Cán bộ Phòng Thu BHXH tỉnh Bắc Ninh gọi điện đốc thu các đơn vị. Ảnh: Phạm Chính

Số nợ BHXH phải tính lãi là 7,2 nghìn tỷ đồng

Báo cáo của Ban Thu (BHXH Việt Nam) cho biết, tính đến hết quý I/2019, tổng số thu BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), BH thất nghiệp của cả nước là 79,3 nghìn tỷ đồng, đạt 22,1% kế hoạch giao. Tuy nhiên, số nợ BHXH, BHYT có xu hướng gia tăng, trong đó số nợ phải tính lãi là 7,2 nghìn tỷ đồng, chiếm 2% số phải thu (số nợ cuối năm 2018 là 1,7% số phải thu). Có 5 địa phương đạt chỉ tiêu phấn đấu giảm nợ quý I/2019 là Hải Dương, Hòa Bình, Đồng Tháp, Hậu Giang, Lạng Sơn. Một số địa phương có tỷ lệ nợ cao so với chỉ tiêu phấn đấu giảm nợ quý I là: Gia Lai, Quảng Bình, Quảng Ngãi, Thái Bình, Đắk Nông.

Để hỗ trợ các địa phương tăng thu, giảm nợ, BHXH Việt Nam đã và đang tích cực triển khai một số hoạt động hỗ trợ, trong đó có việc ban hành các văn bản hướng dẫn BHXH các tỉnh, thành phố rà soát, khai thác, phát triển số người tham gia BHXH thông qua dữ liệu do ngành Thuế cung cấp. Theo đó, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được dữ liệu do cơ quan thuế cung cấp, phòng/tổ khai thác và thu nợ gửi thông báo về việc đóng BHXH và đôn đốc doanh nghiệp (DN) đăng ký tham gia BHXH đầy đủ cho người lao động. Sau 10 ngày kể từ ngày gửi thông báo, nếu DN không có phản hồi, thì trong thời gian 5 ngày tiếp theo phải trực tiếp đến đơn vị đôn đốc, lập biên bản làm việc…

Sau khi kết thúc thời gian yêu cầu DN đăng ký tham gia đóng BHXH, nếu DN vẫn không thực hiện, thì trong thời hạn 5 ngày tiếp theo, cơ quan BHXH sẽ đề nghị các cơ quan liên quan như: công an tỉnh/huyện, đại diện UBND xã, phường nơi DN đóng trụ sở… để phối hợp mời DN đến cơ quan BHXH làm việc, yêu cầu lập hồ sơ đăng ký tham gia đóng BHXH. BHXH Việt Nam cũng yêu cầu BHXH tỉnh, thành phố, chậm nhất đến ngày 31/12/2019 hoàn thành việc rà soát, khai thác, phát triển số người tham gia thông qua dữ liệu do cơ quan thuế cung cấp; thanh tra đối với các DN trốn đóng và các DN đóng không đủ số lao động thuộc đối tượng phải tham gia BHXH nhưng trốn đóng từ năm 2019 trở về trước. Đồng thời, hàng năm thực hiện đôn đốc, rà soát, cập nhật kết quả trên phần mềm quản lý DN do cơ quan thuế cung cấp và các DN phát sinh mới theo quy định, 6 tháng/lần tổng hợp, đề xuất và báo cáo kết quả thực hiện.

Tập trung khai thác triệt để dữ liệu từ cơ quan thuế

Tại hội nghị trực tuyến công tác thu BHXH, BHYT tháng 4/2019 vừa được BHXH Việt Nam tổ chức, Ban Thu cho biết, đến hết quý I/2019, BHXH các tỉnh, thành phố đã kiểm tra, đối chiếu dữ liệu cơ quan thuế cung cấp đối với 147.000 đơn vị (trong tổng số 473.000 đơn vị), đạt 31%. Tổng số lao động tại các đơn vị kiểm tra đối chiếu là 2,2 triệu người, trong đó có 613.000 lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc (chiếm 27,8% tổng số lao động đã rà soát, đối chiếu); số lao động đã đăng ký tham gia BHXH là 268.000 người (đạt 43,7% tổng số lao động thuộc diện tham gia); số lao động chưa tham gia BHXH là 345.000 người (chiếm tỷ lệ 56,3%).

Các tỉnh, thành phố rà soát được trên 90% số đơn vị do cơ quan thuế cung cấp như: Tây Ninh, Quảng Trị, Hà Tĩnh, Vĩnh Long, Hải Phòng, Ninh Bình, Tiền Giang, Nghệ An, Phú Yên. Vẫn còn các địa phương rà soát đạt thấp như: Bắc Giang, Nam Định, TP. Hồ Chí Minh, Gia Lai, Đồng Tháp, Hòa Bình, An Giang, Cần Thơ, Khánh Hòa. Thông qua rà soát dữ liệu từ cơ quan thuế, một số tỉnh, thành phố đã khai thác được nhiều lao động tham gia BHXH bắt buộc. Tiêu biểu, BHXH tỉnh Long An đã khai thác được hơn 9.000 lao động tham gia trong tổng số 848 đơn vị được rà soát; Bắc Ninh khai thác được gần 20.000 lao động…

Trước những kết quả tích cực trên, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Trần Đình Liệu đã chỉ đạo các đơn vị cần tập trung khai thác triệt để dữ liệu từ cơ quan thuế, hướng dẫn cán bộ khai thác tốt dữ liệu để đưa ra các giải pháp quản lý tối ưu nhằm phát triển số người tham gia BHXH bắt buộc… BHXH các tỉnh, thành phố, hàng tháng phối hợp chặt chẽ với các cục thuế kiểm tra số DN chưa tham gia BHXH trên địa bàn. Trên cơ sở đó, cơ quan BHXH phối hợp với các ban, ngành liên quan tổ chức làm việc, lập biên bản kiểm tra, yêu cầu DN tham gia BHXH, BHYT và BH thất nghiệp đầy đủ cho người lao động. Đồng thời, BHXH các tỉnh, thành phố đôn đốc, làm việc với 100% số DN đang hoạt động, nhưng trốn đóng, hoặc đóng không đủ số lao động thuộc diện phải tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp nhằm khai thác triệt để đối tượng tham gia theo từng năm. Bám sát thời gian để sớm hoàn thành việc đôn đốc, thanh tra, kiểm tra trong năm.

Ông Liệu cũng yêu cầu Trung tâm Công nghệ thông tin (BHXH Việt Nam) tiếp tục hoàn thiện phần mềm trao đổi thông tin với cơ quan thuế, phần mềm TST và các phần mềm khác đảm bảo đồng bộ, liên thông. Đồng thời, đề nghị Tổng cục Thuế phối hợp, cung cấp thông tin kịp thời đối với những đơn vị đã hoàn thành quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2018, để từ đó cơ quan BHXH có căn cứ rà soát, đối chiếu việc tham gia BHXH cho người lao động ở các đơn vị.

Thảo Miên