Rủi ro thị trường bất động sản tăng trưởng nóng đang ngày càng tăng ở Trung Quốc. Ảnh nguồn: FT

Sụt giảm 30% trong giá nhà sẽ khiến 4% tổng giá trị cho vay, lên đến 4,1 nghìn tỷ Nhân dân tệ (615 tỷ USD) thành nợ xấu, theo ước tính của hãng DBS Vicker Hồng Kông. Ngân hàng Commerzbank AG cũng có cùng tính toán về tỷ lệ nợ quá hạn. Hãng Pacific Investment Management kỳ vọng tỷ lệ nợ xấu sẽ chạm 6% trong vài năm tới từ mức 1,75% hiện tại, giữa những rủi ro từ thị trường nhà đất.

Trong khi thua lỗ của các ngân hàng trong các kịch bản này còn thua xa khoản 1,3 nghìn tỷ ở Mỹ sau khủng hoảng tài chính 2008, các nhà kinh tế đang gia tăng dự đoán rằng một gói cứu trợ hệ thống ngân hàng có thể rung chuyển thị trường chứng khoán và đẩy cao chi phí đi vay của chính phủ. Ma Jun- Kinh tế trưởng Ngân hàng trung ương Trung Quốc nói trong một cuộc phỏng vấn tháng trước rằng, bong bóng bất động sản cần phải được kiểm soát khi giá nhà đã tăng lên 60% ở phía Nam thành phố Thâm Quyến trong một năm.

“Tăng giá nhà ở Trung Quốc chúng ta đã chứng kiến trong những năm gần đây, đặc biệt trong năm nay, là rất đáng lo ngại”, ông Roland Mieth, quản lý danh mục của các thị trường đang phát triển ở Pimco, Singapore nhận định. “Tăng trưởng giá sau một năm ở mức 30% hoặc nhiều hơn ra dấu về một hiện tượng bong bóng.”

Ngân hàng Deutsche Bank viết trong một báo cáo ngày 28/9 rằng bất động sản có thể phải đối mặt với một sự sụt giảm nghiêm trọng vào năm 2018, khi bong bóng đang ngày càng lan rộng ra nhiều thành phố; trong khi Goldman Sachs nhìn thấy khả năng bị tổn thương tăng dần sau khi giá tăng “tên lửa”.

“Thị trường bất động sản là mối lo ngại lớn nhất của hệ thống ngân hàng Trung Quốc”, ông Shujin Chen, nhà phân tích ngân hàng ở một hãng môi giới của Hồng Kông cho biết. “Nếu giá nhà đất giảm nhiều, nó có thể ảnh hưởng đến chất lượng các khoản vay của các chủ dự án đầu tiên vì họ là những người có tỷ lệ vay nợ cao, kế đến là các khoản vay mua nhà”.

Tỷ lệ nợ trung bình của 144 hãng xây dựng của Trung Quốc đang niêm yết đã nhảy lên 8,1% trên tổng thu nhập trước thuế và nợ lãi, khấu hao và giảm giá, từ mức 4,9% vào 5 năm trước, theo số liệu tổng hợp của Bloomberg. Tổng nợ cũng tăng cao kỷ lục, đến 2,8 nghìn tỷ Nhân dân tệ.

Trong khi nợ vay mua nhà ở Trung Quốc chạm mức kỷ lục 40,5% tổng đầu ra nền kinh tế, từ 28% năm 2010, con số này vẫn thấp hơn con số 80% của Mỹ, 85% của Hàn Quốc và 66% của Nhật Bản. Goldman viết rằng nó không quá đáng lo ngại về một cuộc “khủng hoảng thanh lý tài sản bảo đảm” vì người mua nhà Trung Quốc phải tự trả 20 – 30% giá trị căn nhà và các ngân hàng có thể trông cậy vào đây.

“Sự phức tạp trong cho vay và tạo ra đòn bẩy tài chính ít độc hại hơn nhiều ở thị trường Mỹ năm 2008 vì còn ít các công cụ phái sinh”, ông Meith nói.

Các khoản nợ quá hạn khiến ngân hàng do dự cho vay công ty, dư nợ tín dụng đã tăng 31% trong nửa đầu năm, gấp 3 lần tốc độ tăng trưởng tín dụng. Cho vay hộ gia đình đã chiếm đến 71% giá trị các khoản vay mới trong tháng Tám, từ 24% trong tháng Một.

“Các ngân hàng Trung Quốc đang tăng cho vay mua nhà một cách chóng mặt”, Christine Kuo, Phó chủ tịch Hãng dịch vụ đầu tư của Moody ở Hồng Kông cho biết. “Những khoản vay đó đang trở nên rủi ro hơn khi giá nhà đang ở mức nổi bong bóng”.

Giá nhà sẽ sụt thê thảm dưới một áp lực, Grace Wu, nhà phân tích của Fitch nói. “Khi điều đó xảy ra, thường sẽ có rất ít giao dịch mua bán và sẽ rất khó khăn để thu hồi toàn bộ giá trị bất động sản làm tài sản bảo đảm”./.

Ngọc Trang (theo Bloomberg)