Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng.

Tỷ lệ an toàn vốn của Agirbank ở sát ngưỡng tối thiểu

Trình bày tờ trình của Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Lê Minh Hưng cho biết, Agribank là ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, có một vị trí quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu vốn tín dụng cho nền kinh tế, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, Agribank chưa được Nhà nước đầu tư bổ sung vốn điều lệ, tốc độ tăng vốn điều lệ luôn thấp hơn tốc độ tăng tổng tài sản, khiến tỷ lệ an toàn vốn của ngân hàng bị suy giảm. Vốn điều lệ của Agribank hiện đạt 30.591 tỷ đồng. Nếu tính theo chuẩn mực vốn Basel II (theo Thông tư 41/2016/TT-NHNN), thời điểm 31/3/2020, tỷ lệ an toàn vốn của ngân hàng này chỉ đạt 6,9% (không đảm bảo yêu cầu vốn tối thiểu 8% theo quy định).

Do chưa đáp ứng chuẩn mực vốn Basel II nên Agribank hiện đang được NHNN cho phép thực hiện tỷ lệ an toàn vốn theo Thông tư 22/2019/TT-NHNN. Thời điểm 31/3/2020, tỷ lệ an toàn vốn của Agribank theo Thông tư 22 chỉ đạt 9,2%, đã sát ngưỡng tối thiểu theo quy định (9%). Tuy nhiên, để đáp ứng quy định tại Thông tư 22, Agribank vẫn cần được Nhà nước cấp bổ sung 3.500 tỷ đồng ngay trong năm 2020.

Theo Thống đốc NHNN, nếu không tăng vốn điều lệ cho Agribank ngay trong năm 2020 thì sẽ không thể đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ phát triển kinh tế, đặc biệt là vốn tín dụng cho lĩnh vực nông nghiệp nông thôn. Các chỉ tiêu tăng trưởng của Agribank bị ảnh hưởng trực tiếp, ảnh hưởng đến an toàn trong hoạt động ngân hàng, giảm vị thế, vai trò trong hệ thống các tổ chức tín dụng và nguy cơ hạ mức xếp hạng tín nhiệm từ các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế.

Trường hợp được cấp bổ sung vốn điều lệ 3.500 tỷ đồng trong quý III/2020, quy mô vốn điều lệ của ngân hàng sẽ đạt mức trên 34.000 tỷ đồng. Nhờ đó, năm 2020, dư nợ tín dụng của Agribank dự kiến có thể tăng thêm khoảng 60.000 tỷ đồng, tương ứng với tổng tài sản tăng thêm khoảng 60.000 tỷ đồng, doanh thu và lợi nhuận năm 2020 khả năng tăng thêm khoảng 1.200 tỷ đồng; đóng góp cho NSNN tăng thêm 500 tỷ đồng; vốn nhà nước tại Agribank tăng thêm khoảng 380 tỷ đồng từ trích lập các quỹ từ lợi nhuận sau thuế.

Tại Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4 năm 2020, Chính phủ đã thảo luận và thống nhất việc cấp bổ sung vốn điều lệ cho Agribank là cần thiết, cấp bách, cần thực hiện ngay trong năm 2020; mức bổ sung vốn điều lệ tương ứng với số lợi nhuận sau thuế thực nộp NSNN năm 2020 của Agribank, tối đa không quá 3.500 tỷ đồng.

Với việc được bổ sung vốn điều lệ 3.500 tỷ đồng nêu trên, Chính phủ cho biết năm 2021 và các năm tiếp theo, Agribank có điều kiện tăng quy mô trái phiếu phát hành để tăng vốn cấp 2, nhờ đó tạo điều kiện tăng dư nợ cho vay, doanh thu tăng thêm từ 4.500 tỷ đồng đến 5.000 tỷ đồng. Theo đó, Agribank sẽ tăng nộp NSNN tương ứng 900 - 1.000 tỷ đồng thuế TNDN, lợi nhuận còn lại khoảng 1.000 - 1.200 tỷ đồng.

Bổ sung vốn từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi

Cho rằng việc bổ sung vốn điều lệ cho Agribank là rất cần thiết, cấp bách và có căn cứ pháp lý để thực hiện (theo Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp - Luật số 69), song Chính phủ cho biết tại Khoản 7 Điều 4 Nghị quyết số 25/2016/QH14 về Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2016 - 2020 quy định không dùng NSNN để cấp vốn điều lệ cho tổ chức tín dụng thương mại. Do vậy, việc cấp bổ sung vốn điều lệ cho Agribank từ NSNN phải báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định.

Ủy ban Kinh tế (UBKT) thẩm tra nội dung này tán thành với sự cần thiết tăng vốn điều lệ cho Agribank vì những lý do Chính phủ nêu. Với địa vị pháp lý của mình, cơ quan thẩm tra cho rằng, Agribank không phải là "ngân hàng chính sách" để được bổ sung vốn theo Luật Đầu tư công, mà là đối tượng được đầu tư bổ sung vốn điều lệ, thuộc trường hợp quy định tại Điều 13 Luật số 69.

Do các nguồn khác không có khả năng bố trí nên UBKT cũng nhất trí với đề nghị của Chính phủ bổ sung từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách trung ương năm 2019. Đồng thời, cần báo cáo Quốc hội về việc bổ sung vào dự toán chi NSNN năm 2020 để bảo đảm quy định của Luật NSNN.

Trường hợp được Quốc hội chấp thuận bổ sung vốn điều lệ cho Agribank từ NSNN, UBKT đề nghị Chính phủ, NHNN phải bảo đảm việc bổ sung vốn điều lệ cho Agribank theo đúng thẩm quyền quyết định, trình tự, thủ tục quy định tại Luật số 69 và sử dụng vốn đầu tư từ NSNN một cách hiệu quả; đồng thời chỉ đạo Agribank tiếp tục thực hiện các giải pháp tích cực bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn theo quy định pháp luật./.

H.Y