Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cắt băng khai mạc Triển lãm- hội thảo phát triển công nghiệp thông minh 2017. Ảnh: LV

Ngày 5/12, tại Hà Nội, Ban Kinh tế trung ương chủ trì phối hợp với Tập đoàn dữ liệu quốc tế IDG tổ chức hội thảo- triển lãm quốc tế về Phát triển công nghiệp thông minh (Smart Industry World 2017) với chủ đề “Định hình và phát triển nền sản xuất công nghiệp thông minh trong tương lai”.

Cần có chiến lược riêng thúc đẩy nền công nghiệp 4.0

Phát biểu khai mạc hội thảo, Trưởng Ban Kinh tế trung ương Nguyễn Văn Bình khẳng định, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang làm thay đổi căn bản nền sản xuất của thế giới, tác động đến tất cả các quốc gia trên tất cả các phương diện từ quản trị nhà nước đến kinh tế - xã hội - môi trường. Trong bối cảnh và xu thế đó, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã có những nhận định và đề ra các chủ trương, chính sách phát triển đất nước.

Tuy nhiên, cho đến nay, Việt Nam vẫn chưa chính thức có một chiến lược riêng về thúc đẩy công nghiệp 4.0. Việt Nam cần có một cái nhìn đầy đủ hơn, đa chiều hơn và phải có một chiến lược tiếp cận hợp lý để có thể nắm bắt cơ hội cải thiện vị thế của cá nhân, tổ chức và của quốc gia, không bị tụt hậu trong cuộc cách mạng công nghiệp này.

Theo ông Nguyễn Văn Bình, đối với cuộc cách mạng công nghiệp 3.0 trước đây, do hoàn cảnh lịch sử và điều kiện chiến tranh, Việt Nam đã không thể bắt nhịp ngay từ đầu. Vì vậy, đối với công nghiệp 4.0 lần này, Việt Nam phải nhanh chóng nắm bắt cơ hội vàng, kiên trì vượt qua các thách thức để phát triển nhanh và bền vững trong tương lai. Tuy vậy, nếu chỉ quá kỳ vọng mà không phân tích kỹ lưỡng thời cơ và thách thức sẽ rất nguy hiểm và phải trả giá đắt.

Trong điều kiện trình độ phát triển tại nhiều vùng miền còn khác nhau, đòi hỏi chiến lược riêng về công nghiệp 4.0 của Việt Nam cần phải được thiết kế có những lộ trình cụ thể, với bước đi phù hợp, có các chính sách cụ thể, rõ ràng và khả thi.

Theo Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, những ưu tiên quan trọng nhất là phải sớm có chiến lược chuyển đổi số quốc gia, tạo thuận lợi cho phát triển nền kinh tế số với động lực chính từ khu vực tư nhân, hình thành đồng bộ hạ tầng số quốc gia; có chính sách đào tạo lại đối với các lao động, sớm xây dựng và có các cơ chế, chính sách cụ thể để thực thi hiệu quả chiến lược phát triển nhân lực công nghiệp đáp ứng và phù hợp với yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi mô hình tăng trưởng gắn với cơ cấu lại nền kinh tế, hội nhập quốc tế sâu rộng hơn, đặc biệt là yêu cầu cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4.

DN là động lực phát triển của công nghiệp thông minh

Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh, công nghiệp thông minh một mặt mở ra cho chúng ta nhiều cơ hội nhưng cũng chính là những thách thức đối với sự chuyển đổi của nền công nghiệp thâm dụng vốn và lao động của chúng ta. Trong bối cảnh đó, Chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam bắt buộc phải có sự chuyển đổi, trước mắt là tự nâng cao năng lực để có thể tiếp cận phù hợp, sau là để chủ động tận dụng được cơ hội này.

