Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: Đức Việt.
Đây là ý kiến thảo luận của các nhà quản lý, chuyên gia trong hội thảo “Trao đổi thông tin và kinh nghiệm về cải thiện hệ thống cơ sở dữ liệu, báo cáo, đánh giá và giám sát chi NSNN cho trẻ em”, do Viện Chiến lược và chính sách tài chính (Bộ Tài chính) và Tổ chức Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc (UNICEF) phối hợp tổ chức, ngày 18/11, tại Hà Nội.
Bà Ngô Thị Minh - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội chủ trì hội thảo.
Khó khăn trong chi NSNN cho trẻ em
Tham luận tại hội thảo, TS. Nguyễn Minh Tân - Phó Vụ trưởng Vụ Tài chính ngân sách, Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội cho biết, vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc trong chi NSNN cho trẻ em. Trong đó, NSNN dành cho công tác chăm sóc bảo vệ trẻ em và quyền trẻ em được lồng ghép trong dự toán ngân sách của nhiều bộ, ngành, địa phương, như Bộ Y tế, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH), Bộ Giáo dục và Đào tạo… Nhà nước chưa có các tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách dành riêng cho trẻ em.
Đồng thời, kinh phí bố trí cho công tác bảo vệ trẻ em hằng năm chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, chưa tương xứng so với quy định của Luật về Bảo vệ trẻ em, phòng ngừa bạo lực, xâm hại trẻ em.
Cũng theo TS. Nguyễn Minh Tân, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành một số chương trình đề án dành cho trẻ em, nhưng nguồn kinh phí bố trí rất thấp, chỉ để chỉ đạo thực hiện một số mô hình thí điểm. Tuy nhiên, chưa có nguồn ngân sách phù hợp để giải quyết những vấn đề nóng trong nhiệm vụ bảo vệ trẻ em (bạo lực, xâm hại tình dục) với 3 cấp độ (phòng ngừa, hỗ trợ, can thiệp) theo luật định.
Ngoài ra, nhiều địa phương chưa quan tâm bố trí kinh phí để thực hiện các chương trình, đề án dành cho bảo vệ trẻ em; bố trí ngân sách chi thường xuyên cho công tác bảo vệ trẻ em thông qua ngành LĐ-TB&XH ở mức thấp; rút bớt ngân sách địa phương khi có ngân sách trung ương hỗ trợ.
“Một số cơ quan tổ chức được giao nhiệm vụ khá nặng nhưng chưa được Chính phủ quan tâm, phân bổ NSNN để thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, NSNN để trợ giúp nhóm trẻ em bị xâm hại tình dục theo 3 cấp độ do luật định chưa được các địa phương quan tâm thỏa đáng. Do đó, vấn đề an toàn cho trẻ em chưa được bảo đảm, tình trạng xâm hại, bạo lực trẻ em chưa được ngăn chặn ở hầu hết các tỉnh, thành phố, kể cả môi trường gia đình, nhà trường và cộng đồng dân cư” - TS. Nguyễn Minh Tân cho hay.
Đề xuất giải pháp phân bổ và chi NSNN hiệu quả cho trẻ em
Khuyến nghị giải pháp chi NSNN cho trẻ em được hiệu quả, TS. Nguyễn Minh Tân cho rằng, cần hoàn thiện hành lang pháp lý về việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em tương đồng với các văn bản pháp lý về tài chính - ngân sách.
Cùng với đó, nâng cao trách nhiệm và làm rõ vai trò của tổ chức, nhân sự làm công tác trẻ em, nhất là ở cấp cơ sở; có chính sách ưu đãi đảm bảo hấp dẫn để thu hút cán bộ tâm huyết, chuyên nghiệp, ổn định.
Tích cực huy động các nguồn lực quốc tế và trong nước, các quỹ tài chính nhà nước ngoài NSNN để đầu tư cho việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em. Rà soát lại số lượng trẻ em, phạm vi hỗ trợ, mức hỗ trợ trong các năm qua để có kiến nghị đề xuất kịp thời.
 |
| TS. Nguyễn Minh Tân trình bày tham luận tại hội thảo. Ảnh: Đức Việt. |
Đồng thời, ban hành các quy định riêng, độc lập về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách cho trẻ em, có sự tham gia tích cực của các bộ, ngành liên quan. Chính phủ có thể phân công Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư hoặc bộ chuyên ngành chủ trì tham mưu đề xuất các quy định này. Về lâu dài, kiến nghị Nhà nước thành lập cơ quan chuyên trách về chăm sóc và bảo vệ trẻ em được thụ hưởng ngân sách như đơn vị dự toán cấp I của ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.
Nhà nước cần quan tâm bố trí ngân sách thỏa đáng trong dự toán NSNN hằng năm và trong trung hạn để bảo đảm cho công tác bảo vệ trẻ em ở các cấp chính quyền. Bố trí ngân sách và điều kiện cần thiết để các cơ quan được giao chức năng, nhiệm vụ mới theo luật định hoàn thành công việc được giao, đảm bảo vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Đi đôi với đó, theo ông Tân, cũng cần thiết phải tăng cường tập huấn kỹ năng, bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ làm nhiệm vụ liên quan đến trẻ em. Tuyên truyền, tạo ra sự đồng thuận của các cơ quan hành chính nhà nước, cơ quan tư pháp, thông qua các phương tiện thông tin đại chúng để tổ chức thực hiện các quyền trẻ em, tôn trọng quyền tham gia của trẻ em theo luật định và vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.
Còn theo bà Nguyễn Thị Thu - Ban Nghiên cứu Chính sách tài chính công, Viện Chiến lược và chính sách tài chính, cần quy định cơ quan đầu mối tổng hợp cơ sở dữ liệu về trẻ em nói chung và về tài chính, chi NSNN cho trẻ em nói riêng. Trong đó, trung ương và địa phương xây dựng quy chế phối hợp.
Về lâu dài cần rà soát, xây dựng và tích hợp các cơ sở dữ liệu quốc gia, trong đó cơ sở dữ liệu quốc gia về trẻ em, về tài chính đối với trẻ em cần được xây dựng và tích hợp trong cơ sở dữ liệu quốc gia chung.
Bên cạnh đó, tăng cường huy động các nguồn lực và cơ cấu lại các nguồn lực NSNN để đảm bảo có đủ nguồn lực cho việc xây dựng và vận hành cơ sở dữ liệu nói chung và cơ sở dữ liệu cho trẻ em nói riêng.
“Đồng thời, rà soát hệ thống chính sách chi NSNN cho trẻ em và tích hợp các chính sách chi NSNN cho trẻ em, hướng tới phân bổ ngân sách cho trẻ em theo kết quả thực hiện nhiệm vụ trong từng thời kỳ, giai đoạn…” - bà Nguyễn Thị Thu cho biết./.
Đức Việt
