Phó Tổng giám đốc BHXH Việt Nam Đào Việt Ánh chủ trì cuộc họp.

Việc hết sức cân nhắc sử dụng quỹ khám chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT), cũng như lùi lại thời gian tham gia BHXH của lao động nước ngoài đều là nhằm giữ ổn định mức đóng, hỗ trợ cho các doanh nghiệp, tránh tăng chi phí cho doanh nghiệp.

Sử dụng quỹ hiệu quả để không tăng mức đóng BHYT

Thông tin về công tác thu và phát triển đối tượng, ông Vũ Quốc Tuấn, Phó Chánh Văn phòng BHXH Việt Nam cho biết, tính đến 31/10, số người tham gia BHXH bắt buộc là 14,19 triệu người, BHXH tự nguyện là 251.000 người, bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là 12,13 triệu người, BHYT là 82,33 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ 87,62% dân số. Hết tháng 10/2018 toàn ngành thu 264.462 tỷ đồng, đạt 80,1% kế hoạch cả năm. Lũy kế đến hết tháng 10/2018, số chi BHXH, BHYT, BHTN toàn ngành là 252.990 tỷ đồng, đạt 85,94% kế hoạch cả năm. Trong đó, ước chi KCB BHYT là 80.921 tỷ đồng.

Liên quan đến việc Quỹ BHYT kết dư 39.000 tỷ đồng năm 2017, ông Đào Việt Ánh cho biết, đây không phải là kết dư của Quỹ KCB BHYT, bởi mấy năm qua quỹ này đều bội chi trung bình mỗi năm khoảng 10.000 tỷ đồng nên không còn kết dư nữa. Theo quy định tại Luật BHYT, chúng ta phải dành ít nhất 5% số thu BHYT để dự phòng KCB khi có những rủi ro về thiên tai, dịch bệnh xảy ra. Vì vậy, số kết dư này là của Quỹ Dự phòng KCB BHYT tồn tích nhiều năm.

Tuy nhiên, ông Ánh cũng lưu ý, 39.000 tỷ đồng nhìn con số có vẻ lớn nhưng so với tổng chi thì không lớn. Trung bình mỗi năm có 170 triệu lượt người KCB, chi cỡ khoảng 90.000 tỷ đồng. Hiện nay Quỹ KCB BHYT đang bội chi, nếu chúng ta không sử dụng quỹ dự phòng và quỹ KCB hợp lý thì sẽ không có nguồn để thanh toán chi phí KCB, đồng thời, sẽ phải tăng mức đóng. “Nhưng, tăng mức đóng sẽ tác động trực tiếp tới vấn đề thu nhập của người lao động; tác động vào chi phí của doanh nghiệp; tác động trực tiếp vào cân đối ngân sách nhà nước; tác động trực tiếp vào môi trường cạnh tranh quốc gia”, ông Ánh phân tích.

Trước nguy cơ đó, BHXH Việt Nam đã khuyến nghị với Chính phủ là cần phải hết sức cân nhắc sử dụng quỹ này và hết sức thận trọng trong việc điều chỉnh các nội dung liên quan từ nay đến năm 2020. Bởi chúng ta cơ bản rất muốn giữ ổn định mức đóng để hỗ trợ cho các doanh nghiệp, tránh tăng chi phí để ổn định môi trường kinh doanh.

Lùi thời gian đóng BHXH bắt buộc với lao động nước ngoài

Cũng tại buổi họp báo, BHXH Việt Nam đã cung cấp những điểm mới trong quy định tham gia BHXH bắt buộc đối với người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam, theo quy định tại Nghị định số 143/2018/NĐ-CP mới được Chính phủ ban hành. Bà Đinh Thị Thu Hiền, Phó Trưởng ban Thực hiện chính sách BHXH (BHXH Việt Nam) cho biết, tham gia BHXH bắt buộc, người lao động nước ngoài cũng được hưởng đầy đủ 5 quyền lợi BHXH như lao động trong nước với cùng mức đóng; tuy nhiên sẽ theo lộ trình: 3 chế độ ngắn hạn (ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp) thực hiện trước và 2 chế độ hưu trí, tử tuất thực hiện sau. Cụ thể, từ ngày 1/12/2018 đến ngày 31/12/2021, người lao động không phải đóng BHXH bắt buộc. Từ ngày 1/1/2022, người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc có trách nhiệm đóng bằng 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Từ ngày 1/12/2018 đến ngày 31/12/2021, hàng tháng, người sử dụng lao động có trách nhiệm đóng BHXH bắt buộc trên quỹ tiền lương tháng đóng BHXH của người lao động như sau: đóng 3% vào quỹ ốm đau, thai sản; 0,5% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Từ ngày 1/1/2022, hàng tháng người sử dụng lao động đóng trên quỹ tiền lương tháng đóng BHXH của người lao động như sau: đóng 3% vào quỹ ốm đau, thai sản; 0,5% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Ông Đào Việt Ánh cho biết, để hỗ trợ cho doanh nghiệp, Nghị định 143 có quy định đẩy lùi thời gian đến năm 2022 mới thực hiện 2 chế độ dài hạn, để chúng ta có điều kiện và thời gian thực hiện các nội dung hỗ trợ tốt hơn cho các doanh nghiệp khi tham gia BHXH.

Cũng theo ông Ánh, để hỗ trợ cho lao động nước ngoài tham gia BHXH, hiện nay, Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội phối hợp với BHXH Việt Nam tiến hành đàm phán các hiệp định song phương về BHXH thế hệ mới, do các hiệp định thế hệ cũ chủ yếu là xử lý tránh đóng trùng BHXH còn hiệp định thế hệ mới không chỉ xử lý đóng trùng mà còn đảm bảo được các quyền lợi khi hưởng của người lao động.

Hiện nay, BHXH Việt Nam đã kết thúc đàm phán lần 4 về Hiệp định song phương BHXH với Hàn Quốc - một trong những nước có rất nhiều lao động làm việc tại Việt Nam và cũng là nơi có nhiều lao động Việt Nam làm việc nhất. Đồng thời, cũng đang tiến hành các bước cần thiết để đàm phán hiệp định song phương về BHXH với Nhật, Đức.

Sau khi nghị định này ban hành, BHXH Việt Nam sẽ tiếp tục mở rộng đàm phán, tiến tới ký kết các hiệp định song phương về BHXH thế hệ mới đối với tất cả các nước có đông lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam cũng như lao động Việt Nam làm việc tại nước ngoài.

Mai Lâm