Trước yêu cầu của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cũng như nhiệm vụ phục vụ kịp thời các yêu cầu đột xuất, cấp bách, kho và mạng lưới kho DTQG đã và đang bộc lộ nhiều hạn chế.

Kho tàng lạc hậu, xuống cấp

Ông Bùi Tuấn Minh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Dự trữ Nhà nước (DTNN) cho biết: Hệ thống kho được tiếp nhận từ các bộ, ngành chuyển sang. Kho tàng nhỏ lẻ, được xây dựng từ những năm 70 của thế kỷ trước nên ngày càng xuống cấp, không còn phù hợp với yêu cầu bảo quản theo công nghệ mới.

Nhiều vùng kho chỉ có tích lượng là 1.000 – 3.000 tấn, được bố trí phân tán, công nghệ bảo quản là loại kho thông gió tự nhiên, cách ẩm, cách nhiệt bằng mái, tường bao che truyền thống. Các trang thiết bị kiểm tra chất lượng thủ công: Xiên đo nhiệt độ, ẩm kế treo tường, máy đo thuỷ phần nhanh (lương thực); trang thiết bị, phương tiện nhập xuất như máy nâng hàng, cần cẩu, băng chuyền, băng tải hầu như không có.

Quá trình bảo quản, xếp dỡ, nhập, xuất hàng chủ yếu được thực hiện thủ công. Dù đã đưa công nghệ bảo quản mới (bảo quản kín trong môi trường khí trơ, yếm khí…) vào sử dụng, nhưng lại trên cơ sở kho lạc hậu nên không phát huy hết hiệu quả.

Đến nay, khi Luật DTQG có hiệu lực, ngành DTQG được Nhà nước giao nhiệm vụ huy động sử dụng nguồn lực, chủ động đáp ứng yêu cầu đột xuất, cấp bách về khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, dịch bệnh… thì yêu cầu quy hoạch, cải tạo, nâng cấp và xây dựng mới hệ thống kho DTQG lại đặt ra ngày càng cấp bách.

Tạo cơ chế huy động nguồn lực

Bước sang thế kỷ XXI, yêu cầu đặt ra là hệ thống kho DTQG phải được quy hoạch, xây dựng phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của từng vùng, bảo đảm quốc phòng, an ninh; phải thuận tiện trong việc nhập - xuất, bảo quản, phòng chống thiên tai, hoả hoạn, không để xảy ra hư hỏng, mất mát và các nguyên nhân khác gây thiệt hại đến tài sản DTQG.

Thực hiện mục tiêu của DTQG, hàng năm Nhà nước bố trí khoản ngân sách cho hoạt động DTQG đều có tăng; trong đó, bố trí vốn cho đầu tư xây dựng kho cũng từng bước được cải thiện. Đến nay, một số kho DTQG thuộc Tổng cục DTNN, đã được đầu tư xây dựng mới theo hướng: Bố trí tập trung, công suất lớn, với công nghệ bảo quản kho kín, cơ giới hóa trong quá trình nhập, xuất (như kho lương thực, kho vật tư thiết bị tìm kiếm cứu nạn…). Hệ thống kho của các bộ, ngành (Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn…) đã từng bước được ngân sách nhà nước (NSNN) bố trí để đầu tư, sửa chữa, nâng cấp và áp dụng công nghệ bảo quản mới.

Theo ông Bùi Tuấn Minh, trong thời gian tới, việc đầu tư hệ thống kho DTQG để đáp ứng yêu cầu của chiến lược DTQG là hết sức cấp thiết. Trong điều kiện khả năng NSNN còn hạn chế thì vấn đề tập trung nhiều nguồn lực để thực hiện đầu tư hệ thống kho DTQG nói chung và trong xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật DTQG nói riêng cần được Thủ tướng Chính phủ cho phép tạo cơ chế huy động các nguồn lực. Cụ thể như, cho phép thanh lý tài sản và các điểm kho hiện có của ngành nhưng không thuộc diện quy hoạch, để tạo nguồn vốn tái đầu tư xây dựng kho mới...

Sâm Linh