Cần có giải pháp quản lý và điều tiết tài sản mã hóa thay vì cấm

Các giao dịch tài sản số vẫn diễn ra một cách sôi động thông qua các sàn giao dịch quốc tế hoặc bằng các thỏa thuận trực tiếp giữa các bên tham gia. Tuy nhiên, những hình thức giao dịch này tiềm ẩn rủi ro lớn về rửa tiền và có thể dẫn đến những thất thoát tài chính đáng kể cho nền kinh tế.
aa
Tài sản mã hóa là một loại tài sản kỹ thuật số được tạo ra và hoạt động dựa trên kỹ thuật mật mã, công nghệ sổ cái phân tán hoặc công nghệ tương tự.
Tài sản mã hóa là một loại tài sản kỹ thuật số được tạo ra và hoạt động dựa trên kỹ thuật mật mã, công nghệ sổ cái phân tán hoặc công nghệ tương tự. Ảnh: Tư liệu minh họa.

Lợi nhuận từ tiền mã hóa của Việt Nam nằm trong "top 3" thế giới

Thông tin trên được chia sẻ tại Hội thảo khoa học Quản lý nhà nước về tài sản mã hóa do Viện Chiến lược và Chính sách tài chính phối hợp với Học viện Tài chính tổ chức sáng 29/8, tại Hà Nội.

Trong những năm gần đây, Việt Nam là một trong những quốc gia dẫn đầu về việc sử dụng tiền mã hóa. Tỷ lệ chấp nhận các loại tiền kỹ thuật số trong dân số vẫn nằm ở mức cao nhất trên thế giới.

Theo Hãng nghiên cứu thị trưởng Statista, phần lớn các nhà đầu tư Việt Nam, đặc biệt là những người trẻ tuổi, đều nhận thức và bày tỏ thái độ tích cực đối với tiền mã hóa như một loại hình đầu tư.

Còn theo báo cáo của Hãng phân tích Blockchain Chainalysis, trong vòng 12 tháng tính đến tháng 7/2023, lượng tài sản mã hóa chảy vào Việt Nam đã đạt mức 120 tỷ USD.

Khoảng 60% trong số này hiện được giao dịch trên các sàn giao dịch tập trung. Ước tính lợi nhuận từ tiền mã hóa theo quốc gia của Việt Nam trong năm 2023 xếp thứ 3, đạt mức 1,18 tỷ USD, chỉ xếp sau Mỹ là khoảng 9,36 tỷ USD và Anh là 1,39 tỷ USD.

Cần có giải pháp quản lý và điều tiết tài sản mã hóa thay vì cấm
Ước tính lợi nhuận từ tiền mã hóa theo quốc gia năm 2023. Nguồn: Chainalysis.

Số liệu khác được tổng hợp từ Triple A7 - một công ty thanh toán tiền mã hóa được Cơ quan Tiền tệ Singapore cấp phép, cho thấy trong năm 2023, 21,2% dân số Việt Nam sở hữu tài sản tiền mã hóa. Xét về số lượng tuyệt đối, Việt Nam xếp hạng thứ 5 trên toàn cầu về số người sở hữu tài sản tiền mã hóa.

Theo kết quả từ khảo sát vào tháng 12/2023, do nhà cung cấp dữ liệu tiền mã hóa Coin98 Insights thực hiện cho thấy, 47% chủ sở hữu tiền mã hóa tại Việt Nam thuộc nhóm tuổi từ 26-36 và 38% thuộc nhóm tuổi từ 18-25. Như vậy, phần lớn chủ sở hữu tài sản mã hóa tại Việt Nam là những người trẻ.

Việc xuất hiện tài sản mã hóa là hiện tượng tất yếu khách quan của xã hội, đã xảy ra và không thể đảo ngược, nên việc pháp luật không công nhận tài sản mã hóa có thể dẫn đến hệ quả không điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh liên quan đến loại tài sản mới này.

