đề đã cam kết trong các công ước quốc tế, cũng như các hiệp định thương mại vào luật, phù hợp với điều kiện của chúng ta.
PV: Việc tăng tuổi nghỉ hưu tại luật này có tác động ra sao, thưa ông?
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Có thể nói việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu là quyết sách rất lớn của Đảng, là tầm nhìn có tính chiến lược để đi trước, đón đầu thách thức già hoá dân số; cũng như giải quyết mục tiêu bao trùm của chúng ta là vừa đảm bảo tăng trưởng kinh tế, tăng trưởng xã hội, nhưng cũng phải cân đối để đảm bảo công ăn việc làm, phát triển bền vững và cũng bảo toàn quỹ bảo hiểm; giải quyết hài hoà vấn đề bình đẳng giới, giảm dần khoảng cách về giới. Đây là mục tiêu bao trùm và tương đối toàn diện.
Việc điều chỉnh tuổi nghỉ hưu là xu hướng chung của thế giới, nhưng chưa bao giờ là dễ đối với bất cứ quốc gia nào vì nó tác động đến hàng chục triệu người lao động. Trong mỗi hoàn cảnh, mỗi đối tượng cụ thể thì cách ứng xử phải khác nhau.
Theo lộ trình vừa được thông qua thì từ 1/1/2021, tuổi nghỉ hưu tăng dần để tới năm 2028 thì người lao động nam nghỉ hưu ở tuổi 62, tới năm 2035 người lao động nữ nghỉ hưu ở tuổi 60. Tuy nhiên, đây là tuổi nghỉ hưu với người lao động bình thường trong điều kiện bình thường.
Còn với những người lao động trong điều kiện nặng nhọc, độc hại, ở vùng đặc biệt khó khăn, hay đặc biệt độc hại… thì có lộ trình khác. Những người này được quyền nghỉ hưu sớm hơn, không quá 5 năm. Đương nhiên, nếu điều kiện suy giảm sức khoẻ thì có thể nghỉ sớm hơn nữa.
Các điều kiện đặc thù này sẽ có hướng dẫn cụ thể. Chẳng hạn hiện ta có 1.810 ngành nghề, lĩnh vực độc hại, khó khăn, với khoảng 3 triệu người lao động, thì họ sẽ được nghỉ hưu sớm hơn.
Ngược lại, những trường hợp người lao động có trình độ cao, có yêu cầu công việc thì có thể được kéo dài tuổi nghỉ hưu, nhưng cũng không quá 5 năm và nhìn chung không làm công tác quản lý mà làm chuyên gia.
PV: Còn về mục tiêu bảo vệ quyền lợi cho người lao động, điểm mới lớn nhất của Bộ luật Lao động sửa đổi lần này là gì?
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Xuyên suốt bộ luật này đề cao quyền tự quyết của người lao động, đề cao vai trò thương lượng của người lao động. Chẳng hạn người lao động có quyền chọn việc làm, chọn điều kiện việc làm phù hợp.
Hai là tổ chức đại diện người lao động là người đứng ra cùng với người lao động, đại diện người lao động để thương lượng cho quyền lợi của họ. Đây là vấn đề rất lớn.
PV: Việc tăng thêm ngày nghỉ có tác động thế nào với người lao động, thưa ông?
Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Ngay từ đầu khi xây dựng dự thảo, Bộ LĐTBXH và Chính phủ đã tiếp cận theo hướng bổ sung ngày nghỉ cho người lao động, nhằm mục tiêu tăng cường tạo điều kiện cho người lao động được nghỉ ngơi, nâng cao sức khoẻ, quây quần sum họp gia đình,…
Quan trọng hơn là thời điểm đó, ban soạn thảo chọn bổ sung 1 ngày vì ngày nghỉ lễ của ta còn thấp, từ tháng 5 đến tháng 9 chưa có ngày nghỉ. Trong quá trình thảo luận, có những ý kiến khác nhau.
Chính phủ khẳng định việc nghỉ thêm 1 ngày là cần thiết, còn nghỉ ngày nào là quyền của Quốc hội. Hôm nay, Quốc hội quyết định ngày nghỉ thêm vào dịp 2/9 tôi cho rằng rất sáng suốt, phù hợp.
PV: Xin cảm ơn Bộ trưởng!
H.Y
