Còn khá nhiều dự án được phân bổ vốn quá thấp so với tổng mức đầu tư.

Một trong những vấn đề Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) lưu ý là còn nhiều dự án được phân bổ vốn quá thấp so với tổng mức đầu tư, khó có khả năng hoàn thành đúng tiến độ, dẫn đến dự án dở dang, không hoàn thành. Trường hợp không đáp ứng yêu cầu về vốn để hoàn thành, đề nghị trước mắt không phân bổ vốn.

Bố trí thanh toán 100% nợ đọng xây dựng cơ bản đến hết 2014

Báo cáo về phương án phân bổ chi tiết Kế hoạch ĐTCTH (còn lại) giai đoạn 2016 - 2020 tại phiên họp của UBTVQH ngày 20/4, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, tổng mức vốn ĐTCTH giai đoạn 2016 - 2020 được Quốc hội thông qua là 2 triệu tỷ đồng, trong đó dự phòng chung là 200.000 tỷ đồng và vốn trái phiếu chính phủ giai đoạn trước chuyển sang là 60.000 tỷ đồng.

Đến nay, Chính phủ đã phân khai hết tổng mức vốn kế hoạch ĐTCTH, không có bộ, ngành, địa phương nào có phương án phân bổ không đúng quy định; trong đó đã dành một lượng vốn lớn ưu tiên cho mục tiêu thanh toán nợ đọng, hoàn trả vốn ứng trước, bố trí vốn đối ứng cho các dự án ODA, PPP… Phương án phân bổ chi tiết đã xác định cụ thể đến từng dự án, trong đó phần lớn danh mục dự án đã tuân thủ đúng quy định của Luật Đầu tư công, Nghị quyết của Quốc hội…

Hiện Chính phủ đã giao kế hoạch ĐTCTH đợt 1, với tổng số vốn được giao là 1.134.633 tỷ đồng, bằng 56,7% tổng vốn trung hạn và 65,2% vốn phân bổ chi tiết. Tổng số vốn giao đợt 2 còn lại là 585.651 tỷ đồng, bằng 29,3% tổng mức vốn trung hạn. Chính phủ đang tổng hợp triển khai giao ngay kế hoạch đợt 2 sau khi UBTVQH cho ý kiến tại phiên họp này.

Đánh giá chung, Kế hoạch ĐTCTH giai đoạn 2016 – 2020 đã bố trí thanh toán 100% số nợ đọng xây dựng cơ bản nguồn ngân sách trung ương đến ngày 31/12/2014, thanh toán số ứng trước đến hết kế hoạch năm 2015 chưa có nguồn thu hồi đạt 68,7% tổng số vốn ứng trước. Trong quá trình điều hành, nếu có tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách, Chính phủ sẽ xây dựng phương án bổ sung để thu hồi ứng, báo cáo UBTVQH.

Lãnh đạo ngành, địa phương phải chịu trách nhiệm nếu dự án dở dang

Thẩm tra báo cáo của Chính phủ, Ủy ban Tài chính ngân sách (UBTCNS) đánh giá sau kết luận tại phiên họp UBTVQH tháng 2/2017, công tác phân bổ chi tiết vốn ĐTCTH đã đạt được kết quả tích cực. Nhiều bộ, ngành, địa phương đã khẩn trương đẩy nhanh tiến độ rà soát, hoàn thiện danh mục dự án, phương án phân bổ chi tiết vốn ĐTCTH theo đúng quy định. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có phương án phân bổ hoàn chỉnh, một số khoản vốn vẫn chưa phân bổ chi tiết; nhiều dự án chưa đáp ứng đủ điều kiện, thủ tục để phân bổ vốn, tiếp tục xin gia hạn thời gian hoàn thiện thủ tục,...

UBTCNS nhận thấy, cùng với sự cố gắng, nỗ lực, nhiều dự án đã được bố trí vốn đáp ứng nguyên tắc, tiêu chí, yêu cầu luật định thì vẫn còn tình trạng chưa chấp hành nghiêm các quy định liên quan đến tiến độ hoàn thiện thủ tục đầu tư, tổng hợp danh mục dự án, mức vốn bố trí cho từng dự án,... Do đó, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương rút kinh nghiệm và đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu để đẩy nhanh tiến độ tổng hợp, giao vốn, bảo đảm hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư, giữ nghiêm kỷ luật tài chính.

Theo Tờ trình ngày 17/1/2017 của Chính phủ thì số vốn bố trí đúng quy định là 92,9%, số vốn bố trí chưa đúng quy định chỉ chiếm 7,1%. Tuy nhiên, sau quá trình rà soát, tiếp thu ý kiến, Chính phủ báo cáo lại tỷ lệ vốn bố trí đúng quy định, đủ điều kiện phân bổ đợt 1 giảm nhiều so với số đã báo cáo, cụ thể: Tổng số vốn đủ điều kiện đã trình Thủ tướng Chính phủ giao là 1.134.633,131 tỷ đồng, bằng 56,72% tổng mức vốn trung hạn được Quốc hội thông qua; tổng số vốn chưa giao là 605.366,869 tỷ đồng, bằng 30,3% kế hoạch. UBTCNS cho rằng, kết quả rà soát nói trên thể hiện sự sát sao, tinh thần trách nhiệm trong chỉ đạo, điều hành của Chính phủ trong quá trình rà soát, song mặt khác cần lưu ý các bộ, ngành, địa phương rút kinh nghiệm trong quá trình rà soát, tổng hợp.

Theo Chủ nhiệm UBTCNS Nguyễn Đức Hải, một trong những yêu cầu đặt ra trong phân bổ vốn giai đoạn 2016 - 2020 là cần khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, bố trí vốn thấp dẫn đến dự án dở dang, không hoàn thành. Tuy nhiên, danh mục dự án trình còn khá nhiều dự án được phân bổ vốn quá thấp so với tổng mức đầu tư, khó có khả năng hoàn thành dự án đúng tiến độ.

Vì vậy, UBTCNS đề nghị, đối với các dự án dự kiến bố trí vốn thấp, cần yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cam kết bảo đảm tính khả thi của việc huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để hoàn thành dự án đúng tiến độ, không cho phép xử lý theo hướng “chỉ hoàn thành các hạng mục chính hoặc đưa dự án vào danh mục giãn, hoãn tiến độ” để tránh tiếp diễn tình trạng dự án dở dang, không hoàn thành, giãn, hoãn tiến độ, tạo gánh nặng cho việc cân đối, bố trí vốn đầu tư giai đoạn sau. Trường hợp không đáp ứng yêu cầu, điều kiện về vốn để bảo đảm hoàn thành thì đề nghị trước mắt không phân bổ vốn.

H.Y