Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh trình bày báo cáo thẩm tra.

Ngày 15/11, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng trình bày tờ trình về dự án Luật Đầu tư (sửa đổi).

Bổ sung hình thức hỗ trợ vốn đầu tư bằng ngân sách

Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số quy định để phân định rõ phạm vi điều chỉnh cũng như: Nguyên tắc áp dụng của Luật Đầu tư và các luật có liên quan, bao gồm Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp, Luật Đầu tư công, Luật Xây dựng, dự thảo Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Đồng thời, dự thảo luật bổ sung nguyên tắc nhà đầu tư tự chịu trách nhiệm về hiệu quả hoạt động đầu tư kinh doanh; bảo đảm thực hiện dự án đầu tư phù hợp với quy hoạch; tuân thủ quy định của pháp luật về đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường và quy định của pháp luật có liên quan; thu hẹp dự án thuộc phạm vi bảo lãnh của Chính phủ, để thực hiện thống nhất theo quy định của Luật Quản lý nợ công.

Đối với nhóm quy định về ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh và đầu tư kinh doanh có điều kiện, dự thảo bãi bỏ 12 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; đồng thời sửa đổi 19 ngành, nghề và bổ sung 6 ngành, nghề để phù hợp với yêu cầu, thực tiễn quản lý nhà nước; bổ sung ngành "kinh doanh dịch vụ đòi nợ" vào Danh mục ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh.

Dự thảo tiếp tục quy định cấm đầu tư kinh doanh các chất ma túy và tiền chất; các hóa chất, khoáng vật và động, thực vật hoang dã bị cấm theo các công ước quốc tế, nhưng bãi bỏ các Phụ lục 1, 2 và 3 của Luật Đầu tư và giao Chính phủ quy định chi tiết các phụ lục này để phù hợp với thực tiễn thay đổi nhanh chóng của các sản phẩm này cũng như yêu cầu quản lý. Ngoài ra, dự thảo cũng bổ sung quy định về danh mục ngành, nghề tiếp cận thị trường thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài theo cách tiếp cận chọn bỏ.

Một nhóm nội dung quan trọng khác của dự thảo là quy định về ngành, nghề và địa bàn ưu đãi đầu tư. Theo đó, dự thảo bổ sung một số ngành, nghề ưu đãi đầu tư theo hướng khuyến khích mạnh mẽ các hoạt động nghiên cứu và phát triển; sản xuất, kinh doanh các sản phẩm hình thành từ kết quả nghiên cứu khoa học; hoạt động đổi mới, sáng tạo; sản xuất sản phẩm hoặc cung cấp dịch vụ tham gia chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành.

Giao Chính phủ quy định việc áp dụng thí điểm các hình thức đầu tư, loại hình tổ chức kinh tế mới và chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với các hình thức đầu tư, loại hình tổ chức kinh tế này; bổ sung cơ chế cho phép Chính phủ quyết định ưu đãi đầu tư cao hơn để khuyến khích phát triển một ngành, địa bàn đặc biệt hoặc dự án đặc biệt quan trọng có tác động lớn đến kinh tế - xã hội...

Ngoài ra, dự thảo luật cũng bổ sung hình thức hỗ trợ vốn đầu tư từ ngân sách và biện pháp hỗ trợ đầu tư trong trường hợp dự án bị ngừng kinh doanh theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Ủy ban Kinh tế: Không nên cấm dịch vụ kinh doanh đòi nợ

Thẩm tra dự án luật, Quốc hội cơ bản tán thành nhiều nội dung, đồng thời cũng góp ý về nhiều nội dung quan trọng. Liên quan đến ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh, cơ quan thẩm tra đề nghị giữ các Phụ lục 1, 2 và 3 của Luật Đầu tư năm 2014 quy định Danh mục các chất ma túy, các hóa chất, khoáng vật cấm kinh doanh và động, thực vật hoang dã bị cấm, vì đây là những nội dung liên quan đến hạn chế quyền con người, quyền công dân.

Về việc cấm ngành, nghề "kinh doanh dịch vụ đòi nợ", Ủy ban Kinh tế cho rằng, việc thuê một đơn vị trung gian đứng ra thu hồi nợ xuất phát từ nhu cầu thực tế của cuộc sống, đáp ứng nhu cầu của khách hàng khi các công ty kinh doanh dịch vụ đòi nợ sử dụng các công cụ, biện pháp đạt kết quả, phù hợp với các quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, thời gian qua do chưa có quy định rõ ràng, chặt chẽ về các yêu cầu, điều kiện phải tuân thủ đối với hoạt động này nên đã nảy sinh một số trường hợp biến tướng, lạm dụng, có dấu hiệu vi phạm trật tự, an toàn xã hội, xâm phạm đến sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của công dân. Vì vậy, đề nghị không nên cấm đối với hoạt động kinh doanh này; thay vào đó, cần bổ sung quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ đòi nợ, bảo đảm quản lý nhà nước chặt chẽ đối với loại hình kinh doanh này.

Với danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Ủy ban Kinh tế cơ bản tán thành việc bãi bỏ một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, vì việc quy định điều kiện để kinh doanh các ngành, nghề này là không cần thiết, không phù hợp về mặt bản chất; sửa đổi một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện để phù hợp với Công ước quốc tế về buôn bán các loại động, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES), thống nhất với quy định mới của một số luật có liên quan.

Liên quan đến ưu đãi đầu tư, quan điểm của cơ quan thẩm tra là việc rà soát, sửa đổi các quy định về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư là cần thiết, đặc biệt là các quy định về trình tự, thủ tục được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư theo hướng tăng tính khả thi, bảo đảm quyền của nhà đầu tư được tiếp cận các ưu đãi và hỗ trợ đầu tư. Tuy nhiên, đề nghị bổ sung quy định trường hợp nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết đầu tư thì phải có chế tài xử lý thu hồi các khoản ưu đãi.

Về nội dung bổ sung hình thức hỗ trợ đầu tư mới là "hỗ trợ vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước", Ủy ban Kinh tế cho rằng, dự thảo luật bổ sung hình thức này nhưng giao Chính phủ quy định chi tiết là chưa phù hợp; đề nghị làm rõ hơn về sự cần thiết bổ sung hình thức hỗ trợ đầu tư này, đánh giá tác động và tính khả thi trong điều kiện ngân sách nhà nước (NSNN) hiện nay, thống nhất với Luật NSNN và phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục rà soát các quy định về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư khắc phục tình trạng còn có cách hiểu khác nhau về phạm vi và đối tượng áp dụng; bổ sung các tiêu chí, điều kiện về hiệu quả và tính liên tục của dự án đầu tư làm căn cứ xác định được hưởng ưu đãi đầu tư; bảo đảm thủ tục hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư thực sự rõ ràng, thuận lợi, đặc biệt là các hỗ trợ về khoa học, kỹ thuật và chuyển giao công nghệ./.

D.A