Điểm sáng tuần qua không nhiều. Bối cảnh chung vẫn khá “bức bối”, các thị trường quốc tế vẫn giảm, tình hình dịch bệnh ngày một nặng hơn. VN-Index đạt mức tăng nhẹ 0,8% cả tuần cũng không phải là tệ thậm chí lọt vào nhóm số ít thị trường tăng trưởng. Chứng khoán Mỹ giảm mạnh với S&P 500 rơi 2,08% tuần qua, DJA giảm 2,7%, Nikkei giảm 8,09%, Topix giảm 9,21%, Thượng Hải giảm 0,3%, FTSE giảm 1,74%, Đức giảm 1,11%...

Mức tăng nhẹ tuần qua đủ để VN-Index hình thành tín hiệu kỹ thuật khá hứa hẹn, ít nhất là trong ngắn hạn. Chỉ số này đã tạo hai đáy tại ngưỡng 660 điểm và phục hồi tăng lên trên 700 điểm trong ngày cuối tuần. Trong suốt 2 tháng lao dốc vừa qua, đây là lần đầu tiên VN-Index tạo được đáy như vậy. Ngưỡng 660 điểm đã trở thành một mốc tham chiếu quan trọng mà nếu chỉ số không giảm tiếp xuống thấp hơn ngưỡng này thì có thể hình thành giai đoạn tích lũy tạo đáy thật sự để kết thúc xu hướng giảm.

Cùng với VN-Index, nhiều cổ phiếu blue-chips tuần qua cũng tạo vùng đáy ngắn hạn khá hứa hẹn. Tốc độ giảm hàng trăm điểm ở chỉ số hoàn toàn do sức ép từ các cổ phiếu vốn hóa lớn rơi sâu. Vì vậy yếu tố quan trọng nhất mở ra cơ hội tạo đáy cho thị trường phải xuất phát từ khả năng tạo đáy của chính nhóm blue-chips.

VN30-Index tuần qua tăng 1,1% với đáy sâu nhất tại ngưỡng 600 điểm tương đương đáy cuối 2016 trước khi phục hồi lên 649 điểm. Một nửa trong rổ này – 16/30 mã – có mức phục hồi tốt hơn chỉ số với mức tăng cao nhất ở BVH (tăng 11,32%) và thấp nhất là STB (tăng 1,71%). Điểm tích cực hơn là khá nhiều cổ phiếu cũng tạo đáy ngắn hạn cho riêng mình trong hai tuần qua tương tự VN-Index. Chẳng hạn GAS không thấp hơn 55.000 đồng, BID không thấp hơn 30.000 đồng, BVH không thấp hơn 55.000 đồng, MSN không thấp hơn 48.000 đồng, PLX không thấp hơn 34.000 đồng, VCB không thấp hơn 58.000 đồng, VIC không thấp hơn 70.000 đồng, VNM không thấp hơn 84.000 đồng...

Phần lớn các cổ phiếu này đều đã được thử thách đáy ngắn hạn nói trên trong hai tuần hoặc dài hơn cũng đồng nghĩa với các tín hiệu kỹ thuật trở nên tích cực dần. Khả năng tạo đáy “nhọn” đối với cổ phiếu là tương đối thấp nên khi giá liên tục được thử thách trong khoảng thời gian tối thiểu hơn 1 hoặc hơn 2 chu kỳ T+3 là một tín hiệu khá tin cậy. Khi đã trải qua thời gian đủ dài như vậy nghĩa là các nhà đầu tư bắt đúng đáy đã có cơ hội để chốt lời, nhưng giá vẫn tiếp tục phục hồi vượt qua áp lực ngắn hạn đó.

VN-Index có triển vọng tạo mô hình hai đáy trong ngắn hạn.

Việc thị trường tạo được đáy ngắn hạn trong những phiên cuối tháng 3, đầu tháng 4 cũng liên quan đến các thông tin bất lợi về mặt vĩ mô xuất hiện hết. Nói cách khác, trước mắt thị trường sẽ không có thêm con số gây sốc nào nữa cho đến khi có kết quả kinh doanh quý 1/2020.

Mặc dù vậy cũng vẫn còn rất sớm để kỳ vọng vào khả năng kết thúc xu hướng giảm ở thời điểm hiện tại. Khả năng tốt nhất vẫn chỉ là thị trường không giảm sâu thêm nữa và bắt đầu quá trình tích lũy để tạo một đáy vững chắc hơn. Tất cả các nhà đầu tư đều biết rằng tạo đáy là một quá trình kéo dài chứ không chỉ một vài phiên tăng điểm. Đặc biệt trong bối cảnh hiện tại, chưa có bất kỳ thông tin hỗ trợ đủ sức nặng nào để xoay chuyển đột biến tâm lý thị trường nói chung.

Thực vậy, nhà đầu tư vẫn chưa thể biết được liệu kết quả kinh doanh quý 1/2020 của doanh nghiệp sẽ như thế nào. Bất lợi là điều có thể chờ đợi vì hoạt động kinh doanh bị ảnh hưởng khá nặng nề do tình hình dịch bệnh toàn cầu cũng như việc cách ly xã hội. Mặt khác, khi dịch bệnh lan rộng hơn trên toàn thế giới và các quốc gia khác như châu Âu, Mỹ bắt đầu cách ly xã hội cũng chỉ từ cuối tháng 3. Do đó khả năng nối lại hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ chưa thể bình thường trở lại trong những tháng tới. Nói cách khác, kết quả kinh doanh quý 1 sẽ xấu và chưa có gì đảm bảo những tháng đầu quý 2 sẽ tốt ngay được.

Hoạt động đầu cơ tăng giá cổ phiếu có thể diễn ra trong một vài phiên, thậm chí nhiều cổ phiếu có thể tăng cả chục phần trăm, nhưng đó vẫn chỉ là biến động mang tính ngắn hạn. Hiện tại doanh nghiệp nói chung đang bị tác động xấu từ yếu tố cơ bản, nên sự hưng phấn đầu cơ nếu có, cũng chỉ là một vài nhiễu động do cung cầu, thậm chí do đầu cơ làm giá quá lố. Trong khi yếu tố cơ bản còn chưa chắc chắn, điều tốt nhất có thể chờ đợi vẫn chỉ là mức giảm sâu trong tháng 2 và tháng 3 vừa qua đã phản ánh những ảnh hưởng tiêu cực đó. Để cổ phiếu có thể thật sự phục hồi bền vững, phải có sự thay đổi từ yếu tố sản xuất kinh doanh. Điều này lại chỉ có được nếu như tình hình dịch bệnh được kiềm chế, nhu cầu tiêu dùng tăng trở lại và hoạt động xã hội trở lại bình thường.

Trọng Nghĩa