Chỉ 3,7% ĐVSNCL tự đảm bảo kinh phí hoạt động. Ảnh minh họa: Bùi Tư

Chỉ 3,7% đơn vị tự đảm bảo kinh phí hoạt động

Ông Phạm Văn Trường, Vụ trưởng Vụ Tài chính hành chính sự nghiệp, Bộ Tài chính cho biết, thực tiễn triển khai các chính sách tự chủ cho thấy các chính sách đã mang lại kết quả tích cực. Tuy vậy, kết quả này mới chỉ tập trung tại một số đơn vị năng động, sáng tạo và có lợi thế về uy tín trong cung cấp dịch vụ sự nghiệp công hoặc ở một số ngành nghề có khả năng xã hội hóa cao.

Theo báo cáo đánh giá của các bộ ngành và địa phương, đến nay tỷ lệ các đơn vị tự đảm bảo kinh phí hoạt động còn thấp, chiếm khoảng 3,7% tổng số các ĐVSNCL của cả nước. Việc thực hiện tự chủ, tự chịu trách nhiệm của các ĐVSNCL còn chậm, chưa có bước chuyển biến có tính đột phá. Việc tách bạch giữa chức năng quản lý nhà nước với chức năng cung cấp dịch vụ công còn chưa rõ ràng, hiệu quả, chưa đồng bộ.

Đáng lưu ý là nhiều văn bản pháp luật về ĐVSNCL (chính sách về giá, phí dịch vụ sự nghiệp công như học phí, viện phí) cũng như nhiều định mức kinh tế kỹ thuật, tiêu chuẩn ngành đã lạc hậu hoặc còn thiếu, chậm được ban hành hoặc chưa kịp thời sửa đổi, bổ sung.

Bên cạnh đó, công tác đổi mới hệ thống tổ chức các ĐVSNCL còn chậm. Quy hoạch mạng lưới ĐVSNCL chủ yếu còn theo đơn vị hành chính, chưa chú trọng quy hoạch theo ngành, lĩnh vực, đặc điểm vùng miền và nhu cầu thực tế. Hệ thống tổ chức các đơn vị sự nghiệp còn cồng kềnh, manh mún, phân tán, chồng chéo; quản trị nội bộ yếu kém, chất lượng, hiệu quả dịch vụ thấp.

Đồng thời, chi tiêu NSNN cho các ĐVSNCL còn quá lớn, một số đơn vị thua lỗ, tiêu cực, lãng phí. Cơ cấu đội ngũ cán bộ, viên chức chưa hợp lý, chất lượng chưa cao, năng suất lao động thấp. Thực hiện cơ chế tự chủ tài chính còn hình thức, có phần thiếu minh bạch; việc chuyển đổi từ phí sang giá và lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ sự nghiệp công chưa kịp thời. Việc thực hiện xã hội hoá lĩnh vực dịch vụ sự nghiệp công còn chậm. Hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước còn hạn chế. Công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, giám sát và xử lý sai phạm trong hoạt động của ĐVSNCL còn bất cập.

Cần thiết phải đổi mới cơ chế tự chủ

Theo ông Trường, nguyên nhân cơ bản của tình trạng trên chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan. Việc thể chế hoá các chủ trương của Đảng thành chính sách, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực sự nghiệp công còn chậm, chưa đầy đủ, đồng bộ và phù hợp với tình hình.

Nhiều cấp uỷ Đảng, lãnh đạo và người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị nhận thức chưa đầy đủ, thiếu quyết tâm chính trị, thiếu quyết liệt và đồng bộ trong chỉ đạo, tổ chức thực hiện đổi mới, sắp xếp lại, quản lý biên chế các ĐVSNCL; chưa chủ động chuyển các ĐVSNCL sang hoạt động theo cơ chế tự chủ.

Công tác tuyên truyền, quán triệt chủ trương, chính sách, pháp luật chưa thường xuyên; tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước trong thụ hưởng dịch vụ sự nghiệp công còn phổ biến.

Nhằm khắc phục một số tồn tại, hạn chế phát sinh sau gần 10 năm thực hiện Nghị định 43/2006/NĐ-CP, 3 năm triển khai Nghị định 16/2015/NĐ-CP, đồng thời từng bước hoàn thiện thể chế pháp luật về dịch vụ sự nghiệp công và cơ chế hoạt động của ĐVSNCL cần thiết phải đổi mới cơ chế tự chủ đối với các ĐVSNCL.

Theo đó, trong thời gian vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 08/NQ-CP ngày 24/01/2018 về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương..

Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 429/QĐ-BTC ngày 29/3/2018 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về về việc ban hành Kế hoạch hành động của Bộ Tài chính thực hiện Nghị quyết số 08.

Ông Trường cho biết, Bộ Tài chính đang nghiên cứu để xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 16 theo định hướng tại Nghị quyết số 19./.

Bùi Tư