Đối với thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng, Luật quy định: “Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm từ mức quy định của Chính phủ trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân”. Tương tự, hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm từ mức quy định của Chính phủ trở xuống cũng thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng. Căn cứ các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách, Chính phủ quy định mức doanh thu năm để phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp sáng 24/4. |
Giải trình về lý do giao thẩm quyền này, Chính phủ cho biết, do tình hình kinh tế trong nước từ đầu năm 2026 đến nay có nhiều biến động tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ mà không dự đoán trước được. Đây là lý do khách quan để điều chỉnh Luật sớm mà không cần chờ hết chu kỳ đánh giá.
Cũng theo báo cáo giải trình, Chính phủ dự kiến nâng mức doanh thu năm không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, không chịu thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh lên tối đa là 1 tỷ đồng/năm (gấp đôi mức hiện hành). Việc này ước tính làm giảm thu ngân sách nhà nước là 16.650 tỷ đồng so với năm 2025. Tuy nhiên, để phù hợp với các luật thuế hiện hành, Chính phủ cũng chỉ được điều chỉnh tối đa mức doanh thu này đến dưới 3 tỷ đồng/năm.
Liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp, tại Điều 3, Luật bổ sung quy định thu nhập của doanh nghiệp, tổ chức được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu năm từ mức quy định của Chính phủ trở xuống được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo giải trình của Chính phủ, dự kiến sẽ miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu không quá 1 tỷ đồng/năm. Số thuế thu nhập doanh nghiệp được miễn ước tính khoảng 2.164 tỷ đồng và số lượng doanh nghiệp được hưởng lợi là khoảng 235.800 doanh nghiệp.
Việc lựa chọn tiêu chí doanh thu năm được miễn thuế trong trường hợp này xuất phát từ yêu cầu bảo đảm công bằng chính sách giữa hai nhóm chủ thể là hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, vừa để đồng bộ chính sách thuế, vừa khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp. Việc xác định theo doanh thu năm cũng đảm bảo thống nhất giữa các doanh nghiệp, đặc biệt thực tế hiện nay các doanh nghiệp có xu hướng đa ngành, đa lĩnh vực, tránh phức tạp trong hạch toán kế toán và kê khai nộp thuế, báo cáo của Chính phủ nêu rõ.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo giải trình tại Quốc hội. Ảnh: Đức Thanh. |
Về Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, Luật sửa đổi Biểu thuế đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin theo hướng kéo dài thời gian ưu đãi. Cụ thể, từ 1/1/2026 đến hết năm 2030, áp dụng mức thuế suất 3% (với xe từ 9 chỗ trở xuống); 2% (với xe từ 10 đến dưới 16 chỗ và xe pick-up, xe VAN); 1% (với xe từ 16 đến dưới 24 chỗ). Từ 1/1/2031, mức thuế suất tương ứng sẽ tăng lên lần lượt là 11%, 7%, 4% và 7%.
Giải trình nội dung này, Chính phủ khẳng định việc kéo dài thời hạn áp dụng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện chạy pin đến hết năm 2030 hoàn toàn phù hợp với các mục tiêu chính sách thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô điện, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, đồng thời phù hợp với chủ trương của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi năng lượng, giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường. Dù ước tính làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 10.000 tỷ đồng/năm, nhưng chính sách sẽ giảm thiểu chi phí tuân thủ các cam kết quốc tế và mang lại lợi ích lâu dài về môi trường, Chính phủ cho hay.
Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày được thông qua (24/4). Riêng các quy định điều chỉnh ngưỡng doanh thu đối với thuế tại các điều 1, 2 và 3 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.
Lý giải việc áp dụng hiệu lực này, Chính phủ cho biết mức dự kiến áp dụng có lợi hơn cho người nộp thuế nên việc đề xuất quy định hiệu lực trở về trước là phù hợp với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Mặt khác, doanh thu để xác định việc không nộp thuế là doanh thu của cả năm. Nếu quy định hiệu lực vào thời điểm ban hành Luật, các hộ kinh doanh sẽ gặp khó khăn trong việc xác định 2 mức doanh thu để được miễn thuế thu nhập cá nhân, không chịu thuế giá trị gia tăng trong cùng một năm. Do đó, việc áp dụng từ 1/1/2026 là để đảm bảo thuận tiện trong việc kê khai thuế và bảo đảm lợi ích chung.
Để Luật sớm đi vào cuộc sống, ngay sau khi Quốc hội bấm nút thông qua luật này, Bộ Tài chính sẽ họp với Bộ Tư pháp để tiến hành thẩm định dự thảo quy định với mức quy định là doanh thu là 1 tỷ đồng. Đây là mức đã được cân nhắc, tính toán rất kỹ, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay.
| Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, tại Luật Thuế thu nhập cá nhân khoản 2 Điều 7 đã có quy định hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng một năm sẽ phải thực hiện nộp thuế theo phương pháp xác định thu nhập: doanh thu trừ chi phí. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp khoản 2, khoản 3 Điều 10 cũng quy định các mức thuế suất khác nhau tại ngưỡng doanh thu 3 tỷ đồng một năm. Cụ thể, thuế suất 15% áp dụng với doanh nghiệp có tổng mức doanh thu 1 năm không quá 3 tỷ đồng; thuế suất 17% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng mức doanh thu năm từ trên 3 tỷ đồng đến dưới 50 tỷ đồng. Với các quy định này, trường hợp Chính phủ điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế vượt trên 3 tỷ đồng một năm sẽ phải báo cáo Quốc hội sửa các điều luật để điều chỉnh các quy định có liên quan nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hợp lý của chính sách. Vì vậy, mặc dù không quy định khung trong luật nhưng để phù hợp với quy định của các luật thuế hiện hành, Chính phủ cũng chỉ được điều hành mức tối đa doanh thu này đến mức dưới 3 tỷ đồng một năm. |
