Ảnh minh họa

Đặc biệt là việc ban hành Nghị quyết số 02/NQ-BCSĐ về triển khai ứng dụng của CMCN 4.0 trong lĩnh vực tài chính ngân sách. Đây là kim chỉ nam cho ứng dụng CNTT thời gian tới.

Chủ động áp dụng các thành quả của công nghệ

Là người có 28 năm công tác trong ngành Tài chính, ông Đặng Đức Mai, nguyên Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê (TH&TK) tài chính nhớ lại, xuất phát từ nhu cầu sớm đưa ứng dụng CNTT vào công tác nghiệp vụ của ngành Tài chính, ngày 22/10/1989, Bộ Tài chính ra quyết định thành lập Tổ nghiên cứu Đề án tổ chức hệ thống tin học ngành Tài chính. Đây cũng là dấu mốc cho sự hình thành hệ thống tin học và thống kê tài chính ngày nay.

Là đơn vị nhiều năm dẫn đầu về ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong khối các cơ quan Chính phủ, Bộ Tài chính chủ động áp dụng các thành quả công nghệ của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0) xây dựng nền tảng quản trị thông minh, cung cấp các dịch vụ tài chính thông minh, tham gia tích cực vào sự phát triển của nền kinh tế số.

Ngày 9/5/1990, Chủ tịch hội đồng Bộ trưởng đã ký Công văn số 1377/PPLT cho phép Bộ Tài chính trang bị hệ thống tin học cho công tác quản lý tài chính của ngành, thực hiện trong 3 năm.

Sau một khoảng thời gian ngắn, vào ngày 21/12/1990, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ký Quyết định số 641/TC/TCCB thành lập Ban Quản lý các công trình ứng dụng tin học vào công tác quản lý tài chính. Ban này do ông Phạm Văn Thuận, Phó Chánh văn phòng Bộ Tài chính (sau này là Cục trưởng Cục TH&TK tài chính, nay đã nghỉ hưu) làm Trưởng ban. Trong giai đoạn này, những lĩnh vực nghiệp vụ ưu tiên triển khai tin học là ngân sách nhà nước, thuế và kho bạc nhà nước.

Suốt 29 năm, cùng với sự quan tâm chỉ đạo, quản lý xuyên suốt và thống nhất của các lãnh đạo Bộ Tài chính qua từng thời kỳ phụ trách lĩnh vực CNTT như: Bộ trưởng Nguyễn Sinh Hùng, Thứ trưởng Nguyễn Thị Kim Ngân, Thứ trưởng Lê Thị Băng Tâm, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh, Thứ trưởng Phạm Sỹ Danh, Thứ trưởng Trần Xuân Hà, Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn, Thứ trưởng Vũ Thị Mai…, đến nay, CNTT đã được ứng dụng sâu, rộng vào hầu hết các hoạt động nghiệp vụ tài chính. CNTT trở thành huyết mạch trong các hoạt động nghiệp vụ chủ chốt, như: quản lý điều hành ngân sách nhà nước; thanh toán điện tử và quản lý trái phiếu chính phủ; quản lý trong lĩnh vực thuế, hải quan; triển khai thuế điện tử, hải quan điện tử, cơ chế một cửa quốc gia, một cửa ASEAN; quản lý nợ công; quản lý giá; quản lý tài sản công; quản lý, giám sát thị trường tài chính; quản lý dự trữ nhà nước…; cùng các nhiệm vụ quản lý nội ngành.

Năm 2018 là năm ngành Tài chính đã bước đầu tiếp cận với giai đoạn phát triển đầu tiên của Chính phủ số, đó là giai đoạn xây dựng Chính phủ điện tử và Tài chính điện tử. Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai, để tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 (CMCN 4.0), Bộ Tài chính là đơn vị nhiều năm liền dẫn đầu về ứng dụng CNTT trong khối các cơ quan chính phủ, là một trong các đơn vị tiên phong tiến hành xây dựng Tài chính số.

