Ông Đàm Thanh Thế, Chánh VP 389 phát biểu về giải pháp nâng cao chất lượng đường dây nóng. Ảnh: Hải Anh

Ông Đàm Thanh Thế, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia (VP 389) cho biết tại Hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện công tác đường dây nóng của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, diễn ra ngày 12/10/2018.

Hiệu quả chưa cao do chất lượng thông tin thấp

Theo VP 389, xuất phát từ tình hình buôn lậu, gian lận thương mại diễn biến hết sức phức tạp, tháng 3/2014, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định thành lập Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia và đường dây “nóng” 389 (gồm các số điện thoại 0981389389, 0961389389; thư điện tử bcd389@customs.gov.vn), đã ra đời từ đây.

Báo cáo tại hội nghị, ông Đỗ Ngọc Cảnh, Phó Chánh VP 389 cho hay, qua 3 năm triển khai đường dây nóng, người dân, DN, các cơ quan báo chí đã tích cực vào cuộc đồng hành cùng với các lực lượng chức năng trong công cuộc chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

100% tin báo qua đường dây nóng đã được VP 389 phân loại, xử lý kịp thời. Trong đó, nhiều tin báo đã được các địa phương, đơn vị chức năng xử lý đạt kết quả góp phần chung vào cuộc đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Qua công tác phân tích, đánh giá nội dung tin báo, VP 389 đã loại bỏ được nhiều nội dung tin báo mang động cơ cá nhân, cạnh tranh không lành mạnh.

Trong đó, người dân và DN, các cơ quan báo chí đã tích cực vào cuộc đồng hành cùng các lực lượng chức năng trong cuộc đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Nhiều vụ buôn lậu, trốn thuế lớn được người dân phản ánh qua đường dây nóng của Ban chỉ đạo 389 quốc giá được phát hiện xử lý như vụ lợi dụng hoàn thuế VAT để chiếm đoạt tiền từ ngân sách nhà nước xảy ra từ Hà Tĩnh; vụ nhập lậu hàng nghìn điện thoại di động có giá trị lớn qua đường hàng không tại sân bay Nội Bài; vụ sản xuất buôn bán hàng giả là mỹ phẩm xả ra tại quận 1, TP. Hồ Chí Minh thu giữ gần 20 tấn mỹ phẩm giả, mỹ phẩm không có nguồn gốc… những kết quả này đã được thông tin rộng rãi và được người dân và xã hội đánh giá cao”.

Tuy nhiên, ông Cảnh cũng cho rằng qua quá trình tiếp nhận xử lý tin báo cho thấy trong các năm 2015, 2016, số tin báo đạt chất lượng và có hiệu quả đạt cao, song đến năm 2017, đặc biệt 6 tháng đầu năm 2018, số tin báo đạt chất lượng thấp hơn.

Trong khi hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, hàng kém chất lượng đặc biệt là ở nhóm hàng thực phẩm, thuốc chữa bệnh, thực phẩm phẩm chức năng còn diễn biến phức tạp, nhưng tin báo, phản ánh của người dân còn hạn chế.

Hạn chế nữa là, Ban Chỉ đạo 389 các bộ, ngành, địa phương chưa triển khai đồng bộ vì vậy chưa có sự kết nối thông suốt từ Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia đến từng bộ, ngành, địa phương. Dẫn tới việc có nhiều thông tin cần được xử lý ngay khi tiếp nhận thông tin lại chưa được chuyển kịp thời đến các Ban chỉ đạo 389 địa phương để xử lý.

Việc tuyên truyền, quảng bá số điện thoại đường dây nóng, địa chỉ thư điện tử đến người dân và cộng đồng DN chưa được thực hiện liên tục, đều khắp trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Về phía VP 389 và cơ quan chức năng, điều kiện để xác minh thông tin còn hạn chế, chưa có những quy định cụ thể về việc thực hiện xác minh. Có những vụ việc cần xác minh tại cơ sở, địa bàn nhưng không có nhân lực, thời gian. Nhiều nội dung tin báo về các vụ việc cần phản ứng nhanh nhưng chưa có chế tài ràng buộc trách nhiệm của các lực lượng trong việc nhận và xử lý tin.

Qua sàng lọc chỉ có khoảng 10 đến 20 tin/tháng có nội dung liên quan đến lĩnh vực buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả và có cơ sở để tiến hành phân tích, xác minh sơ bộ nội dung thông tin để đề xuất chuyển cho các đơn vị, địa phương xử lý. Nội dung phản ảnh bằng văn bản chủ yếu là đơn thư không có tên hoặc tên và địa chỉ không đúng chiếm khoảng 90%

Nâng cao chất lượng xử lý thông tin

Tại hội nghị, đại diện các lực lượng chức năng như: hải quan, thuế, cảnh sát biển và đại diện cơ quan báo chí đã đưa ra những ý kiến thiết thực với VP 389 nhằm nâng cao sự phối hợp trong việc chia sẻ thông tin, xử lý các vụ việc buôn lậu đáng chú ý.

