Điều trị phục hồi chức năng tại Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an. Ảnh: BV YHCT BCA

KCB BHYT bằng YDCT chưa thu hút bệnh nhân

Theo báo cáo của Bộ Y tế, sau 10 năm thực hiện Chỉ thị số 24-CT/TW, hệ thống chăm sóc sức khỏe YDCT được mở rộng và phát triển ở tất cả các tuyến. Đến năm 2018, cả nước có 58 bệnh viện (BV) YDCT tuyến tỉnh (3 tỉnh có 2 BV và 7 tỉnh chưa có BV YDCT). Hệ thống khoa và tổ YDCT trong bệnh viện đa khoa hoặc chuyên khoa tuyến tỉnh tăng 82,3%; tuyến huyện tăng 93,13% vào năm 2017. Tại tuyến cơ sở, tỉ lệ các trạm y tế xã triển khai KCB YDCT tăng 23,99% so với năm 2008.

Ban Thực hiện chính sách BHYT cho biết, năm 2018, BHXH Việt Nam đã ký hợp đồng KCB BHYT với 65 cơ sở YDCT. Dù số lượng cơ sở YDCT được ký hợp đồng đã tăng lên so với thời gian trước, nhưng YDCT vẫn chưa thu hút được bệnh nhân. Trong số 65 cơ sở YDCT được ký hợp đồng năm 2018, chỉ có 33 cơ sở có thẻ BHYT đăng ký KCB ban đầu, với số lượng thẻ khoảng gần 500.000 thẻ, còn 1 nửa cơ sở KCB YDCT không có thẻ BHYT đăng ký KCB ban đầu.

Các cơ sở YDCT cho rằng nguyên nhân của tình trạng này là do một số BV YDCT không được đăng ký KCB ban đầu cho đối tượng KCB BHYT hoặc số lượng thẻ BHYT phân bổ cho BV YDCT thấp, cơ cấu thẻ BHYT chưa phù hợp với các cơ sở KCB. Các cơ sở YDCT cũng chỉ ra rất nhiều khó khăn trong KCB BHYT. Đơn cử như việc người bệnh có thẻ BHYT đăng ký KCB ban đầu hoặc chuyển tuyến thường là người cao tuổi, mắc nhiều bệnh mãn tính, hạn chế kê đơn thuốc hóa dược theo bệnh lý gây khó khăn cho cơ sở y tế có KCB bằng YDCT.

Bên cạnh đó, người bệnh mãn tính, điều trị dài ngày, nhập viện điều trị nhiều lần trong năm nên làm vượt trần, vượt quỹ KCB, chậm được thanh quyết toán chi phí KCB BHYT, gây khó khăn cho cơ sở KCB do thiếu kinh phí hoạt động...

Nhiều bất cập trong KCB BHYT bằng YDCT

Xung quanh ý kiến BV YDCT không được đăng ký KCB ban đầu cho đối tượng có BHYT hoặc số lượng thẻ BHYT phân bổ cho BV YDCT thấp, ông Nguyễn Tất Thao khẳng định, BHXH không có khó khăn vướng mắc gì trong việc đăng ký KCB BHYT ban đầu đối với các cơ sở YDCT. Đó là quyền lựa chọn của người bệnh. Họ có quyền lựa chọn các cơ sở y tế mình mong muốn làm nơi KCB ban đầu.

Ông Thao còn chỉ ra nhiều bất cập trong KCB BHYT bằng YDCT như tần suất dịch vụ kỹ thuật tăng cao hơn bình thường, mã bệnh như nhau nhưng chi phí khác nhau. Các cơ sở KCB chỉ định rộng rãi, kéo dài thời gian điều trị không hợp lý, chỉ định điều trị nội trú cao, kê thêm nhiều giường bệnh...

Ông Thao đưa ra dẫn chứng, ngày điều trị bình quân 1 đợt nội trú của các cơ sở KCB YDCT là rất khác nhau giữa các BV: Bình quân là 17 ngày nhưng có BV lên tới 23, 24, 25 ngày… Chi bình quân 1 đợt điều trị cũng rất khác nhau: Bình quân toàn quốc hơn 5 triệu đồng/đợt, nhưng Thanh Hóa: Năm 2017 gần 12 triệu đồng, năm 2018 vẫn còn hơn 8 triệu đồng/đợt, Lạng Sơn (hơn 11 triệu đồng), Hà Nội (hơn 10 triệu đồng)… Bên cạnh đó, tỷ lệ chỉ định điều trị nội trú cũng rất cao, tới 99%. Các địa phương có tỷ lệ nội trú cao trong 6 tháng đầu năm 2018 như: Thanh Hóa (99%), Hải Phòng (98%), Nghệ An (99%)...

Theo đó, Ban Thực hiện chính sách BHYT kiến nghị, cơ sở KCB chỉ định bệnh nhân điều trị nội trú phù hợp với tình trạng bệnh; cơ sở KCB chỉ định dịch vụ kỹ thuật phù hợp với chẩn đoán. Một số cơ sở KCB cần giảm ngày điều trị bình quân, không kéo dài ngày điều trị; sử dụng thuốc chế phẩm y học cổ truyền phù hợp; thực hiện việc chuyển tuyến KCB BHYT theo đúng quy định của Thông tư 40/2015/TT-BYT...

Về vấn đề này, Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam Phạm Lương Sơn cho rằng, các BV dường như vẫn đang hướng mọi vấn đề khó khăn vào cơ chế của chính sách BHYT. Tuy nhiên, nguyên nhân cơ bản là mâu thuẫn nội tại trong chính ngành Y tế.

Cũng theo ông Sơn, tổng số lượt KCB lên tới 150 triệu của năm 2017 với trên 81 triệu người có thẻ BHYT là con số đã bão hòa. Vấn đề còn lại chính là sự phân chia trong chính hệ thống y tế. Sức hút y học hiện đại càng lớn, thì số lượt bệnh nhân chọn y học cổ truyền sẽ bé đi. Đây là vấn đề mà ngành Y tế cần phải có chính sách và giải pháp tạo ra sự cân bằng, giúp khối BV YDCT đáp ứng được các yêu cầu của chính Bộ Y tế (về cơ cở vật chất, trang thiết bị và nhân lực) để đảm bảo chất lượng KCB.

Thảo Miên