Chủ nhiệm Uỷ ban Tài chính ngân sách Nguyễn Đức Hải trình bày báo cáo thẩm tra.

Thu ngân sách tăng hơn 49.000 tỷ đồng

Theo báo cáo của Chính phủ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện NSNN năm 2017 do Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng trình bày tại phiên họp của Uỷ ban Thường vụ (UBTV) Quốc hội ngày 14/5, tổng thu NSNN năm 2017 thực hiện đạt 1.288,66 nghìn tỷ đồng, tăng 76,48 nghìn tỷ đồng (6,3%) so dự toán, tăng 49,16 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội, tỷ lệ huy động vào NSNN đạt 25,73%GDP.

Thu ngân sách trung ương (NSTW), không kể số vượt thu viện trợ chi cho các dự án, giảm khoảng 4,8 nghìn tỷ đồng so dự toán, thu ngân sách địa phương (NSĐP) tăng khoảng 78 nghìn tỷ đồng so dự toán. Có 55/63 địa phương thu đạt và vượt dự toán.

8 địa phương không đạt dự toán chủ yếu do nguyên nhân khách quan như tỉnh Vĩnh Phúc giảm thu từ hoạt động sản xuất, lắp ráp ô tô; Bà Rịa - Vũng Tàu giảm thu thuế tài nguyên do sản lượng khí đồng hành khai thác giảm; Cần Thơ giảm thu từ thuốc lá do sản lượng sản xuất và tiêu thụ giảm…; Cà Mau giảm thu từ cụm Khí - Điện - Đạm; Hà Giang giảm thu từ sản xuất kinh doanh thủy điện do thời tiết không thuận lợi,…

Tuy nhiên, nếu không kể thu tiền sử dụng đất và các khoản thu không tính cân đối, có 30/63 địa phương đạt và vượt dự toán thu cân đối NSĐP khoảng 17,88 nghìn tỷ đồng, 33 địa phương hụt thu cân đối NSĐP khoảng 13,2 nghìn tỷ đồng so dự toán.

Về chi, tổng chi năm 2017 đạt 1.462,96 nghìn tỷ đồng, tăng 72,48 nghìn tỷ đồng (5,2%) so với dự toán, tăng 49,16 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội.

Trong đó chi đầu tư phát triển đạt 365,5 nghìn tỷ đồng (chưa bao gồm số chi từ nguồn tăng thu NSĐP tiền sử dụng đất và xổ số kiến thiết là 65,48 nghìn tỷ đồng), tăng 2,3% so dự toán, tăng 3,3 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội.

Chi thường xuyên đạt 907,1 nghìn tỷ đồng, tăng 10,8 nghìn tỷ đồng so dự toán, giảm 781 tỷ đồng so báo cáo Quốc hội, đảm bảo các nhiệm vụ chi theo dự toán và xử lý kịp thời các nhiệm vụ cấp thiết phát sinh.

Với kết quả thu, chi nêu trên, bội chi NSNN năm 2017 giữ ở mức báo cáo Quốc hội là 174,3 nghìn tỷ đồng, giảm 4 nghìn tỷ đồng so dự toán, bằng 3,42% GDP kế hoạch, bằng 3,48% GDP thực hiện, được bù đắp từ các khoản vay trong nước và ngoài nước theo quy định.

Nợ công được quản lý, kiểm soát chặt chẽ

Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, Ủy ban Tài chính - Ngân sách (UBTCNS) cơ bản thống nhất với Báo cáo và cho rằng năm 2017 là năm đầu tiên triển khai theo Luật NSNN năm 2015 và nhiệm vụ tài chính - NSNN được thực hiện trong bối cảnh nền kinh tế trong 6 tháng đầu năm còn gặp nhiều yếu tố không thuận.

Tuy nhiên, với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, sự nỗ lực của các cấp, ngành, DN... tình hình kinh tế xã hội những tháng cuối năm đã có chuyển biến tích cực hơn. Do đó, số thu NSNN quý IV đã tăng cao so với cùng kỳ những năm gần đây, kết quả thu NSNN năm 2017 khả quan hơn so với số đã báo cáo Quốc hội.

Về thu, bốn khoản thu chủ yếu của NSNN đều đạt và vượt dự toán, cao hơn so với số đã báo cáo Quốc hội. Kết quả thu NSNN này cho thấy những nỗ lực cao của Chính phủ, các bộ, ngành trung ương và địa phương trong việc điều hành, quản lý, tổ chức thực hiện và sự đóng góp tích cực của cộng đồng doanh nghiệp.

Về chi, chi NSNN cơ bản đã chấp hành kỷ luật tài chính. Tỷ lệ tăng chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên ở mức hợp lý so với dự toán, chủ yếu từ nguồn dự phòng NSNN và tăng thu NSNN theo đúng quy định. Chi thường xuyên tăng 1,2% so với dự toán trong điều kiện nhu cầu chi khá lớn, nhiều nhiệm vụ cấp bách phát sinh do thiên tai, chi bảo đảm an sinh, trật tự an toàn xã hội là khá hợp lý.

Đánh giá về cân đối NSNN, UBTCNS cho rằng, trong điều kiện ngân sách trung ương (NSTW) không đạt dự toán, đồng thời phải sử dụng 4.802 tỷ đồng từ nguồn dự phòng NSTW để xử lý bù giảm thu năm 2017, việc giữ bội chi NSNN thấp hơn so với dự toán và giảm mức vay của NSNN 9.749 tỷ đồng đã thể hiện sự cố gắng rất lớn của Chính phủ trong quản lý, điều hành.

Về tình hình nợ công, theo báo cáo của Chính phủ, đến ngày 31/12/2017, ước tính dư nợ công bằng khoảng 61,4%GDP, dư nợ Chính phủ khoảng 51,8% GDP, dư nợ nước ngoài của quốc gia khoảng 49%GDP. Nợ công được quản lý, kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo trong giới hạn cho phép.

Danh mục trái phiếu chính phủ (TPCP) được cải thiện cả về kỳ hạn và lãi suất; cơ cấu dư nợ vay trong nước chiếm khoảng 60% tổng dư nợ Chính phủ, dư nợ nước ngoài chiếm khoảng 40%; đa dạng hóa các nhà đầu tư (tỷ trọng nắm giữ trái phiếu của ngân hàng thương mại giảm còn 54% từ khoảng 78% cuối năm 2016).

Đồng tình với đánh giá này, UBTCNS cho rằng, tình hình nợ công đã được quản lý, kiểm soát chặt chẽ hơn, đã bám sát định hướng cơ cấu lại nợ công theo Nghị quyết số 07-NQ/TW. Điều này cho thấy, tác động của việc triển khai các giải pháp cơ cấu lại nợ trong nước của Chính phủ, danh mục TPCP được cải thiện, dài hơn về kỳ hạn và thấp hơn về lãi suất, đã góp phần giảm áp lực về nợ công so với giai đoạn trước.

H.Y