Cầu Long Biên, Hà Nội. Ảnh: TL

3 phương án được đưa ra

Theo Bộ GTVT, sở dĩ phải đưa ra 3 phương án vì tuyến đường sắt đô thị số 1 Yên Viên - Ngọc Hồi (Hà Nội) giai đoạn I có hướng tuyến trùng với tuyến đường sắt hiện có từ Hà Nội sang Gia Lâm (qua cầu Long Biên).

Trong 3 phương án thì phương án 1 cần khoảng 867 tỷ đồng để giải phóng mặt bằng và 7.982 tỷ đồng chi phí xây dựng cầu mới tại vị trí tim cầu Long Biên hiện tại, di dời 9 nhịp cầu cũ về phía thượng lưu để bảo tồn. Nếu phương án này được chọn thì cầu mới sẽ có kết cấu hiện đại, phù hợp với xu thế phát triển công nghệ, kỹ thuật xây dựng cầu của thế kỷ 21 dùng cho cả đường sắt và đường bộ gồm đường sắt đôi chạy giữa, hai bên cánh gà dành cho đường ôtô (xe buýt), xe máy và xe thô sơ. 9 nhịp cầu Long Biên đầu cầu phía Hà Nội còn nguyên bản sẽ di dời về phía thượng lưu (cách cầu hiện tại 85m) để bảo tồn.

Bộ GTVT đánh giá với phương án này thì cầu Long Biên hiện nay sẽ được bảo tồn dạng bảo tàng bằng cách gia cố, sửa chữa (nguyên bản) để khai thác đường bộ 2 bên cầu phục vụ cho du lịch bãi giữa sông Hồng, đường sắt ở giữa sẽ đặt đầu máy để làm bảo tàng lưu giữ nét cổ kính xưa của cầu Long Biên-Hà Nội. Thêm vào đó, cầu cũ sẽ được đặt trên mố trụ xây mới mô phỏng hình dạng như cũ đồng thời xây dựng 2 trận địa pháo phòng không cao 11,5m trên bãi cát nổi giữa sông Hồng và đặt ụ pháo mô phỏng về lịch sử hào hùng của người Hà Nội trong 12 ngày đêm của trận chiến “Điện Biên Phủ trên không” năm 1972.

Còn phương án 2 cần khoảng 867 tỷ đồng giải phóng mặt bằng và 9.094 tỷ đồng để xây dựng cầu mới tại vị trí tim cầu hiện tại có kết cấu nhịp dàn thép tương tự của cầu Long Biên hiện nay như thiết kế ban đầu năm 1902. Cầu mới được dùng cho cả đường sắt, đường bộ (đường sắt đôi chạy ở giữa, ô tô, xe máy, xe thô sơ đi hai bên cánh gà). Với phương án này việc bảo tồn cầu cũ là bảo tồn sống theo quan điểm bảo tồn và phát triển. Xây cầu mới có hình dáng tương tự cầu cũ nhưng công năng thay đổi và công trình vẫn khai thác theo nhu cầu phát triển giao thông đô thị.

Đối với phương án 3 thì cần đến 989 tỷ đồng giải phóng mặt bằng và cần 9.389 tỷ đồng xây dựng cầu mới có một phần vị trí tại tim cầu hiện tại, giữ nguyên các nhịp cầu cũ để bảo tồn. Các nhịp cầu mới đầu phía Gia Lâm sẽ đi trùng tim cầu hiện tại do các nhịp cầu phía này đã bị bom Mỹ đánh hỏng nên không có khả năng bảo tồn; đầu phía Hà Nội sẽ xây các nhịp cách tim cầu hiện tại khoảng 30m về phía thượng lưu để tránh xâm phạm đến cầu Long Biên hiện tại. Thực hiện phương án này sẽ giữ lại 9 nhịp cầu còn nguyên bản phía Hà Nội để bảo tồn mang tính nguyên bản, nghĩa là giữ nguyên cầu cũ không thay đổi vị trí và kết cấu.

Cần thống nhất phương án lựa chọn

Được biết, trước đó ngày 25/10/2013, UBND TP Hà Nội đã có văn bản đề nghị Bộ GTVT chỉ đạo chủ đầu tư (Tổng công ty Đường sắt Việt Nam) nghiên cứu phương án vị trí cầu đường sắt vượt sông Hồng trùng với cầu Long Biên hiện có, hướng tuyến hai đầu cầu trùng với hướng tuyến đường sắt hiện có và xây dựng cầu đường sắt cho dự án đường sắt đô thị số 1 đồng bộ với dự án tôn tạo cầu Long Biên. Vì vậy, Bộ GTVT đã có văn bản gửi Bộ Xây dựng, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cùng UBND TP Hà Nội trong đó đề xuất 3 phương án trên.

Theo Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông, với cả 3 phương án trên thì diện tích chiếm dụng đất khoảng hơn 60.000 m2 và di dời hơn 600 nhà dân nhưng Phương án 1 có ưu điểm vượt trội về kinh tế, kỹ thuật, kiến trúc và bảo tồn cầu Long Biên cũ cũng như về giải phóng mặt bằng. Vì vậy, Bộ GTVT đề nghị các bộ, ngành liên quan thống nhất phương án lựa chọn làm cơ sở để Bộ GTVT chỉ đạo Đường sắt Việt Nam triển khai các bước tiếp theo.

Trí Dũng