ĐB Trần Quang Chiểu: Không thể cho rằng TTCK quy mô nhỏ thì giao cho Bộ Tài chính quản lý, thị trường lớn thì giao Chính phủ, cách tổ chức bộ máy như vậy, là không ổn. Ảnh: quochoi.vn

>> Mô hình Ủy ban Chứng khoán hiện nay phù hợp chủ trương, thực tiễn và thông lệ quốc tế

Chiều 13/6, Quốc hội (QH) thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi), nhiều đại biểu QH đồng tình cho rằng, mô hình tổ chức của UBCKNN cần giữ nguyên như hiện nay. Đại biểu Trần Quang Chiểu (Nam Định) đã đưa ra nhiều lý do để chứng minh việc giữ nguyên mô hình của UBCKNN như hiện nay là hoàn toàn phù hợp.

"Không thể phủ nhận vai trò Bộ Tài chính"

Với 97 điều sửa đổi, 31 điều bổ sung, bãi bỏ 31 điều, chỉ giữ lại 8 điều, có thể nói Luật Chứng khoán (sửa đổi) được sửa đổi cơ bản, toàn diện. Theo báo cáo cơ quan thẩm tra nêu, chỉ có 3 nội dung có ý kiến khác nhau trong cơ quan thẩm tra, trong 3 nội dung đó có 2 là đa số ý kiến thống nhất với dự thảo luật, chỉ còn 1 nội dung khác với ý kiến cơ quan soạn thảo, từ đó có thể khẳng định dự luật được cơ quan soạn thảo chuẩn bị rất tốt về mọi mặt.

Mặt khác, với nội dung của dự thảo luật, ĐB cho rằng, không những đáp ứng cho sự phát triển của TTCK hiện tại, mà còn tạo tiền đề để tiến tới có một thị trường tài chính hiện đại.

Theo vị Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính – Ngân sách, UBCKNN cần giữ như nguyên trạng hiện nay với 8 lý do.

Thứ nhất, trước đây UBCKNN thuộc Chính phủ, thời kỳ này TTCK ảm đạm vào èo uột. Vì vậy, Chính phủ đã có nghị định chuyển UBCKNN về Bộ Tài chính. Từ khi UBCKNN chuyển về Bộ Tài chính, TTCK có hành lang pháp lý ngày một hoàn chỉnh, cơ sở vật chất kỹ thuật ngày được tăng cường, quy mô thị trường tăng mạnh. Chứng khoán đã trở thành thị trường quan trọng cung ứng vốn cho nền kinh tế.

“Kết quả này không thể phủ nhận vai trò của Bộ Tài chính đối với TTCK hơn 15 năm qua” - ông Trần Quang Chiểu nói.

Lý do thứ hai, ĐB đặt câu hỏi, quy mô TTCK hiện nay đã lớn, nên cần đưa về trực thuộc Chính phủ hay không? ĐB cho rằng, UBCKNN ở đâu thì phải căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ là gì, vai trò của ủy ban này đối với việc quản lý kinh tế - xã hội của đất nước từng thời kỳ ra sao, không thể cho rằng TTCK quy mô nhỏ thì giao cho Bộ Tài chính quản lý, thị trường lớn thì giao Chính phủ, cách tổ chức bộ máy như vậy, theo ĐB “là không ổn”. Hơn nữa, TTCK hiện nay tuy tăng nhanh nhưng chỉ chiếm 14% nhu cầu vốn cho nền kinh tế. Khi nào có thị trường tài chính hiện đại chiếm từ 60 - 70%, hãy nói là lớn mạnh.

Thứ ba, trước ý kiến nêu rằng, mô hình UBCKNN chưa phù hợp với khuyến nghị của Tổ chức quốc tế các UBCK, theo ĐB Trần Quang Chiểu, cần phải thấy rằng, tổ chức này là một hiệp hội, Việt Nam tham gia là tự nguyện, không phải là một điều ước quốc tế mà chúng ta bắt buộc phải thực hiện.

Mặt khác, khuyến nghị của tổ chức này mang tính chất khuyến khích, tổ chức này có đưa ra nguyên tắc cơ quan quản lý độc lập trong hoạt động, chịu trách nhiệm thực thi các chức năng và quyền hạn của mình mà tổ chức này không quy định UBCKNN phải thuộc cơ quan nào.

“Tôi được biết trên thế giới có nhiều mô hình khác nhau, song thuộc cơ quan của Chính phủ là Bộ Tài chính hoặc Ngân hàng Nhà nước là chủ yếu, chiếm khoảng 45% và tương đương với 50 nước” - ĐB Trần Quang Chiểu cho hay.

