Ký túc xá sinh viên tỉnh Bạc Liêu khang trang nhưng vắng người ở

là những yêu cầu cần thiết để đảm bảo cân đối ngân sách, giữ nợ công trong mức an toàn - đó là quan điểm của đại biểu (ĐB) Trần Hoàng Ngân, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội trong cuộc trao đổi với phóng viên TBTCVN.

* PV: Kết thúc nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII, đánh giá về lĩnh vực kinh tế, một vấn đề mà nhiều đại biểu băn khoăn là tình hình tài chính ngân sách của quốc gia ngày càng khó khăn. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?

- ĐB Trần Hoàng Ngân: Về vấn đề tài chính ngân sách, Chính phủ, Quốc hội đã có báo cáo đánh giá rõ những thành công, tồn tại trong thời gian qua, như nợ công, nợ Chính phủ tăng cao, áp lực trả nợ lớn. Trong 5 năm qua, chỉ có năm 2011 chúng ta kiểm soát được bội chi ở mức 4,11%, còn lại các năm sau đều vượt dự toán. Tuy nhiên, điều này cũng đã được chính Quốc hội quyết định, do những vấn đề phát sinh về suy giảm kinh tế, tốc độ tăng trưởng không như mong đợi, giá dầu thô giảm, cải cách tiền lương, chi an sinh xã hội, chi hỗ trợ ngư dân… và một số bất cập ở Luật Ngân sách nhà nước (NSNN) cũ.

Trong giai đoạn tới, để khắc phục những khó khăn này thì theo tôi, yêu cầu về kỷ cương, kỷ luật trong tài chính công, trong kỷ luật NSNN phải được thực hiện nghiêm túc hơn, cùng với việc triển khai nghiêm túc Luật NSNN mới. Cùng với đó, phải tiến hành cải cách hành chính, cải cách hoạt động quản lý nhà nước của đội ngũ cán bộ công chức nhà nước. Hoạt động công vụ phải được quản lý chặt chẽ, hiệu quả hơn, làm tốt công tác định biên để giảm chi thường xuyên. Đối với phần vốn chi đầu tư, vốn ODA cũng sẽ phải giảm các khoản cấp phát, mang tính chất vay về cho vay lại. Luật Đầu tư công phải được triển khai nghiêm túc để đảm bảo an toàn cho khoản vay, đảm bảo an ninh tài chính quốc gia, an toàn nợ công.

ĐB Trần Hoàng Ngân

* PV: Một vấn đề liên quan cũng được nhiều ĐB nêu là tình trạng đầu tư dàn trải, lãng phí, kém hiệu quả khiến cho ngân sách càng thêm gánh nặng. Theo ông, chúng ta cần rút ra bài học gì từ nhiệm kỳ vừa qua?

- ĐB Trần Hoàng Ngân: Theo tôi, một vấn đề quan trọng là khi quyết định đầu tư phải tính toán được khả năng hấp thụ, hiệu quả của đồng vốn. Chẳng hạn như chúng ta xây dựng các nhà văn hoá khang trang ở vùng dân nghèo, nơi người dân ít có khả năng, cơ hội được sử dụng, hay xây các toà nhà hành chính cao cấp quá so với mức sống của người dân ở địa phương, là không phù hợp. Hay như các ví dụ ĐB đã nêu về những chợ không người, ký túc xá không sinh viên, trạm xá không bệnh nhân…

Để dự án đầu tư hiệu quả phải tính đến thu nhập, năng lực, tình hình thực tiễn. Hiện nay, với ngân sách hạn hẹp, chúng ta phải ưu tiên những thứ cấp hơn là cần, tức là ưu tiên tính cấp thiết. Ví dụ như xây các toà nhà hành chính cao cấp tại các địa phương còn nghèo, thì đó là việc cần chứ chưa cấp. Khi quyết định đầu tư, việc chứng minh dự án cần thiết chưa đủ, mà còn phải là cấp thiết, phù hợp với cuộc sống, với khả năng của chúng ta.

Vừa qua, có tình trạng đầu tư chưa hiệu quả là do chúng ta nôn nóng, vốn vay được lại dễ dàng, lãi suất thấp nên nợ công mới tăng nhanh như vậy. Các địa phương thì có tư tưởng xin - cho, xin được là được nên tính hiệu quả của đầu tư chưa cao. Đây là điều mà sắp tới các ĐB Quốc hội cần hết sức cân nhắc trước khi cùng Chính phủ quyết định về các vấn đề đầu tư. Bài học này của chúng ta là bài học chung của cả hệ thống chính trị, chứ không chỉ riêng của Chính phủ.

* PV: Cùng với việc đầu tư dàn trải, kém hiệu quả, một số ý kiến cũng đề cập tình trạng chi chưa gắn với thu, thu phải “chạy theo” chi dẫn đến ngân khố thêm nợ nần. Ông có đồng tình với ý kiến này?

- ĐB Trần Hoàng Ngân: Đúng vậy, đó là một thực trạng của quản lý ngân sách hiện nay. Khoản chi không gắn với khoản thu, ví dụ NSNN năm nay bị ảnh hưởng, nhưng chi thì vẫn cứ đúng dự toán, thậm chí vượt dự toán. Ví dụ như năm nay giá dầu thô giảm khiến nguồn thu từ dầu thô giảm, nhưng các khoản chi có liên quan đến xăng dầu không giảm.

Để giải quyết vấn đề này cần thiết phải rà soát, hướng dẫn Luật NSNN, phải gắn kết chặt chẽ thu với chi. Chi phải gắn với định biên trên cơ sở bộ máy đó làm được gì, gắn với trách nhiệm. Tức là chi phải gắn với hiệu quả, bộ máy ở địa phương đó hiệu quả ra sao, dân số ra sao? Từ đó bộ máy công vụ sẽ phải phục vụ cho nhân dân và phục vụ cho DN, khi mà DN làm ăn được, nộp thuế tăng, ngân sách tăng thì các cán bộ lương cao và ngược lại, tránh tình trạng thu và chi tách rời nhau, nếu có định biên thì mang tính hành chính như hiện nay.

* PV: Xin cảm ơn ông!

H.Y