Thủ tướng cho biết, trong thời gian qua, với sự vào cuộc tích cực của Chính phủ và DN, Việt Nam đã đạt được một số kết quả ban đầu tích cực. Tuy nhiên, sự tiếp cận của chúng ta còn rời rạc, thiếu kết nối. Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 hay công nghiệp thông minh là một cuộc chơi lớn mà nếu Việt Nam muốn chủ động tiếp cận để tăng tốc phát triển thì phải đồng sức đồng lòng, huy động được nguồn lực toàn dân tộc. Để đạt được mục tiêu đó, chúng ta cần xây dựng thế mạnh và giá trị cốt lõi của Việt Nam dựa trên nhân tố đột phá là nguồn lực trí tuệ - con người và đổi mới sáng tạo, trên cơ sở sự phối hợp nhịp nhàng giữa Chính phủ và DN.

“Tập trung vượt qua khó khăn, thách thức, tận dụng được cơ hội cách mạng công nghiệp lần thứ 4 là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”- Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận định.

Thủ tướng cho biết, quan điểm của Chính phủ tập trung xây dựng và phát triển nền kinh tế số và công nghiệp thông minh, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, cốt lõi của tái cơ cấu nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh. Trong đó, tập trung vào một số nội dung dưới đây:

Một là tập trung hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách pháp luật cho phát triển nền kinh tế số, công nghiệp thông minh, xây dựng chiến lược tổng thể về chuyển đổi số và cơ sở dữ liệu quốc gia làm cơ sở cho việc xây dựng chiến lược, kế hoạch chuyển đổi số trong từng ngành, từng lĩnh vực, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong các thủ tục hành chính, xây dựng Chính phủ điện tử, cung cấp dịch vụ công trực tuyến.

Hai là xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, trong đó công nghệ thông tin, hạ tầng thông tin đóng vai trò hạ tầng của hạ tầng trong nền kinh tế số, tập trung hiện đại hóa đồng bộ kết nối liên thông hệ thống hạ tầng xuyên quốc gia, bao gồm hạ tầng viễn thông, hạ tầng dữ liệu, hạ tầng thông tin và hạ tầng tri thức.

Thứ 3, phát triển nhanh nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu xây dựng nền kinh tế số, biến lợi thế dân số vàng thành lợi thế năng lực số trong hội nhập và phân công lao động quốc tế, chú trọng thu hút đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực công nghệ thông tin đạt chuẩn quốc tế, phấn đấu đến năm 2020, Việt Nam có đội ngũ trên 1 triệu nhân lực công nghệ số trình độ cao.

Thứ 4, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, thúc đẩy khởi nghiệp trong mọi ngành, lĩnh vực, có kế hoạch cụ thể và khả thi để phát triển và làm chủ tri thức về số hóa, khơi dậy niềm đam mê và khát vọng sáng tạo, nhất là trong thế hệ trẻ. Ứng dụng công nghệ thông tin là yêu cầu bắt buộc trong các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch của đất nước, của từng bộ, từng ngành và từng địa phương.

Thứ 5, cả hệ thống chính trị, cộng đồng DN và người dân cần chung tay vào cuộc trong phong trào đổi mới sáng tạo, chủ động nắm bắt, khai thác có hiệu quả các cơ hội to lớn của cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại, tập trung truyền thông, chuyển tải được những cơ hội và thách thức đến với người dân và DN.

Thứ 6, DN vừa là trung tâm, vừa là động lực phát triển của công nghệ mới, công nghiệp thông minh và trong thương mại hóa, ứng dụng công nghệ thành công các thành tựu khoa học công nghệ vào thực tiễn đời sống. Phát triển DN số được xác định là nhiệm vụ trung tâm, lâu dài để phát triển nền kinh tế số ở Việt Nam.

"Cách mạng công nghiệp 4.0 là một cơ hội thực hiện khát vọng phồn vinh của dân tộc , chúng ta không thể bỏ lỡ và cần chủ động nắm bắt, phải hành động quyết liệt, kịp thời để vượt qua mọi thách thức, phát huy mọi lợi thế tận dụng thành công cơ hội để phát triển”- Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định./.

Thảo Miên