Thực hiện các mục tiêu trên, đồng thời nhằm tạo ra định hướng cho ngành Tài chính trong ứng dụng CNTT giai đoạn tới, tập thể Cục Tin học và Thống kê tài chính đã tham mưu cho Bí thư Ban Cán sự Đảng Bộ Tài chính ký ban hành Nghị quyết số 02/NQ-BCSĐ ngày 9/3/2018 về triển khai ứng dụng của CMCN 4.0 trong lĩnh vực tài chính ngân sách. Đây là kim chỉ nam cho ứng dụng CNTT thời giai tới, nhất là từ năm 2018 đến năm 2025. Ngày 30/3, Bộ Tài chính cũng đã ban hành Quyết định 446/QĐ-BTC về kế hoạch hành động của Bộ Tài chính thực hiện Nghị quyết số 02/NQ-BCSĐ.

Phát biểu tại các diễn đàn về ứng dụng CNTT, Thứ trưởng Vũ Thị Mai đều nhấn mạnh tầm quan trọng của Nghị quyết số 02-NQ/BCSĐ, đặc biệt là mục tiêu được đề ra trong Nghị quyết, cụ thể là: “Bộ Tài chính chủ động áp dụng các thành quả công nghệ của cuộc CMCN 4.0, xây dựng nền tảng quản trị thông minh, cung cấp các dịch vụ tài chính thông minh, tham gia tích cực vào sự phát triển của nền kinh tế số. Đồng thời, đến năm 2025, hoàn thành xây dựng Tài chính điện tử và cơ bản thiết lập nền tảng tài chính số hiện đại, bền vững, công khai, minh bạch dựa trên dữ liệu lớn, dữ liệu tài chính mở và hệ sinh thái tài chính số”.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Vũ Thị Mai khẳng định, các nghị quyết, quyết định trên là căn cứ pháp lý tốt nhất để Bộ Tài chính chủ động xây dựng Tài chính số.

Giữ vững “ngôi vương”

Trong suốt thời gian qua, đặc biệt trong năm 2018, việc triển khai ứng dụng CNTT của ngành Tài chính nói chung, của Bộ Tài chính nói riêng đã gặt hái nhiều “trái ngọt”, được các tổ chức trong nước và quốc tế ghi nhận và tôn vinh.

Ở trong nước, tại Báo cáo chỉ số sẵn sàng cho phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin – truyền thông Việt Nam (Việt Nam ICT Index), năm 2018 Bộ Tài chính tiếp tục đứng ở vị trí số 1 với chỉ số ICT index 0,9263, đây là năm thứ sáu liên tiếp Bộ Tài chính giữ vững ngôi vị số 1 trong khối các bộ, ngành.

Để có được kết quả này, thời gian qua, Bộ Tài chính đã và đang triển khai nhiều ứng dụng trên các nền tảng công nghệ mới của cuộc CMCN 4.0 như: Áp dụng công nghệ ảo hóa máy chủ; triển khai công nghệ phân tích dữ liệu lớn; bước đầu ứng dụng công nghệ mạng xã hội, công nghệ di động trong việc cung cấp các dịch vụ công trực tuyến. Bộ Tài chính hiện cung cấp 167 dịch vụ công trực truyến cấp 3 và 274 cấp 4. Hệ thống khai thuế điện tử được triển khai toàn diện, 99,96% doanh nghiệp toàn quốc đã sử dụng khai thuế điện tử. Hệ thống hải quan điện tử, thông quan tự động VNACCS/VCIS được triển khai tại 100% chi cục, 99,65% doanh nghiệp tham gia. Bộ Tài chính đã tham gia hệ thống 1 cửa điện tử ASEAN với 4 quốc gia là Singapore, Malaysia, Indonesia, Thái Lan.

Trên trường quốc tế, vào ngày 8/11/2018, tại Tokyo, Nhật Bản, Tổ chức Công nghiệp Điện toán châu Á - châu Đại Dương (ASOCIO) đã công bố và trao Giải thưởng ASOCIO 2018 cho 31 cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp xuất sắc từ các quốc gia và nền kinh tế thành viên. Bộ Tài chính là cơ quan đầu tiên của Chính phủ Việt Nam đón nhận giải thưởng quốc tế “Tổ chức ứng dụng CNTT xuất sắc khu vực châu Á, châu Đại Dương”.

Trong bối cảnh thế giới bước vào cuộc CMCN 4.0, giải thưởng Outstanding User Organization tại ASOCIO 2018 là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng nghỉ của Bộ Tài chính trong thời gian vừa qua, đồng thời là động lực để Bộ Tài chính tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong thời gian tới./.

Đức Minh