giúp phát triển sản xuất kinh doanh và tăng khả năng cạnh tranh của DN.

* PV: Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 35, ông đánh giá như thế nào về nghị quyết này?

- Ông Trần Hữu Huỳnh: Nghị quyết 35 là một thông điệp tốt của Chính phủ trong nhiệm kỳ mới. Có thể thấy rõ, nghị quyết này là sự đúc kết, tổng hợp những nghị quyết, chính sách của Chính phủ tiền nhiệm trước đây và nâng lên ở tầm tổng hợp hơn, toàn diện hơn nhưng cũng cụ thể hơn.

Nghị quyết đã nêu lên mọi ngõ ngách để phát triển môi trường kinh doanh, tạo thuận lợi cho DN khởi nghiệp, đổi mới và sáng tạo. Bên cạnh đó, tiếp nối, cụ thể hóa quy định của Hiến pháp và các đạo luật như Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, Nghị quyết 35 đã đảm bảo quyền tự do kinh doanh, bình đẳng tiếp cận nguồn lực của DN.

Thêm vào đó, nghị quyết đã có nội dung về giảm chi phí sản xuất kinh doanh cho DN thông qua một loạt các giải pháp về giảm thủ tục hành chính, loại bỏ chi phí “bôi trơn”, sự nhũng nhiễu của đội ngũ thi hành công vụ…

* PV: Vậy theo ông, điều DN mong chờ nhất từ Nghị quyết 35 là gì?

- Ông Trần Hữu Huỳnh: Nếu nhìn vào những khó khăn của DN qua khảo sát của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) trong 10 năm vừa qua sẽ thấy, khó khăn cố hữu lớn nhất mà DN gặp phải là vốn. Sau đó mới đến lần lượt các yếu tố đất đai, nguồn nhân lực chất lượng cao, cải cách hành chính…

Hiện nay, các DN nhỏ và vừa ở địa phương đang gặp rất nhiều khó khăn về nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh và nguồn nhân lực chất lượng cao, kể cả nhân lực điều hành quản trị lẫn nhân lực sản xuất. Trong khi đó, các DN ở thành phố lại gặp khó về đất đai và thủ tục hành chính.

Ông Trần Hữu Huỳnh

Với 4 vấn đề nêu trên trong Nghị quyết 35 mặc dù không nêu cụ thể nhưng ở chỗ này chỗ kia đã chứa đựng đủ các vấn đề này và đặt ra giải pháp. Đó cũng chính là tinh thần chủ đạo của nghị quyết này.

* PV: Về vấn đề vốn, có một số ý kiến cho rằng, để hỗ trợ các DN đang gặp khó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nên vào cuộc một cách quyết liệt và cụ thể hơn, ví dụ như giãn nợ, hạ lãi suất cho DN. Ý kiến của ông như thế nào?

- Ông Trần Hữu Huỳnh: Trong những năm qua, NHNN đã vào cuộc rất quyết liệt để tháo gỡ khó khăn của DN, nhưng vẫn chưa đủ và chưa thấm đến DN.

Tôi cho rằng, DN đề xuất giãn nợ, giảm lãi suất là có cơ sở. Bởi lẽ đặt trong mối tương quan đối với mức lãi suất ở các nước đang là đối thủ cạnh tranh của DN sẽ thấy, các nước này có mức lãi suất cho vay rất thấp. Thậm chí, so với các nước trong khu vực thì mức lãi suất cho vay của Việt Nam quá cao.

Do đó, để phát triển sản xuất kinh doanh và tăng khả năng cạnh tranh tại thị trường nội địa cũng như xuất khẩu thì đòi hỏi, đề xuất của DN, nhất là trong bối cảnh khó khăn hiện nay là hoàn toàn hợp lý.

Vì vậy, cần phải có những biện pháp tổng thể hơn trong một bài toán toàn diện hơn. Không chỉ đơn thuần về vốn, về tín dụng mà còn liên quan đến giảm thiểu chi phí cho DN ở thủ tục hành chính, thị trường… Đó chính là lý do Nghị quyết 35 đưa tất cả các bộ, ngành vào cuộc.

Tuy nhiên theo tôi, câu chuyện về vốn chỉ là một phần, các DN Việt Nam hiện chủ yếu là DN nhỏ và siêu nhỏ, trong khi đó, sự liên kết của các DN lại rất yếu. Trên thực tế, việc sát nhập, hợp nhất DN tại nước ta hầu như không tiến triển được bao nhiêu đối với khu vực tư nhân ở trong nước.

Điều đó có nghĩa là DN chưa biết tận dụng sức mạnh của sự liên kết, từ liên kết trong chuỗi cho đến mua bán, sát nhập để làm cho quy mô của DN lớn lên nhằm sản xuất hiệu quả, nâng cao tính cạnh tranh.

DN chưa biết huy động nguồn vốn của xã hội một cách thực sự hiệu quả mà chỉ trông chờ vào nguồn dẫn vốn duy nhất là ngân hàng. Mặt khác, nếu anh quản trị DN tốt và hình ảnh DN đẹp thì việc thu hút vốn từ các kênh khác sẽ hiệu quả hơn. Song, ở Việt Nam hiện nay tôi vẫn chưa nhìn thấy dấu hiệu rõ rệt của xu hướng này.

* PV: Vậy theo ông, những giải pháp về vốn cho DN trong nghị quyết đã thỏa mãn được mong muốn của DN chưa?

- Ông Trần Hữu Huỳnh: Nghị quyết 35 chỉ đưa ra những giải pháp mang tính định hướng, còn việc đưa ra đường hướng thực thi cụ thể còn phụ thuộc vào từng cơ quan bộ, ngành. Ví như liên quan đến vốn thì phải ở NHNN và hệ thống ngân hàng thương mại. Làm sao để ở vị trí là một kênh dẫn vốn chủ yếu cho DN, các đơn vị này có trách nhiệm làm thế nào để giảm lãi suất cho vay, giãn nợ cho các DN khó khăn, tạo điều kiện cho DN vay nguồn vốn trung dài hạn…

* PV: Ngoài vấn đề vốn, theo ông, cần phải triển khai những gì để Nghị quyết 35 được thực thi hiệu quả trong thực tiễn?

- Ông Trần Hữu Huỳnh: Kinh nghiệm trong quá khứ cho thấy, chúng ta ban hành rất nhiều nghị quyết để hỗ trợ phát triển DN, trong đó có nhiều nghị quyết mang tính đột phá cao như Nghị quyết 19 (năm 2014) đã đặt môi trường kinh doanh tại Việt Nam trong mối quan hệ với quốc tế. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện lại chưa được như kỳ vọng ban đầu. Ngay từ việc báo cáo cũng không được thực thi nghiêm túc chứ chưa nói đến việc thực hiện.

Do vậy theo tôi, điều tiên quyết cần làm đó là kỷ luật của Chính phủ trong việc yêu cầu các bộ, ngành, UBND các địa phương phải có lịch trình về việc tổ chức triển khai một cách cụ thể, có theo dõi và kiểm tra, giám sát, có kỷ luật, có khen thưởng và có tổng kết một cách nghiêm túc.

* PV: Xin cảm ơn ông!

Tố Uyên (thực hiện)