 Cuộc đua chuyển đổi số ngành Ngân hàng vào chặng tăng tốc |
Theo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, ngân hàng Việt Nam được đánh giá có mức độ ứng dụng ngân hàng số với tốc độ nhanh nhất trong khu vực, trong đó, mảng công nghệ thanh toán là mảng hoạt động tương đối sôi động thời gian qua. Đến nay, Ngân hàng Nhà nước đã cấp chứng nhận 50 giấy phép trung gian thanh toán cho các công ty Fintech ở Việt Nam. Trong hơn 2 năm vừa qua, dù trải qua đại dịch Covid-19, các ngân hàng thương mại nhờ ứng dụng công nghệ mới đã có thể mở rộng và kiếm thêm hàng triệu khách hàng. Thanh toán trên thiết bị di động tăng trưởng mạnh hàng năm 90% về số lượng và 50% về giá trị, nhiều ngân hàng có trên 90% giao dịch trên kênh số.
Đó là bối cảnh chung, thực tế cho thấy hoạt động chuyển đổi số thể hiện qua các sản phẩm, dịch vụ mới đã diễn ra khá rộng rãi, với sự nhập cuộc hầu hết các tên tuổi lớn trong lĩnh vực ngân hàng.
 |
| Nguồn: Ngân hàng Nhà nước |
Một trong những ứng dụng nổi bật được nhiều ngân hàng lớn triển khai từ năm 2022 là ứng dụng rút tiền bằng thẻ căn cước công dân gắn chip. Đây là ứng dụng mới sử dụng giải pháp xác thực MoC (Matching on Card) để đọc và xác thực dữ liệu từ căn cước công dân gắn chip với dữ liệu thông tin của khách hàng tại ngân hàng. Theo đó, khách hàng có thể thực hiện giao dịch rút tiền mặt từ nguồn thẻ ghi nợ nội địa của khách hàng tại điểm giao dịch ATM của ngân hàng bằng chính tấm thẻ căn cước công dân gắn chip, mà không cần sử dụng thẻ ngân hàng vật lý.
Ngoài ra, rất nhiều ứng dụng ngân hàng khác được các ngân hàng chào mời thời gian qua, điều này cũng tạo nên một bức tranh đa mầu sắc trong các dịch vụ ngân hàng gắn với công nghệ số.
Một số ví dụ có thể kể đến như, vừa qua, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đưa ra dịch vụ cho phép khách hàng tự do sáng tạo số tài khoản theo cách riêng; Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) thông báo triển khai giải pháp ký trực tiếp trên thiết bị chấp nhận thẻ và lưu trữ biên lai cà thẻ điện tử; Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) vừa ra mắt Ngân hàng di động MyVIB phiên bản 2.0 sử dụng công nghệ thực tế tăng cường (AR) và Cloud - native, Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) đưa vào ứng dụng Robot trợ lý Saha trực tiếp phục vụ khách hàng…
Sự chuyển đổi công nghệ và phát triển các sản phẩm dịch vụ mới là một trong những yếu tố hỗ trợ các ngân hàng cải thiện lợi nhuận trong thời gian qua, bên cạnh lợi nhuận từ hoạt động tín dụng truyền thống. Trao đổi với phóng viên TBTCVN, TS. Châu Đình Linh - Giảng viên Học viện Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh cho biết, lợi nhuận các ngân hàng tăng trong nửa đầu năm 2022 cũng có một phần từ kết quả chuyển đổi số tại một số ngân hàng. “Chuyển đổi số đã giúp các ngân hàng tiết giảm được chi phí hơn và việc có nhiều sản phẩm dịch vụ mới cũng góp phần tăng nguồn thu cho ngân hàng” - ông Linh nói.
Ngân hàng là lĩnh vực có tác động lớn đến xã hộiKế hoạch “Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” của Chính phủ đã nêu rõ ngân hàng là lĩnh vực có tác động xã hội, liên quan hàng ngày tới người dân. Theo đó, nhiệm vụ trọng tâm của các ngân hàng là phát triển mô hình ngân hàng số, gia tăng tiện ích, trải nghiệm khách hàng và thực hiện mục tiêu tài chính toàn diện, phát triển bền vững trên cơ sở thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới, tiên tiến trong quản trị điều hành và cung ứng sản phẩm dịch vụ theo hướng tự động hoá quy trình, tối ưu hoá hoạt động nghiệp vụ. |
Tuy nhiên trong cuộc cạnh tranh đang diễn ra, những thông tin “nhảy múa” về phí cũng xuất hiện phần nào gây “nhiễu” cho người tiêu dùng. Một trong những trường hợp thay đổi thất thường vừa qua là Công ty tài chính VietCredit thông tin việc tăng phí rút tiền từ thẻ ATM có logo Công ty cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (Napas) từ 8.800 VND (gồm VAT)/giao dịch, lên 9.350 VNĐ (gồm VAT)/giao dịch do Napas điều chỉnh tăng phí. Tuy nhiên, trao đổi với phóng viên TBTCVN thời điểm đó, đại diện Napas cho biết, họ hoàn toàn không có chính sách tăng phí. Sau đó vài hôm, VietCredit lại ra thông báo khác là từ 23h ngày 4/7/2022 đến 23h ngày 30/9/2022, VietCredit chính thức giảm phí rút tiền từ thẻ tín dụng nội địa VietCredit qua các ATM có logo Napas xuống còn 8.800 VND/giao dịch.
Trên đây là một ví dụ nhỏ, trên thực tế, các ngân hàng và công ty tài chính khi cung cấp dịch vụ cho khách hàng cũng có những mức biểu phí khá phức tạp và khách hàng khi tiếp cận lần đầu khó có thể nhớ và nắm bắt hết được. Trong khi đó, người sử dụng không phải ai cũng có thói quen chú tâm đến việc kiểm soát chi phí khi sử dụng dịch vụ. Ví dụ, một tấm thẻ ghi nợ nội địa ngân hàng kèm một tài khoản thanh toán cũng thường phải “đeo” khá nhiều loại phí khác nhau như phí phát hành, phí thường niên, phí cấp lại PIN, phí in sao kê, phí rút tiền, phí quản lý tài khoản, phí dịch vụ tin nhắn… Khách hàng khi sử dụng dịch vụ nhiều khi cũng không nắm rõ hết được các loại phí mà mình phải trả, còn các ngân hàng và công ty tài chính thường trích thẳng tiền từ tài khoản khách hàng để trừ các khoản phí.