Lý do thứ tư, theo ĐB, nếu cho rằng mô hình tổ chức hiện nay không đảm bảo tính độc lập của UBCK, cần đưa về Chính phủ thì theo quy định của Luật Chứng khoán hiện hành và đã được bổ sung trong dự thảo luật trình Quốc hội lần này, UBCKNN “hoàn toàn có đầy đủ thẩm quyền trong việc cấp giấy phép thành lập hoạt động đối với các tổ chức kinh doanh chứng khoán; cấp giấy phép hoạt động và phát hành chứng khoán ra công chúng; quản lý, giám sát hoạt động của các sở giao dịch chứng khoán, trung tâm lưu ký chứng khoán; thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động của thị trường; xử lý vi phạm về chứng khoán và TTCK”.

ĐB khẳng định: “Tôi được biết Bộ Tài chính không can thiệp vào hoạt động độc lập nói trên của UBCKNN”.

Mô hình hiện nay không có vướng mắc để phải thay đổi

Trước ý kiến cho rằng UBCKNN thuộc Chính phủ sẽ khắc phục được những bất cập hiện nay, ĐB Trần Quang Chiểu cho rằng, trong báo cáo của Chính phủ cũng như trong báo cáo thẩm tra của cơ quan thẩm tra không nêu cụ thể bất cập, nguyên nhân của bất cập. Trong khâu cấp giấy phép, thu hồi giấy phép, giám sát, quản lý giám sát, thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm đều do UBCKNN thực hiện.

Còn đối với việc ban hành văn bản pháp luật phải tuân thủ theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Đối với việc bổ nhiệm cán bộ phải theo quy trình của Đảng và theo phân cấp cán bộ. Đó là lý do thứ năm, theo ĐB Trần Quang Chiểu cần giữ nguyên mô hình của ủy ban như hiện nay.

“Lý do thứ sáu, nếu cho rằng UBCKNN thuộc Bộ Tài chính nên chứng khoán chưa phát triển, nền kinh tế còn phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Tôi cho nhận định này chưa phù hợp. Như trên tôi đã nêu, quy mô của TTCK 10 năm qua đã thực sự lớn mạnh, mặt khác phải thấy rằng vốn của TTCK là vốn dài hạn. Còn nợ tín dụng hiện nay, nợ tín dụng ngân hàng bao gồm cả ngắn, trung và dài hạn. Để phát triển TTCK cần phát triển hàng hóa cho thị trường, phát triển các tổ chức tài chính trung gian... Do đó, chưa đủ căn cứ để nói UBCKNN độc lập thì giải quyết được vấn đề nền kinh tế không bị lệ thuộc vào vốn tín dụng ngân hàng” - ĐB Trần Quang Chiểu phân tích.

Với ý kiến cho rằng đưa UBCKNN về Chính phủ, tuy phát sinh cho bộ máy nhưng là cần thiết cho sự phát triển. ĐB Trần Quang Chiểu cho rằng, vấn đề ở đây không phải là phát sinh thêm đầu mối hay không, mà là chức năng quản lý của nó với một thị trường tài chính hiện đại, thị trường vốn ngắn hạn thường do ngân hàng trung ương quản lý và giám sát.

Còn với thị trường vốn trung và dài hạn thì thường do Bộ Tài chính quản lý, giám sát. Đó là thị trường tài chính hiện đại. Cơ chế này sẽ kết hợp hài hòa đối với chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ. Hơn nữa, phát triển TTCK hiện nay là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, với nền kinh tế vĩ mô ổn định, thị trường tài chính phát triển cũng như thay đổi được thói quen của người dân và doanh nghiệp để tiết kiệm về đầu tư và huy động vốn. Đó là lý do thứ bảy được vị đại biểu này nêu.

Lý do cuối cùng, theo ĐB Trần Quang Chiểu, quy mô và mô hình như hiện nay không có vướng mắc để cần phải thay đổi, nếu thay đổi thì phải đánh giá tác động một cách toàn diện, thận trọng, đảm bảo khoa học và thực tiễn. Hơn nữa, mô hình hiện nay hoàn toàn phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 18-NQ/TW của Đảng về tinh giản biên chế, tinh gọn bộ máy, quản lý đa ngành, đa lĩnh vực, không thêm bộ máy mới, tổ chức mới.

“Đó là 8 lý do cần tiếp tục duy trì UBCKNN thuộc Bộ Tài chính như hiện nay. Khi nào TTCK của chúng ta tiếp cận được với thị trường hiện đại thì hãy độc lập, nếu thay đổi thì tôi nhớ đến câu truyện cổ tích Cao Biền dậy non” - ĐB Trần Quang Chiểu ví von./.

Minh Anh