Doanh thu từ dịch vụ công chứng đạt 2.600 tỷ đồng

Tại phiên giải trình, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết sau thời gian triển khai Luật công chứng năm 2006 đã thực sự đi vào cuộc sống, được ủng hộ của đa số nhân dân. Dịch vụ công chứng được nhanh chóng, chấm dứt hiện tượng ùn tắc, cò mồi như trước đây.

Đội ngũ công chứng viên tăng từ 393 lên 1.237 người (3,4 lần), tổ chức hành nghề công chứng tăng gấp 8 lần. Hoạt động công chứng đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Sau 6 năm thi hành Luật công chứng, tổng số phí công chứng thu được là 2.600 tỷ đồng, nộp thuế và ngân sách gần 1.000 tỷ đồng, tạo thêm việc làm cho người lao động.

Mới đây, Công chứng Việt Nam đã được Ủy ban Công chứng châu Á nhất trí đề xuất kết nạp làm thành viên chính thức của Liên minh Công chứng quốc tế vào tháng 10/2013, tạo thuận lợi cho việc công nhận một số văn bản công chứng của Việt Nam tại các nước thành viên.

Đến nay, đã có 425/564 (75%) văn phòng công chứng mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp cho công chứng viên. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại chưa xảy ra trường hợp bồi thường nào của các công chứng viên trong hoạt động công chứng.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường. Ảnh: TTXVN

Thiếu cơ sở dữ liệu thông tin về bất động sản

Tuy nhiên theo Bộ trưởng Hà Hùng Cường, hoạt động công chứng vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Cụ thể như một bộ phận công chứng viên còn yếu về chuyên môn nghiệp vụ, dẫn đến nhiều sai sót. Có hiện tượng công chứng viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp, cố ý làm trái, cạnh tranh không lành mạnh…

Một số địa phương chưa đáp ứng được nhu cầu chứng thực của nhân dân, có tình trạng lạm dụng bản sao, nhất là vào thời gian chuẩn bị nhập học, nhu cầu chứng thực bản sao tăng mạnh gây quá tải và lãng phí.

Đặc biệt đối với việc chứng thực bản dịch, việc dịch sai, thiếu sót, gây thiệt hại cho khách hàng phát sinh nhưng chưa có cơ chế xử lý vi phạm và trách nhiệm bồi thường.

Các địa phương chưa xây dựng được cơ sở dữ liệu thông tin về bất động sản, chưa có sự kết nối chia sẻ thông tin giữa các tổ chức hành nghề công chứng và với văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất nên còn tiềm ẩn rủi ro. Số lượng cán bộ tư pháp còn thiếu, nhiều cán bộ chưa được đào tạo luật.

Bộ Tư pháp kiến nghị Quốc hội sớm xem xét thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, đưa việc xây dựng Luật chứng thực vào Chương trình xây dựng Luật, pháp lệnh năm 2015, tạo cơ sở pháp lý cho việc hoàn thiện chế định công chứng và chứng thực.

Sẽ chuyển phòng công chứng công sang đơn vị sự nghiệp

Trả lời câu hỏi của các đại biểu về vấn đề xã hội hóa hoạt động công chứng, Bộ trưởng Tư pháp Hà Hùng Cường cho biết: Việc xã hội hóa hoạt động công chứng mới được thực hiện từ giữa năm 2007 đến nay. Đây là vấn đề mới nên tư duy và công tác quản lý chưa theo kịp. Khi ban hành Luật Công chứng (2006) chưa lường hết được những phát sinh trong quá trình xã hội hóa, vì vậy thời gian đầu, Bộ Tư pháp và các tỉnh thành phố còn lúng túng trong việc quản lý.

Tổ chức hành nghề công chứng khác với các loại hình doanh nghiệp khác. Doanh nghiệp nếu quá khó khăn có thể giải thể, thậm chí phá sản. Nhưng tổ chức hành nghề công chứng thì dù người quản lý có thể không làm nữa nhưng văn phòng công chứng vẫn phải tồn tại vì trách nhiệm của văn phòng công chứng và công chứng viên đối với khách hàng là suốt đời. Do vậy cần có quy hoạch để phát triển.

Ngày 29/12/2012, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 2104/QĐ-TTg phê duyệt “Quy hoạch tổng thể phát triển tổ chức hành nghề công chứng đến năm 2020”, theo đó, đến năm 2020, tổng số quy hoạch phát triển khoảng 1.700 tổ chức hành nghề công chứng trên cả nước, hạn chế tình trạng phát triển “nóng” về tổ chức hành nghề công chứng trước đó ở một vài địa phương.

Về cơ chế vận hành hoạt động của các văn phòng công chứng, Bộ trưởng Hà Hùng Cường cho biết theo quy hoạch, từ nay đến 2015 sẽ hạn chế việc thành lập các phòng công chứng Nhà nước. Đến năm 2020, các phòng công chứng phải chuyển đổi thành các tổ chức hành nghề công chứng. Đồng thời, các phòng công chứng Nhà nước phải dần chuyển sang tự chủ về tài chính theo đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Tư pháp./.

Hoàng Yến