Những thống kê nói trên cho thấy, tỷ lệ người dân sở hữu và giá trị tài sản mã hóa tại Việt Nam đang ở mức rất cao, nhưng có một thực tế là vẫn chưa có các quy định pháp lý cụ thể liên quan đến lĩnh vực này.

Theo TS. Cấn Văn Lực – chuyên gia kinh tế, hiện nay, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam không công nhận tiền mã hóa là phương tiện thanh toán, trong khi Bộ Tư pháp không coi tiền mã hóa là một loại tài sản. Tương tự, Bộ Công thương cũng không xem tiền mã hóa là một loại hàng hóa hay dịch vụ. Bộ luật Dân sự năm 2015 cũng chưa đề cập cụ thể đến tài sản ảo và tài sản điện tử.

Việc thiếu các quy định pháp lý liên quan đến tài sản ảo (VA) và nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP) đã tạo ra khoảng trống pháp lý đối với tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Cần có giải pháp quản lý và điều tiết tài sản mã hóa thay vì cấm
Hội thảo khoa học quản lý nhà nước về tài sản mã hóa do Viện Chiến lược và Chính sách tài chính phối hợp với Học viện Tài chính tổ chức sáng 29/8. Ảnh: Đông Mai.

Tài sản mã hóa cần có điều kiện lưu thông đặc biệt

Với những nhận định trên, TS. Cấn Văn Lực và các cộng sự của mình trong nhóm nghiên cứu kiến nghị rằng, thay vì áp dụng lệnh cấm, cách tiếp cận đối với tài sản mã hóa hợp lý hơn cả là đưa ra các giải pháp quản lý và điều tiết thị trường này.

Việt Nam nên dần xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến tài sản mã hóa, kết hợp với việc áp dụng các biện pháp để đảm bảo trách nhiệm và quyền lợi liên quan đến các giao dịch liên quan đến tài sản mã hóa.

Vì tính ẩn danh, nên rất khó kiểm soát tài sản mã hóa trong các giao dịch dân sự, kinh doanh thương mại hay các hoạt động phạm tội. Do đó, pháp luật cần quy định những điều kiện lưu thông đặc biệt cho tài sản mã hóa, như: đăng ký quyền sở hữu tài khoản giao dịch, đăng ký giao dịch, lưu trữ các thông tin về lịch sử giao dịch liên quan tài sản mã hóa... Đồng thời, nếu cần thiết, có thể xem xét hình sự hóa các hành vi vi phạm pháp luật về tài sản mã hóa để bảo đảm tính nghiêm minh.

Bên cạnh đó, cần đưa ra được các định nghĩa, phân loại cụ thể tài sản ảo, tài sản mã hóa; đồng thời cần xác định rõ những loại tài sản nào được phép giao dịch chính thống và được pháp luật bảo vệ, chỉ rõ các loại tài sản không được phép giao dịch.

Đặc biệt, cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong việc quản lý tài sản mã hóa, thông qua sự kết hợp giữa Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và các tổ chức quốc tế. Cần chuẩn hóa các vấn đề liên quan đến khung pháp lý, chia sẻ thông tin về tiền kỹ thuật số và hợp tác trong việc phòng chống rửa tiền và trốn thuế.

Đồng tình với đề nghị cần xem xét công nhận tài sản mã hóa là một loại tài sản được quy định bởi pháp luật Việt Nam, ThS. Nguyễn Thị Hải Bình - Trưởng ban Ban Nghiên cứu và Điều phối chính sách giám sát, Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia hiến kế thêm, tài sản mã hóa cần có điều kiện lưu thông đặc biệt sau khi được công nhận là tài sản.

Cùng với đó phải không công nhận tài sản mã hóa là phương tiện thanh toán và tăng cường các biện pháp kiểm soát dòng vốn đầu tư vào tài sản mã hóa cũng như quản lý rủi ro dòng vốn chảy ra nước ngoài./.

