Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng phát biểu tại phiên họp sáng 17/10. Ảnh: H.Y

Kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016 – 2020 là hai nội dung quan trọng được thảo luận tại Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) sáng 17/10, nhằm chuẩn bị trình ra Quốc hội xem xét, thông qua trong kỳ họp cuối tháng 10 tới.

"Cắt phăng" 2 triệu tỷ đồng dành cho đầu tư công là rất khó khăn

Theo kế hoạch của Chính phủ xây dựng, trong 5 năm tới, với kịch bản tăng trưởng GDP khoảng 6,75%, mức thu ngân sách sẽ đạt khoảng 6 triệu tỷ đồng. Trong đó, sẽ dành 2 triệu tỷ đồng chi cho đầu tư công. Tuy nhiên, theo báo cáo của Chính phủ, mức chi này chỉ là định hướng. Mức chi thực tế hàng năm sẽ do Quốc hội quyết định tại Nghị quyết về ngân sách, theo đề xuất của Chính phủ.

Giải trình tại UBTVQH về con số này, Bộ trưởng Bộ Tài chính, cơ quan được Chính phủ giao xây dựng kế hoạch cho biết, việc quản lý tài chính quốc gia đòi hỏi phải hết sức chặt chẽ. Tuy nhiên, thực trạng công tác dự báo chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế thời gian qua còn thiếu chính xác, từ đó gây ảnh hưởng nhiều đến các chỉ tiêu tài chính như nợ công, bội chi, ảnh hưởng đến an toàn tài chính quốc gia.

“Mức chi đầu tư cho 5 năm tới phải là định hướng. Nếu cứ chia thẳng ngay, 5 năm sau thu không đạt, hậu quả sẽ khó lường, tình trạng đầu tư dàn trải, nợ đọng có thể còn lớn hơn bây giờ. Chúng ta không thể khẳng định chắc chắn về tình hình kinh tế của 5 năm tới” - Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng.

Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nêu ví dụ, 5 năm vừa qua, mục tiêu tăng trưởng 6,5% - 7% và các cân đối chi tiêu đều gắn sát với chỉ tiêu tăng trưởng 6,5% - 7% này, tuy nhiên thực tế chúng ta chỉ đạt tăng trưởng bình quân 5,91%/năm. Năm 2016, mặc dù kế hoạch là 6,7%, nhưng đến nay, việc có đạt được mức tăng trưởng 6,3 – 6,5% hay không cũng còn “hồi hộp”.

Do đó, việc đảm bảo dự báo chắc chắn số thu của 5 năm tới dựa theo mức tăng trưởng kinh tế dự báo là 6,75%, để từ đó “cắt phăng” 2 triệu tỷ đồng cho đầu tư công là rất khó khăn, thiếu khả thi. Đó là chưa nói đến các yếu tố như điều chỉnh chính sách thu, rủi ro từ bên ngoài như giá dầu… bên cạnh việc phải triển khai đề án tái cơ cấu nền kinh tế với nhiều giải pháp cần đến nguồn lực nhà nước.

“Mức chi đầu tư cho 5 năm tới phải là định hướng. Nếu cứ chia thẳng ngay, 5 năm sau thu không đạt, hậu quả sẽ khó lường, tình trạng đầu tư dàn trải, nợ đọng có thể còn lớn hơn bây giờ. Chúng ta không thể khẳng định chắc chắn về tình hình kinh tế của 5 năm tới”, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nói.

Theo Bộ trưởng, định hướng bố trí 2 triệu tỷ đồng cho đầu tư công cũng là con số theo kịch bản tăng trưởng khả quan nhất. “Có ý kiến đề nghị nên nâng trần nợ công để tăng nguồn lực, tăng chi đầu tư phát triển. Tuy nhiên, cá nhân tôi quyết liệt ủng hộ việc giữ trần nợ công, đưa vào Nghị quyết, để từ đó xây dựng kế hoạch trung hạn hôm nay”, Bộ trưởng ngành Tài chính chia sẻ thêm.

Quá nhiều ưu tiên, nguồn lực nào cho đủ?

Thảo luận tại phiên họp, nhiều ý kiến trong UBTVQH cũng chia sẻ với những khó khăn của ngân sách quốc gia. Chủ nhiệm Ủy ban Văn hoá, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng Phan Thanh Bình cho rằng, chúng ta rất cần phải tiết kiệm hơn trong chi tiêu ngân sách. “Chúng ta nghèo nhưng xài quá sang. Chúng ta có bao nhiêu tiền xài hết bấy nhiêu, đầu tư vượt quá năng lực”, ông Phan Thanh Bình nhận xét.

"Chúng ta đặt nhiều mũi nhọn, ưu tiên quá nhiều, cái gì cũng là quan trọng nên khó có nguồn lực nào cho đủ. Vấn đề về nợ công liên quan chặt chẽ đến quản lý và sử dụng vốn ODA. Tình trạng đầu tư công dàn trải, sử dụng vốn ODA thiếu hiệu quả đã gây tác động đẩy nợ công lên mức cao" - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Nguyễn Khắc Định thì đánh giá, chúng ta đặt nhiều mũi nhọn, ưu tiên quá nhiều, cái gì cũng là quan trọng nên khó có nguồn lực nào cho đủ. Vấn đề về nợ công liên quan chặt chẽ đến quản lý và sử dụng vốn ODA. Tình trạng đầu tư công dàn trải, sử dụng vốn ODA thiếu hiệu quả đã gây tác động đẩy nợ công lên mức cao. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cũng nêu ví dụ về một loạt dự án sử dụng vốn ODA bị đội vốn rất lớn như dự án đường sắt trên cao Cát Linh, dự án nhiệt điện Ô Môn, dự án nhà máy Nghi Sơn…

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến, hoàn thiện kế hoạch tài chính 5 năm, trong đó ủng hộ quan điểm giữ trần nợ công là 65% GDP, nợ Chính phủ cân nhắc trong khoảng 53% hoặc 55% GDP. Đồng thời, Chính phủ nên xây dựng kế hoạch với 3 kịch bản trần, trung bình và thấp để Quốc hội có thêm thông tin quyết định.

Phó Chủ tịch Quốc hội thống nhất quan điểm mức chi cho đầu tư công 5 năm tới là 2 triệu tỷ đồng, bao gồm tất cả các nguồn và đây phải được coi là mức cao nhất. Trong tổng số này, sẽ bố trí 1,8 triệu tỷ đồng, còn lại 200.000 tỷ đồng được giữ lại là nguồn dự phòng, đến năm cuối nhiệm kỳ nếu thu ngân sách tích cực sẽ xử lý tiếp.

Đối với kế hoạch đầu tư công trung hạn, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển yêu cầu phải dựa trên kế hoạch tài chính 5 năm, trong đó mức phân bổ là 1,8 triệu tỷ đồng. Kế hoạch đầu tư công phải làm rõ nguyên tắc, tiêu chí, trật tự ưu tiên với các nguồn vốn sẽ sử dụng; làm rõ danh mục đầu tư, dự án ngân sách trung ương hỗ trợ, dự án vốn trái phiếu Chính phủ, dự án nhóm B trở lên… Đặc biệt, thực hiện nghiêm Luật Đầu tư công mà theo đó, tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản phải chấm dứt từ 1/1/2015.

H.Y