Bộ trưởng Bộ Tài chính trình bày báo cáo bổ sung NSNN năm 2014. Ảnh: TTXVN

Nợ công bằng 59,6% GDP

Theo báo cáo, tổng thu NSNN năm 2014 thực hiện đạt 863,52 nghìn tỷ đồng, tăng 80,82 nghìn tỷ đồng (10,3%) so dự toán và tăng 17,12 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội.

Trong đó, các khoản thu nội địa đều tăng so với dự toán và hầu hết tăng so với báo cáo Quốc hội. Có 2 khoản thu quan trọng là thu từ khu vực doanh nghiệp (DN) nhà nước và thu từ khu vực DN FDI đạt vượt dự toán nhưng giảm so với báo cáo Quốc hội, chủ yếu do những tháng cuối năm giá dầu thô và các sản phẩm xăng, dầu giảm mạnh, sản lượng và giá khí giảm.

Cũng do giá dầu thế giới sụt giảm nhanh trong quý 4/2014, đồng thời tác động làm giảm sản lượng khai thác còn 14,44 triệu tấn (giảm 773.000 tấn so báo cáo Quốc hội), khoản thu từ dầu thô đạt 100,08 nghìn tỷ đồng, tăng 14,88 nghìn tỷ đồng (17,5%) so dự toán, thấp hơn 6,91 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội.

Thu cân đối từ xuất nhập khẩu đạt 173,36 nghìn tỷ đồng, tăng 19,36 nghìn tỷ đồng (12,6%) so dự toán, tăng 12,56 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội…

Về ngân sách địa phương (NSĐP), cả nước có 59 địa phương thu đạt và vượt dự toán; 4 địa phương không hoàn thành dự toán, chủ yếu do giảm thu khi thực hiện Nghị định số 209/2013/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật thuế GTGT. Không kể thu tiền sử dụng đất, có 52 địa phương hoàn thành và vượt dự toán thu cân đối NSĐP, 11 địa phương hụt thu cân đối NSĐP (khoảng 3,84 nghìn tỷ đồng).

Đối với nhiệm vụ chi, trên quan điểm giữ bội chi NSNN năm 2014 bằng mức Quốc hội quyết định là 224 nghìn tỷ đồng, với dự kiến sử dụng nguồn tăng thu NSNN năm 2014 đã báo cáo, tổng chi NSNN năm 2014 đạt 1.087,52 nghìn tỷ đồng, tăng 8% (80,82 nghìn tỷ đồng) so dự toán, tăng 17,12 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội.

Tính đến ngày 31/12/2014, dư nợ công bằng 59,6%GDP, dư nợ Chính phủ bằng 47,4% GDP, dư nợ ngoài nước bằng 40,3%GDP, trong giới hạn cho phép.

Giá dầu dưới 50 USD/thùng, thu ngân sách sẽ khó khăn

Để hoàn thành nhiệm vụ kinh tế xã hội và NSNN năm 2015, Chính phủ đã nêu ra nhiều giải pháp quyết liệt trong đó có việc quản lý chặt chẽ, điều hành sử dụng trong phạm vi 50% nguồn dự phòng ngân sách đã bố trí trong dự toán của từng cấp để xử lý các nhiệm vụ cấp bách phát sinh; 50% nguồn dự phòng ngân sách còn lại tạm giữ lại để chủ động xử lý khi nguồn thu NSNN giảm lớn.

Đến tháng 8/2015, trường hợp dự kiến thu NSTW năm 2015 đạt và vượt dự toán Quốc hội, các nguồn kinh phí tạm giữ lại tiếp tục được sử dụng để thực hiện các nhiệm vụ chi đã bố trí dự toán đầu năm và các nhu cầu chi cấp thiết phát sinh. Trường hợp dự kiến thu NSTW năm 2015 không đạt dự toán, sẽ cắt giảm các nguồn kinh phí tạm giữ lại của NSTW cho đến khi bù đắp được số giảm thu, theo trật tự: 50% dự phòng NSTW, 10% dự toán chi thường xuyên 8 tháng cuối năm.

Theo tính toán, trường hợp giá dầu bình quân đạt từ 50 USD/thùng trở lên thì thu NSNN cơ bản đạt dự toán, cân đối NSNN được đảm bảo; trường hợp giá dầu bình quân giảm dưới 50 USD/thùng thì NSNN sẽ hụt thu, ảnh hưởng đến cân đối NSNN. Đến cuối tháng 4/2015, giá dầu dao động xung quanh mức 60 USD/thùng.

Huy động vốn trái phiếu Chính phủ sẽ khó khăn

Tán thành với nhiều nội dung của báo cáo ngân sách, tại báo cáo thẩm tra, Uỷ ban Tài chính ngân sách (UBTCNS) cho rằng trong bối cảnh khó khăn, thuận lợi đan xen và do tác động ảnh hưởng của giá dầu thô, kết quả thu NSNN vượt so với số đã báo cáo Quốc hội cho thấy nỗ lực rất cao trong điều hành của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương.

Bên cạnh đó, UBTCNS cũng lưu ý tình trạng nợ đọng thuế, tỷ lệ kiểm tra, thanh tra người nộp thuế còn thấp và đề nghị tăng cường quản lý công tác hoàn thuế.

Về tình hình thu, chi những tháng đầu năm 2015, theo báo cáo của Chính phủ, thu NSNN 4 tháng đầu năm 2015 đạt 34,5% dự toán, tổng chi NSNN đạt 31,6% dự toán, bội chi NSNN 4 tháng bằng 21,5% dự toán.

Đánh giá việc cân đối NSNN năm 2015 đã có bước đầu thuận lợi, các ý kiến trong UBTCNS cũng lưu ý việc giá dầu thô trên thế giới giảm, thuế nhập khẩu xăng dầu cũng chịu tác động làm giảm thu. Mặt khác, tình hình huy động vốn đầu tư bằng phát hành trái phiếu Chính phủ (TPCP) dự kiến trong các tháng cuối năm 2015 sẽ khó khăn hơn khi các tổ chức tín dụng tăng cho vay vào sản xuất kinh doanh, có thể sẽ làm giảm mức đầu tư vào TPCP./.

H.Y