Hồng Vân

Đọc thêm

Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công: Không đổ lỗi cho điều kiện khách quan

Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công: Không đổ lỗi cho điều kiện khách quan

Để đẩy mạnh công tác giải ngân vốn đầu tư công, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang chỉ đạo các đơn vị tháo gỡ vướng mắc, không đổ lỗi cho điều kiện khách quan.
Kỷ nguyên công nghệ mở cơ hội tái định hình kinh doanh, hút vốn toàn cầu

Kỷ nguyên công nghệ mở cơ hội tái định hình kinh doanh, hút vốn toàn cầu

Các chuyên gia cho rằng, kỷ nguyên công nghệ đang tái định hình mô hình kinh doanh và mở ra cơ hội để Việt Nam thu hút dòng vốn, nhà đầu tư toàn cầu, giúp hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế.
Hoàn thiện pháp luật về kinh tế tư nhân dựa trên “bộ ba” thể chế - hạ tầng - nhân lực

Hoàn thiện pháp luật về kinh tế tư nhân dựa trên “bộ ba” thể chế - hạ tầng - nhân lực

Phát triển kinh tế tư nhân là đòn bẩy cho một Việt Nam thịnh vượng. Quan điểm này của Tổng Bí thư Tô Lâm nhận được nhiều sự đồng thuận từ cấp trung ương đến địa phương, từ lãnh đạo ban, ngành đến các chuyên gia và đặc biệt là các doanh nhân.
Quý IV/2028, hoàn thành các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông mở rộng

Quý IV/2028, hoàn thành các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông mở rộng

Bộ Xây dựng mới có báo cáo Thủ tướng Chính phủ phương án đầu tư mở rộng các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông theo phương thức đối tác công - tư (PPP), trong đó phấn đấu có quyết định đầu tư quý I/2026, khởi công xây dựng quý II/2026 và hoàn thành, đưa vào khai thác trong quý IV/2028
Doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm thúc đẩy phát triển bền vững

Doanh nghiệp đóng vai trò trung tâm thúc đẩy phát triển bền vững

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) lần thứ 12 đã được tổ chức với chủ đề “Phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới: Biến khát vọng vươn mình thành hành động”. Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc tham dự và phát biểu chỉ đạo.
Doanh nghiệp Việt đối mặt thách thức năng lượng tái tạo

Doanh nghiệp Việt đối mặt thách thức năng lượng tái tạo

Tại Hội nghị “Hợp tác phát triển dự án/công trình năng lượng" diễn ra ngày 21/8/2025, các chuyên gia đã chỉ ra những rào cản pháp lý, tài chính và kỹ thuật đang cản bước doanh nghiệp trong ngành năng lượng tái tạo. Trước thực trạng này, các giải pháp như cơ chế hợp đồng mua bán điện trực tiếp (Direct Power Purchase Agreement - DPPA), mua bán và sáp nhập (M&A) và liên doanh sẽ giúp vượt qua thách thức, tận dụng cơ hội đạt mục tiêu Net Zero 2050.
Quảng Trị:  Đôn đốc, đẩy mạnh tiến độ giải ngân đầu tư công

Quảng Trị: Đôn đốc, đẩy mạnh tiến độ giải ngân đầu tư công

Ngày 20/8, Sở Tài chính Quảng Trị cho biết, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Trần Phong vừa có có chỉ đạo đôn đốc, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công năm 2025.
ESG - "la bàn" chỉ hướng cho dòng vốn thông minh

ESG - "la bàn" chỉ hướng cho dòng vốn thông minh

Trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ theo hướng đề cao tính bền vững và minh bạch, ESG (môi trường - xã hội - quản trị) không chỉ là một bộ tiêu chí quản trị tốt, mà còn trở thành điều kiện cần để doanh nghiệp có thể tiếp cận được với các quỹ đầu tư lớn, đặc biệt là dòng vốn quốc tế đang ngày càng khắt khe với các chuẩn mực về phát triển bền vững.