Uỷ ban Thường vụ Quốc hội nghe và thảo luận về các báo cáo kinh tế, tài chính quan trọng. Ảnh: H.Y

Cần nguồn lực 10.567 tỷ đồng cho tái cơ cấu

Tại tờ trình báo cáo trước UBTVQH về Kế hoạch tái cơ cấu nền kinh tế 2016 – 2020, Chính phủ đề ra 5 nội dung tái cơ cấu trọng tâm gồm: Phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trong nước và thu hút hợp lý FDI; Tái cơ cấu khu vực kinh tế nhà nước (DNNN, đầu tư công, ngân sách nhà nước và dịch vụ sự nghiệp công); Tái cơ cấu thị trường tài chính, trọng tâm là tổ chức tín dụng và thị trường chứng khoán; Hiện đại hoá công tác quy hoạch, cơ cấu ngành và vùng kinh tế theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng; Tái cơ cấu thị trường các nhân tố sản xuất quan trọng (thị trường quyền sử dụng đất, lao động, khoa học công nghệ).

Trong đó, Kế hoạch đề ra một số chỉ tiêu cụ thể cho các nội dung trọng tâm này, như kiểm soát lạm phát dưới 3% đến năm 2020. Dự trữ ngoại hối lên khoảng 4 – 5 tháng nhập khẩu. Giảm thâm hụt NSNN xuống dưới 4% GDP vào năm 2020, duy trì nợ công không vượt quá 65% GDP. Đẩy nhanh thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp một cách thực chất, giảm bớt ngành nghề quy định nhà nước cần nắm giữ đa số cổ phần.

Đối với tái cơ cấu thị trường tài chính, mục tiêu là xử lý nhanh và dứt điểm nợ xấu, giảm tỷ lệ nợ xấu xuống dưới 3% một cách bền vững. Giảm lãi suất cho vay trung bình xuống mức chênh lệch hợp lý so với lãi huy động, có tính cạnh tranh với các nước trong khu vực. Về thị trường chứng khoán, đến năm 2020, quy mô vốn hoá thị trường cổ phiếu đạt khoảng 70% GDP, dư nợ thị trường trái phiếu đạt 30% GDP.

Để thực hiện kế hoạch này, bên cạnh nhiều giải pháp được nêu ra, Chính phủ cũng tính toán nguồn lực để thực hiện tái cơ cấu giai đoạn tới trong khuôn khổ các nguồn lực huy động chung của nền kinh tế giai đoạn 2016 – 2020, dự kiến khoảng 10.567 tỷ đồng theo giá thực tế.

Thoái vốn nhà nước có thể thu về 20 – 30 tỷ USD

Do khả năng huy động nguồn lực bổ sung là rất hạn chế, việc thực hiện Kế hoạch tái cơ cấu được quán triệt theo quan điểm các nhiệm vụ ưu tiên của kế hoạch tập trung vào nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực, từng bước để cơ chế thị trường giữ vai trò chủ yếu trong huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực. Do vậy, hạn chế tối đa việc huy động các nguồn lực bổ sung từ NSNN để thực hiện tái cơ cấu.

Trong một số ít trường hợp có khả năng sử dụng một số nguồn lực nhà nước nhất định, đặc biệt là tái cơ cấu các tổ chức tín dụng và xử lý nợ xấu, việc dự kiến lợi ích và chi phí cụ thể của các nhiệm vụ tái cơ cấu sẽ được ước tính và đề xuất cụ thể tại các đề án, như tại đề án tái cơ cấu các tổ chức tín dụng.

Ngoài ra, tận dụng tối đa nguồn lực thu được từ các nhiệm vụ tái cơ cấu đặt ra trong kế hoạch để đầu tư thực hiện 3 đột phá chiến lược, đặc biệt là phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ. Cụ thể, việc đẩy mạnh thoái vốn nhà nước tại các DN có thể tạo nguồn thu từ 20 – 30 tỷ USD trong giai đoạn 2016 – 2020.

Về lộ trình thực hiện, kế hoạch tái cơ cấu đề ra 70 nhiệm vụ gắn với thời gian thực hiện cụ thể. Trong đó, có một số nhiệm vụ cần ưu tiên thực hiện ngay trong 2 năm tới. Đó là kiên quyết xử lý nợ xấu một cách hiệu quả, thực chất, áp dụng các biện pháp phá sản đối với các ngân hàng thương mại yếu kém. Kiên quyết cổ phần hoá, chú trọng thoái vốn nhà nước tại các DN một cách thực chất, theo lộ trình. Hoàn thiện thể chế đầu tư công, nâng cao hiệu quả huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực đầu tư công. Đổi mới cơ chế quản lý và phân bổ đầu tư công theo nguyên tắc cạnh tranh, giảm xin – cho – chia trong phân bổ đầu tư công.

Chú trọng phân bổ nguồn lực, loại bỏ xin – cho

Thẩm tra Kế hoạch tái cơ cấu, Ủy ban Kinh tế cơ bản thống nhất với các quan điểm của tờ trình nhưng đề nghị nhấn mạnh quan điểm có tính xuyên suốt trong chỉ đạo và thực hiện tái cơ cấu, đó là “tập trung phân bổ lại, khai thác hiệu quả các nguồn lực, loại bỏ cách tiếp cận theo hướng xin – cho; nhanh chóng khoanh vùng để xử lý các vấn đề tồn đọng một cách kịp thời”.

Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát các nguồn lực và phương thức huy động, để đảm bảo các đề án, nhiệm vụ đề xuất đã được cân đồi trong Kế hoạch Đầu tư công trung hạn, Kế hoạch tài chính 5 năm.

Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cũng lưu ý khâu tổ chức thực hiện, do đây là khâu yếu nhất trong việc triển khai các chính sách lâu nay, nên cần có biện pháp quyết liệt hơn, sáng tạo hơn trong cách thức tổ chức thực hiện./.

H.Y