Đại diện một số cơ quan báo chí cho biết đã tích cực tuyên truyền, hợp tác với VP 389 trong việc cung cấp nhiều thông tin vụ việc đến đường dây nóng; mong muốn những thông tin đó được VP 389 tiếp nhận, chuyển cơ quan chức năng, các bộ, ngành, địa phương xử lý, mở rộng điều tra, cung cấp kết quả cho cơ quan báo chí chuyển tải đến công luận.

VP 389 cần tăng cường tuyên truyền về đường dây nóng, áp phích và tờ rơi ở các địa bàn biên giới, thu hút người dân tham gia cung cấp thông tin đến VP 389.

Ông Nguyễn Khánh Quang, đại diện Cục Điều tra chống buôn lậu phát biểu đóng góp ý kiến. Ảnh: Hải Anh

Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu, Tổng cục Hải quan Nguyễn Khánh Quang cũng chia sẻ, cùng với các nguồn thông tin khác nhau, kênh thông tin từ đường dây nóng VP 389 cung cấp rất quan trọng, giúp cơ quan hải quan triệt phá được nhiều vụ việc buôn lậu lớn.

Tuy nhiên có hạn chế là các vụ việc chuyển từ đường dây nóng đến cơ quan điều tra hải quan chậm; có những thông tin 4 ngày mới đến hải quan nên không kịp xử lý. “VP 389 cần phân loại thông tin theo từng cấp độ, thậm chí có cả chế độ hỏa tốc “mật” giúp cơ quan chức năng tiếp nhận, xử lý hiệu quả; tránh bị lộ thông tin, các đối tượng vi phạm tìm cách đối phó…”, ông Quang chia sẻ.

Đại diện Tổng cục Thuế cũng cho biết, sau khi nhận được sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 389, Tổng cục Thuế đã xây dựng đường dây nóng và đến nay đã thành lập được bộ phận tiếp nhận, xử lý thông tin tố giác, tố cáo các hành vi gian lận thuế; xử lý đơn thư nặc danh... Tuy nhiên việc xác minh đơn thư và xử lý vụ việc gặp nhiều khó khăn, hiệu quả chưa cao cần có sự phối hợp với các ngành chức năng như hải quan, ngân hàng, cơ quan công an, cảnh sát điều tra từ Trung ương đến các địa phương. Vì vậy, Tổng cục Thuế mong muốn VP 389 xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin liên quan đến các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại; hỗ trợ cho cơ quan thuế trong việc đề nghị các cơ quan chức năng phối hợp xác minh, xử lý các vụ việc gian lận, trốn thuế.

Để nâng cao chất lượng hoạt động của đường dây nóng, khuyến khích các tầng lớp trong xã hội tham gia tố giác các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, ông Đàm Thanh Thế cho biết, VP 389 sẽ kiện toàn hệ thống công nghệ tiếp nhận xử lý thông tin.

Xây dựng quy chế quy định cụ thể trách nhiệm của đơn vị nhận chuyển giao, tiếp nhận, xử lý tin báo qua đường dây nóng của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, của các bộ, ngành, địa phương chuyển đến; có chế tài đối với những cán bộ, cơ quan chức năng thiếu trách nhiệm trong việc tiếp nhận, xử lý thông tin, thậm chí bỏ lọt đối tượng buôn lậu.

Bên cạnh đó, VP 389 tăng cường phối hợp với các cơ quan truyền thông đưa tin, phản hồi về kết quả xử lý các vụ việc nhằm tạo được niềm tin, hưởng ứng của người dân, cộng đồng DN về quyết tâm triệt phá buôn lậu, gian lận thương mại của Chính phủ và cơ quan chức năng.

Đồng thời, đẩy mạnh công tác truyền thông, tuyên truyền về hoạt động của đường dây nóng; khuyến khích các tầng lớp trong xã hội cùng vào cuộc, VP 389 sẽ tăng cường công tác biểu dương, khen thưởng các cá nhân, tổ chức, DN có những tin báo về hoạt động của những đường dây buôn lậu lớn. VP 389 cam kết đảm bảo bí mật nguồn thông tin.

VP 389 tiếp tục tăng cường sự hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước, các hiệp hội ngành hàng, trong việc đấu tranh với các hành vi buôn lậu, vi phạm sở hữu trí tuệ./.

Ngọc Linh