Ảnh minh họa

>> Tăng cho vay ngoại tệ: Con dao hai lưỡi

* Gần đây, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết đã linh hoạt đối với cho vay ngoại tệ để góp phần tăng trưởng tín dụng chung. Ông đánh giá thế nào về điều này?

- Nền kinh tế hiện nay tăng trưởng chủ yếu nhờ xuất khẩu. Xuất khẩu vừa giải quyết vấn đề việc làm, thu nhập, vừa giải quyết tăng trưởng, thu ngân sách. Khả năng xuất khẩu của chúng ta còn dư địa tốt. Muốn đẩy mạnh xuất khẩu phải nhập những vật tư thiết bị mới để sản xuất hàng có chất lượng, kể cả hàng nông sản thủy sản cũng như hàng công nghiệp. Vì vậy, cần mở rộng cho vay. Trong khi cho vay nội tệ bị khó khăn nhiều mặt thì việc khuyến khích cho vay ngoại tệ để thúc đẩy xuất khẩu, phát triển nông nghiệp nông thôn, kinh tế biển là một việc nên làm.

* Thưa ông, cũng có ý kiến cho rằng việc cho vay ngoại tệ có thể tạo rủi ro cho hệ thống khi mà trạng thái ngoại tệ của ngân hàng âm nhiều, tỷ lệ tiền gửi/huy động USD đã hơn 99%?

- Tỷ lệ vốn huy động/cho vay của ngân hàng thương mại đã được đảm bảo bằng dự trữ ngoại tệ. Nếu có biến động, việc của NHNN là hỗ trợ để can thiệp thị trường, đảm bảo ổn định tình hình.

* Vậy điều này có đi ngược lại tiến trình xóa đô la hóa hay không?

- Việc xóa đô la hóa chủ yếu là xóa đô la hóa tiền mặt, chấm dứt hiện tượng mua bán tràn lan, thiếu sự quản lý. Hiện tượng đô la hóa của chúng ta đôi khi trở thành hình thức thanh toán thay tiền Việt nên rất nguy hiểm, làm giảm sự chủ động trong điều hành chính sách tiền tệ. Còn việc thanh toán quốc tế qua hoạt động xuất nhập khẩu thì phải dùng ngoại tệ, không thể chống đô la hóa bằng cách này. Hoạt động xuất nhập khẩu càng phát triển thì thanh toán quốc tế bằng ngoại tệ càng phát triển, không có vấn đề gì miễn là làm đúng mục đích, đúng yêu cầu thị trường.

Nếu tăng cho vay ngoại tệ không đúng địa chỉ, hoặc bị lợi dụng đầu cơ, lợi dụng chênh lệch lãi suất để quay vòng trục lợi thì sẽ rất nguy hiểm, sẽ phá tỷ giá ngay.   Ông Cao Sĩ Kiêm

* Liệu có ngại việc tăng cho vay ngoại tệ tác động đến tỷ giá hay không, thưa ông?

- Như tôi đã nói, nếu tăng cho vay ngoại tệ tạo ra điều kiện cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy xuất khẩu, hoặc cho vay mua hàng nhập khẩu đúng hàng cần nhập khẩu, là máy móc thiết bị, nguyên liệu để phục vụ sản xuất trong nước thì sẽ không có vấn đề gì. Đó là yếu tố củng cố tỷ giá, tạo sức mua của đồng tiền Việt Nam tốt hơn. Tuy nhiên, nếu tăng cho vay không đúng địa chỉ, hoặc bị lợi dụng làm méo mó, đầu cơ, lợi dụng chênh lệch lãi suất để quay vòng trục lợi thì sẽ rất nguy hiểm, sẽ phá tỷ giá ngay.

* Vậy theo ông, có những vấn đề gì cần lưu ý khi chúng ta nới lỏng cho vay ngoại tệ?

- Nhìn vấn đề cần phải nhìn ở hai mặt. Nếu cho vay đúng địa chỉ, đối tượng, có khả năng tái tạo ngoại tệ thì hoàn toàn tốt. Số lượng tăng lên bao nhiêu không phải là vấn đề, quan trọng là đối tượng cho vay đúng hay không. Còn nếu không đúng, bị lợi dụng, xuất hiện những yếu tố tạo ra buôn bán lòng vòng, đầu cơ trục lợi thì sẽ tạo ra áp lực lạm phát, áp lực rủi ro, giảm hiệu quả chung của DN và nền kinh tế.

Trong cho vay ngoại tệ, việc lợi dụng để kiếm chác, đầu cơ rất dễ xảy ra. Vì vậy, phải kiểm soát rất chặt chẽ, cho vay phải đúng đối tượng, đúng quy trình, có hiệu quả thì nền kinh tế mới phát triển ổn định và bền vững. Tuy chúng ta khuyến khích nhưng vẫn phải đảm bảo đúng đối tượng, đúng mục đích, đúng quy trình và thông lệ quốc tế.

* Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta có nên tiếp tục đẩy mạnh việc cho vay ngoại tệ để “đỡ” cho tăng trưởng tín dụng chung?

- Việc gì cũng phải có giới hạn. Tăng cho vay phải có điều kiện, ví dụ như cho xuất khẩu theo quy định, hay để nhập khẩu phục vụ sản xuất trong nước, nhập những nguyên liệu máy móc trong nước không có. Đồng thời, cho vay phải đúng và đủ, không phải cần 5 mà cho vay 7 thì sẽ phức tạp tình hình, hoặc cần 5 mà chỉ cho vay 3 thì sẽ kìm hãm sản xuất.

* Xin cảm ơn ông./.

Hoàng Yến