Cách tính thuế tài nguyên mới: Nhiều trường hợp được miễn, giảm

Đức Minh
(TBTCVN) - Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 152/2015/TT-BTC (Thông tư 152) hướng dẫn về thuế tài nguyên.
aa

Khai thác hải sản tự nhiên

Khai thác hải sản tự nhiên là 1 trong 6 trường hợp được miễn, giảm thuế

Theo đó, giá tính thuế là giá bán đơn vị sản phẩm tài nguyên của tổ chức, cá nhân khai thác chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng, nhưng không được thấp hơn giá tính thuế tài nguyên do UBND cấp tỉnh quy định.

Rút gọn đối tượng tính thuế

Theo hướng dẫn mới, đối tượng chịu thuế tài nguyên được rút gọn từ 10 nhóm xuống còn 7 nhóm, gồm: Khoáng sản kim loại; khoáng sản không kim loại; sản phẩm của rừng tự nhiên; hải sản tự nhiên; nước thiên nhiên; yến sào thiên nhiên; các tài nguyên thiên nhiên khác (do Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan báo cáo Chính phủ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định).

Đặc biệt, hoạt động tìm kiếm thăm dò, khai thác dầu thô, condensat và khí thiên nhiên, khí đồng hành, khí than được đưa ra khỏi phạm vi áp dụng của thông tư. Bộ Tài chính sẽ có những hướng dẫn riêng về việc áp dụng thuế tài nguyên với các tài nguyên này.

Về sản lượng tài nguyên dùng làm căn cứ tính thuế, Thông tư 152 bổ sung cách tính đối với một số trường hợp đặc biệt. Đó là: Trường hợp tài nguyên khai thác thu được sản phẩm có nhiều cấp độ, chất lượng, giá trị thương mại khác nhau thì sản lượng tính thuế được xác định theo sản lượng từng loại tài nguyên có cùng cấp độ, chất lượng, giá trị thương mại như nhau hoặc quy ra sản lượng của loại tài nguyên có sản lượng bán ra lớn nhất, để làm căn cứ xác định cho toàn bộ sản lượng tài nguyên khai thác trong kỳ.

Đối với tài nguyên khai thác không bán ra mà phải qua sản xuất, chế biến mới bán ra (tiêu thụ trong nước hoặc xuất khẩu) thì sản lượng tính thuế là sản lượng tài nguyên khai thác được xác định bằng cách quy đổi từ sản lượng sản phẩm sản xuất trong kỳ để bán ra theo định mức sử dụng tài nguyên tính trên một đơn vị sản phẩm.

Phối hợp quản lý thuế

Thông tư quy định cơ chế phối hợp giữa cơ quan thuế, cơ quan tài nguyên và môi trường để quản lý hoạt động khai thác tài nguyên tại địa phương. Theo đó, căn cứ kê khai của người nộp thuế (NNT) về sản lượng tài nguyên thực tế khai thác trong năm theo từng mỏ tại bảng kê được nộp cùng với tờ khai quyết toán thuế khi kết thúc năm tài chính, trong vòng 5 ngày làm việc, cơ quan thuế sẽ chuyển cơ quan tài nguyên và môi trường thông tin chi tiết về sản lượng khai thác trong năm, theo từng mỏ của các đơn vị trong địa bàn.

Cơ quan tài nguyên và môi trường đối chiếu sản lượng đã khai thác (tài liệu cơ quan thuế chuyển sang) với dữ liệu đã có tại cơ quan tài nguyên và môi trường. Trường hợp sản lượng khai thuế không phù hợp sản lượng được phép khai thác ghi trên giấy phép khai thác hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì cơ quan tài nguyên và môi trường sẽ thực hiện các biện pháp nghiệp vụ để xác định sản lượng khai thác thực tế của đơn vị.

Bên cạnh đó, trong vòng 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông tin do cơ quan thuế chuyển đến, cơ quan tài nguyên và môi trường chuyển thông tin cho cơ quan thuế, để xử lý theo quy định của Luật Quản lý thuế.

Trường hợp trên địa bàn có doanh nghiệp khai thác, xuất khẩu sản phẩm tài nguyên, cơ quan thuế thực hiện xác định sản lượng sản phẩm tài nguyên thực tế xuất khẩu trên Tờ khai hải quan, theo cơ chế trao đổi thông tin (tại Quyết định số 574 QĐ/BTC ngày 30/3/2015 của Bộ Tài chính) để quy đổi ra sản lượng sản phẩm tài nguyên sản xuất và thực hiện đối chiếu với sản lượng tài nguyên trên Tờ khai quyết toán thuế tài nguyên của doanh nghiệp.

