Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng trình bày tờ trình tại phiên họp.

Sáng 17/9, UBTVQH đã cho ý kiến về dự thảo nghị định quy định thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hoá quá cảnh thông qua Hệ thống quá cảnh Hải quan ASEAN để thực hiện Nghị định thư 7 về Hệ thống quá cảnh hải quan.

Theo báo cáo của Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng trình bày, Hiệp định khung ASEAN về tạo thuận lợi cho hàng hóa quá cảnh được các nước thành viên ASEAN ký kết vào ngày 16/12/1998 đã quy định việc xây dựng và ký kết các nghị định thư có liên quan, trong đó có Nghị định thư 7 về chế độ quá cảnh hải quan.

Năm 2017, UBTVQH đã có kết luận nhất trí về sự cần thiết phê duyệt Nghị định thư 7, giao Chính phủ tiến hành thủ tục phê duyệt theo Luật Điều ước quốc tế. Trong đó, đề nghị Chính phủ chủ động xác định thời điểm phê duyệt Nghị định thư 7 phù hợp với tiến độ phê duyệt của các nước ASEAN khác và đảm bảo lợi ích quốc gia và nhất trí không áp dụng toàn bộ Nghị định thư, mà chỉ thực hiện thông qua nội luật hóa vào quy định của pháp luật Việt Nam.

Việc xây dựng dự thảo nghị định để triển khai thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (gọi tắt là Hệ thống ACTS) là cần thiết để tạo cơ sở pháp lý để triển khai áp dụng hiện đại hóa hải quan đối với hàng hóa quá cảnh giữa các nước ASEAN trong đó có Việt Nam, giảm thủ tục giấy tờ trong việc thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa quá cảnh; nâng cao năng lực cạnh tranh giữa các doanh nghiệp (DN) tham gia hoạt động quá cảnh hàng hóa, tạo thuận lợi và thúc đẩy hoạt động quá cảnh hàng hoá, phát huy lợi thế vị trí địa lý của Việt Nam; và đảm bảo cam kết của Việt Nam khi tham gia phê duyệt Nghị định thư 7.

Tại dự thảo nghị định, bên cạnh những nội dung cơ bản, còn có một số nội dung chưa được quy định trong pháp luật hiện hành là cơ chế bảo lãnh, cơ chế ưu tiên mà Chính phủ trình xin ý kiến UBTVQH.

Cụ thể, về cơ chế bảo lãnh, để được thực hiện quá cảnh hàng hóa theo nghị định thư thì hàng hóa phải được đặt dưới chế độ bảo lãnh, đặt cọc tiền thuế. Nội dung này là quy định mới so với pháp luật hiện hành. Do vậy, dự thảo nghị định đã quy định cụ thể các vấn đề liên quan đến bảo lãnh thuế đối với hàng hóa quá cảnh, tổ chức bảo lãnh; cơ chế hỗ trợ trong việc thu hồi nợ thuế; các tình huống phát sinh/bất khả kháng; cơ chế xử lý vì pháp luật về thuế hiện hành đang quy định hàng hóa quá cảnh thuộc đối tượng không chịu thuế.

Về cơ chế ưu tiên, theo quy định hiện hành chế độ DN ưu tiên chỉ áp dụng đối với DN xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa, chưa quy định với DN thực hiện quá cảnh hàng hóa. Để phù hợp với Nghị định thư 7, tại dự thảo nghị định đã quy định về điều kiện, quy định việc công nhận, thu hồi, đình chỉ cũng như các nội dung được ưu tiên trong quá trình làm thủ tục hải quan (tương tự với DN xuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá) để làm cơ sở triển khai thực hiện.

Qua thẩm tra, các ý kiến trong Ủy ban Tài chính ngân sách cơ bản thống nhất với các nội dung Chính phủ trình, bao gồm cả các vấn đề về cơ chế bảo lãnh, đặt cọc, chế độ ưu tiên. Tuy nhiên, cơ quan này cũng đề nghị Chính phủ hoàn thiện các quy định trên theo hướng chặt chẽ, đảm bảo chủ quyền, lợi ích quốc gia./.

H.Y