Nhiều yếu tố giúp NIM cải thiện

Báo cáo cập nhật ngành Ngân hàng của SSI Research vừa phát hành cho biết, trong 13 ngân hàng thuộc phạm vi nghiên cứu của đơn vị này đều đạt kết quả kinh doanh đáng khích lệ trong quý III/2020 với tổng lợi nhuận trước thuế đạt 29,7 nghìn tỷ đồng (+6,6% so với cùng kỳ).

Thoạt nhìn, kết quả này có vẻ tương đối thấp so với mức tăng trưởng lợi nhuận trước thuế ấn tượng của quý II/2020 (+24,6% so với cùng kỳ). Tuy nhiên, theo các chuyên gia của SSI Research, trên thực tế, mức sụt giảm -21% lợi nhuận trước thuế của VCB trong quý III đã tác động tiêu cực đến kết quả chung của toàn ngành. Nếu loại trừ VCB, lợi nhuận trước thuế quý III/2020 được cải thiện ở mức +14,7% so với cùng kỳ 2019, do tổng thu nhập hoạt động tăng trưởng mạnh (+14% so với cùng kỳ) và sự gia tăng thấp hơn của chi phí dự phòng (+5,7% so với cùng kỳ) và chi phí hoạt động (+10% so với cùng kỳ). Tuy nhiên, đáng chú ý là mức trích lập dự phòng khác biệt đáng kể giữa ngân hàng thương mại (NHTM) nhà nước và NHTM cổ phần. Trong khi VCB và CTG có mức trích lập dự phòng tăng từ 35% - 39%, thì NHTM cổ phần lại giảm -10,7% so với cùng kỳ.

Lũy kế 9 tháng 2020, lợi nhuận trước thuế của các ngân hàng mà SSI Research nghiên cứu đạt 86,2 nghìn tỷ đồng (+11% so với cùng kỳ). Mặc dù tốc độ tăng trưởng thấp hơn nhiều so với mức tăng lợi nhuận trước thuế là 26,9% của cùng kỳ năm 2019, hoạt động của ngành vẫn vượt trội so với các ngành khác. NHTM cổ phần là động lực chính của lợi nhuận trước thuế trong quý III/2020. Lợi nhuận trước thuế của các ngân hàng tư nhân tăng 18,6% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận trước thuế của các NHTM nhà nước chỉ tăng +0,9% so với cùng kỳ.

Chuyên gia của SSI Research cho biết, trong quý vừa qua, có nhiều yếu tố hỗ trợ biên lãi ròng (NIM) cải thiện. Theo đó, lãi suất huy động tiếp tục giảm trong quý III/2020, giảm 50 - 175 điểm cơ bản (bps) ở tất cả các kỳ hạn, nâng tổng mức giảm trong 9 tháng 2020 là 150 - 250 bps.

Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cũng tăng trong toàn ngành (ngoại trừ VIB). Tỷ lệ CASA bình quân của 13 ngân hàng mà SSI Research nghiên cứu đạt 20,9% (tại ngày 30/9/2020) từ 19,5% (tại ngày 30/6/2020) - đây là mức cao nhất trong 3 năm qua. Do đó, chi phí vốn đã giảm -24 bps trong quý III/2020, lũy kế giảm -37 bps trong 9 tháng 2020. Trong khi đó, lợi suất tài sản sinh lãi bình quân tăng +15 bps so với quý trước lên 7,81%, do các gói lãi suất cho vay ưu đãi được triển khai trước đó cho khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 đã dần kết thúc trong quý III/2020.

“Tỷ lệ chênh lệch giữa lợi suất tài sản và chi phí vốn nới rộng và tăng trưởng tín dụng khởi sắc đã giúp NIM bình quân trong quý III/2020 đạt mức 3,67%, tăng 39 bps so với quý trước - mức NIM cao nhất được ghi nhận trong 12 quý liên tiếp gần đây” – chuyên gia của SSI Research nhấn mạnh.

Tăng trưởng tín dụng năm 2020 sẽ đạt từ 9% - 10%

Tổng tín dụng tăng thêm khoảng 153,3 nghìn tỷ đồng trong quý III/2020 - cao hơn khoảng 19% so với mức tăng trong quý II/2020. Nhờ vậy, tín dụng tại cuối quý III tăng +2,9% so với quý trước và +7,5% so với đầu năm. “Các NHTM nhà nước tăng trưởng khá khiêm tốn (+1,1% so với quý trước và +3,4% so với đầu năm). Chúng tôi cũng nhận thấy sự gia tăng tốc độ giải ngân tín dụng của nhóm NHTM cổ phần (+5,3% so với quý trước và +12,9% so với đầu năm). Cho vay doanh nghiệp và trái phiếu doanh nghiệp vẫn tăng trưởng tốt trong khi cho vay bán lẻ có dấu hiệu phục hồi ở BID, MBB và HDB” – chuyên gia của SSI Research cho hay.

Được biết, trong quý III, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã nới hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với nhiều NHTM cổ phần, trong đó mức cao nhất hiện nay là 23% ở TCB, TPB và VIB.

“Chúng tôi ước tính tăng trưởng tín dụng năm 2020 sẽ đạt từ 9% - 10% so với đầu năm và cho rằng NHNN có thể có thêm một đợt tăng hạn mức tín dụng cho một số ngân hàng vào quý IV/2020. Các khoản tiền gửi lãi suất cao đang dần đáo hạn, trong khi đó chúng tôi nhận thấy lãi suất huy động đã được cắt giảm từ 20 - 40 bps trong tháng 10. NIM của ngành được kỳ vọng sẽ cải thiện trong những quý tới. Tuy nhiên, chi phí dự phòng có thể tăng nhanh trong quý IV/2020” – SSI Research dự báo.

Với nhận định cho rằng, triển vọng chung của ngành ngân hàng tốt hơn so với ước tính trước đây do ít bị ảnh hưởng từ đợt bùng phát thứ 2 của dịch Covid-19, SSI Research điều chỉnh tăng ước tính lợi nhuận trước thuế cho 13 ngân hàng thuộc phạm vi nghiên cứu lên +9,2% và +10,5% cho năm 2020 và 2021, tương ứng đạt 110,7 nghìn tỷ đồng (+2,7% so với cùng kỳ) và 129,3 nghìn tỷ đồng (+16,8% so với cùng kỳ).

SSI Research đánh giá khả quan đối với ngành ngân hàng trong năm 2021. Các yếu tố hỗ trợ tích cực liên quan đến cổ tức bằng cổ phiếu cũng sẽ hỗ trợ tăng giá của cổ phiếu ngân hàng trong quý IV/2020. Tuy nhiên, theo các chuyên gia này, việc trích lập dự phòng sẽ là yếu tố tác động lớn nhất đến ước tính lợi nhuận và rủi ro tín dụng sẽ vẫn tồn tại trong năm 2021 trở đi. Rủi ro giảm chính đối với ước tính bao gồm tỷ lệ nợ xấu mới hình thành cao hơn ước tính, nền kinh tế phục hồi chậm hơn ước tính và dịch Covid-19 bùng phát trở lại./.

Duy Thái