Hiện nay, các quốc gia Đông Nam Á đang chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các cụm công nghiệp và làng nghề trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và đẩy mạnh xuất khẩu.

Tuy nhiên, sự phát triển này cũng mang đến những thách thức lớn về môi trường, gây ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng cuộc sống nếu không được kiểm soát hiệu quả.

Phó Tổng KTNN Hà Thị Mỹ Dung phát biểu tại hội thảo

Tại hội thảo, các diễn giả đến từ các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) Brunei, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, Việt Nam, UBND tỉnh Nam Định, Hà Tĩnh trình bày các bài tham luận, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về vai trò của các SAI trong việc thúc đẩy kiểm toán môi trường và nâng cao công tác quản lý, bảo vệ môi trường tại các cụm công nghiệp và làng nghề - những nơi đang chuyển mình mạnh mẽ từ các ngành nghề thủ công truyền thống sang sản xuất công nghiệp hiện đại.

Trong đó, năm 2022, KTNN Việt Nam đã tiến hành kiểm toán công tác quản lý, bảo vệ môi trường tại các cụm công nghiệp, làng nghề trên địa bàn thị xã Từ Sơn (tỉnh Bắc Ninh) và huyện Hoài Đức (TP. Hà Nội) trong giai đoạn 2019-2021.

Đến năm 2023, cuộc kiểm toán mở rộng quy mô đến các cụm công nghiệp và làng nghề của các tỉnh Bắc Giang, Nam Định, Thái Bình, và Hà Tĩnh.

Hai cuộc kiểm toán đã cơ bản đánh giá toàn diện về tính tuân thủ, hiệu lực và hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ môi trường tại địa bàn các tỉnh. Qua đó, KTNN Việt Nam đã chỉ ra những bất cập, hạn chế trong chính sách, trong công tác quản lý, bảo vệ môi trường tại các cụm công nghiệp và làng nghề.

Từ đó, KTNN Việt Nam đã kiến nghị chấn chỉnh, khắc phục những sai phạm trong công tác quản lý nhà nước về môi trường; kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung các văn bản, chính sách chưa nhất quán, chưa phù hợp với thực tiễn.

Bà Hà Lan Anh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định đánh giá, qua thực hiện kiểm toán công tác quản lý, bảo vệ môi trường đối với các cụm công nghiệp và làng nghề giai đoạn 2020-2022, bên cạnh những kết quả đạt được, KTNN đã chỉ ra những nội dung còn tồn tại bất cập và kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả và hiệu lực trong công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường.

"Qua công tác kiểm toán, UBND tỉnh Nam Định nhận thấy việc kiểm toán trách nhiệm công tác quản lý nói chung và trách nhiệm quản lý công tác bảo vệ môi trường tại các cụm công nghiệp làng nghề nói riêng là việc quan trọng, cần phải triển khai thực hiện đồng bộ từ các cơ quan chuyên môn của tỉnh và chính quyền địa phương" - bà Lan Anh cho hay.

Hội thảo diễn ra ngày 5/11.

Chia sẻ kinh nghiệm tại hội thảo, đại diện SAI Malaysia cho biết, trong quá trình thực hiện kiểm toán quản lý nguồn nước quốc gia, SAI Malaysia đã phát hiện có 140 dự án bị trì hoãn, vượt quá thời gian theo tiến độ đã đề ra, gây thiệt hại 4,753 tỷ Ringgit Malaysia. Bên cạnh đó, SAI Malaysia cũng phát hiện ô nhiễm chất lượng nước đến từ nước thải của các nhà máy xử lý nước thải là một trong những nguồn ô nhiễm cao nhất đối với nhu cầu oxy sinh hóa (BOD), ước tính đạt 343,45 tấn mỗi ngày...

Còn theo đại diện SAI Myanmar, thông qua cuộc kiểm toán đánh giá tác động môi trường của hoạt động khoan và khai thác giếng dầu tại vùng Magway và Mandalay (Myanmar), cơ quan này đã có nhiều phát hiện quan trọng về những điểm yếu trong các luật liên quan, sự thiếu phối hợp giữa các phòng ban và các bên, cũng như có sự chậm trễ trong việc thực hiện kế hoạch quản lý môi trường.

Từ đó, kết quả kiểm toán đã giúp các quy trình của kế hoạch quản lý môi trường hiệu quả hơn. Đồng thời, giúp cải thiện sự phối hợp giữa các bên chịu trách nhiệm giám sát hoạt động khoan và khai thác giếng dầu./.