Buổi làm việc bàn giải pháp xử lý thuốc lá nhập lậu do Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia tổ chức. Ảnh: Thu Hằng

Theo Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, hiện nay, các lực lượng chức năng trên địa bàn các tỉnh Long An, Vĩnh Long còn tồn đọng rất nhiều vụ việc bắt giữ thuốc lá điếu nhập lậu có số lượng từ 500 bao trở lên nhưng chưa xử lý được. Nguyên nhân do bất cập từ chính sách, chưa có sự thống nhất.

Cụ thể, theo quy định tại Nghị định số 124/2015/NĐ-CP quy định hành vi buôn bán hàng cấm là thuốc lá điếu nhập lậu có số lượng từ 500 bao trở lên thì người có thẩm quyền đang thụ lý vụ việc phải chuyển ngay hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự để truy cứu trách nhiệm hình sự, nhưng theo Thông tư liên tịch số 36/2012/BCT-BCA-BYT-VKSNDTC-TANDTC quy định số lượng làm căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi buôn bán, vận chuyển thuốc lá điếu nhập lậu phải từ 1.500 bao trở lên.

Ngày 25/7/2017, Toà án Nhân dân Tối cao ban hành văn bản số 154/TANDTC-PC, hướng dẫn Toà án Nhân dân các cấp không xác định thuốc lá điếu nhập lậu là hàng cấm và không xử lý hình sự đối với hành vi tàng trữ, vận chuyển, buôn bán thuốc lá điếu nhập lậu trong thị trường nội địa theo quy định tại Điều 155 của Bộ luật Hình sự số 15/1999/QH10 kể từ ngày 01/7/2015 đến ngày 01/01/2018.

Theo quy định tại Điều 25 Nghị định 185/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 124/2015/NĐ-CP) quy định xử phạt về hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, giao nhận hàng cấm là thuốc lá điếu nhập lậu. Nếu hiện nay áp dụng quy định này để xử phạt vi phạm hành chính về hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ giao nhận thuốc lá điếu nhập lậu trong thị trường nội địa thì có phù hợp không, vì trong công văn 154/TANDTC - PC thì kể từ ngày 1/7/2015 khi Luật Đầu tư có hiệu lực, thuốc lá điếu nhập lậu bị tịch thu không phải là hàng cấm.

Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho biết, hiện nay còn có nhiều ý kiến khác nhau về vấn đề này.

Có ý kiến đề nghị áp dụng Điều 17 Nghị định 185/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 124/2015/NĐ-CP) quy định xử phạt về hành vi buôn bán, vận chuyển, tàng trữ, giao nhận thuốc lá điếu nhập lậu trong thị trường nội địa, khi áp dụng điều này thì cơ quan tài chính cấp tỉnh (Sở Tài chính) gặp khó khăn trong việc xác định giá đối với mặt hàng thuốc lá điếu nhập lậu để làm căn cứ xác định khung tiền phạt, thẩm quyền xử phạt.

Ý kiến khác cho rằng vẫn áp dụng Điều 25 Nghị định 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 124/2015/NĐ-CP) để xử lý. Tuy nhiên, khi áp dụng Điều 25 thì trích dẫn thuốc lá điếu nhập lậu là hàng cấm sẽ không phù hợp với Luật Đầu tư năm 2014 và Công văn 154/TANDTC-PC của Tòa án Nhân dân Tối cao.

Ngày 20/6, Quốc hội đã thông qua sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2015, theo đó sửa đổi Điều 190, Điều 191 theo hướng thuốc lá lậu là hàng cấm, truy cứu trách nhiệm hình sự, phạt tù từ 1 năm đến 5 năm đối với các trường hợp buôn bán, vận chuyển thuốc lá nhập lậu từ 1.500 bao đến 3000 bao; phạt tù từ 5-10 năm đối với các trường hợp vận chuyển từ 3.000 bao đến dưới 4.500 bao; và phạt tù tới 15 năm khi buôn bán, vận chuyển 4.500 bao thuốc lá điếu nhập lậu trở lên…

Để khắc phục tình trạng các địa phương kiến nghị Ban Chỉ đạo 389 quốc gia ban hành văn bản hướng dẫn Ban Chỉ đạo 389 các địa phương việc xử lý đối với hành vi tàng trữ, vận chuyển, buôn bán thuốc lá điếu nhập lậu trong thị trường nội địa. Đồng thời, hướng dẫn việc xử lý các vụ việc bắt giữ thuốc lá ngoại có số lượng từ 500 bao trở lên.

Ngọc Linh