Trường hợp phát sinh chênh lệch sản lượng tài nguyên tính thuế mà doanh nghiệp đã kê khai, nộp thuế có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì cơ quan thuế áp dụng các biện pháp kiểm tra, thanh tra phù hợp theo quy định của Luật Quản lý thuế để tính, thu đủ thuế tài nguyên và xử lý vi phạm theo quy định.

6 trường hợp được miễn, giảm thuế

(theo quy định tại Điều 9 Luật thuế Tài nguyên):

- Tổ chức, cá nhân khai thác hải sản tự nhiên.

- Khai thác cành, ngọn, củi, tre, trúc, nứa, mai, giang, tranh, vầu, lồ ô do cá nhân được phép khai thác phục vụ sinh hoạt.

- Khai thác nước thiên nhiên dùng cho hoạt động sản xuất thuỷ điện để phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân.

- Nước thiên nhiên do hộ gia đình, cá nhân khai thác phục vụ sinh hoạt.

- Đất do tổ chức, cá nhân được giao, được thuê khai thác và sử dụng tại chỗ trên diện tích đất được giao, được thuê; đất khai thác để san lấp, xây dựng công trình an ninh, quân sự, đê điều.

- Riêng trường hợp người nộp thuế tài nguyên gặp thiên tai, hoả hoạn, tai nạn bất ngờ gây tổn thất đến tài nguyên đã kê khai, nộp thuế thì được xét miễn, giảm thuế phải nộp cho số tài nguyên bị tổn thất; trường hợp đã nộp thuế thì được hoàn trả hoặc trừ vào số thuế phải nộp của kỳ sau.

Đức Minh

Đức Minh

Đọc thêm

Hải quan đồng loạt triển khai Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026

Hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026 với chủ đề “Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy”, nhiều đơn vị hải quan trên các tuyến biên giới, cửa khẩu trọng điểm đã đồng loạt tăng cường kiểm soát địa bàn, quyết tâm ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa.

Số hóa Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN, thúc đẩy logistics xuyên biên giới

Sau 6 năm triển khai Nghị định số 46/2020/NĐ-CP, Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN đã góp phần thúc đẩy kết nối thương mại nội khối. Trước yêu cầu tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp, Bộ Tài chính đang xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 46/2020/NĐ-CP theo hướng số hóa toàn diện thủ tục, thúc đẩy logistics xuyên biên giới.

Đơn giản chế độ kế toán, “tiếp sức” cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Theo quy định mới, doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí người thân làm kế toán. Chuyên gia cho rằng, đây là bước tiến tích cực trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy quá trình nâng cao năng lực quản trị của khu vực kinh tế hộ gia đình, qua đó tạo điều kiện để các hộ kinh doanh từng bước chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế chính thức.

Hải quan khu vực XIV kiểm soát chặt các điểm nóng buôn lậu biên giới và cảng biển

Trước nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới diễn biến phức tạp, Hải quan khu vực XIV đang tập trung kiểm soát chặt tại cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh và Cảng Quy Nhơn, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành để kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Hải quan lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ để nuôi dưỡng nguồn thu

Làm việc với Chi cục Hải quan khu vực X về công tác quản lý thu và chống thất thu ngân sách nhà nước, Phó Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Thành Hưng yêu cầu đơn vị tiếp tục đẩy mạnh tạo thuận lợi thương mại, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách...

Cục Thuế làm rõ việc liên quan đến trách nhiệm cung cấp thông tin của tổ chức tín dụng phục vụ quản lý thuế

Thời gian vừa qua, có một số thông tin cho rằng Bộ Tài chính đã “bỏ đề xuất ngân hàng phải cung cấp thông tin tài khoản người nộp thuế” trong dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế. Trước các thông tin này, Cục Thuế (Bộ Tài chính) làm rõ để tránh gây hiểu nhầm về nội dung dự thảo và trách nhiệm của các tổ chức tín dụng trong công tác quản lý thuế.

Hải quan khu vực XIII xử lý hơn 31.500 tờ khai, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu gần 3,5 tỷ USD

Hơn 31.500 tờ khai với tổng kim ngạch gần 3,5 tỷ USD đã được Chi cục Hải quan khu vực XIII xử lý trong kỳ từ ngày 15/12/2025 đến 14/5/2026. Nhiều nhóm hàng chủ lực như cà phê, than đá và máy móc thiết bị ghi nhận mức tăng trưởng cao, góp phần thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn.

Bộ Tài chính triển khai kế hoạch trao đổi thông tin vì mục đích thuế

Bộ Tài chính vừa giao Cục Thuế là đầu mối giúp Lãnh đạo Bộ theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tình hình triển khai Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nghĩa vụ của Chính phủ Việt Nam về trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế.
Xem thêm