Tuy nhiên đằng sau những thống kê trái ngược này là những bằng chứng khác về tình trạng giá tích cực ở các cổ phiếu blue-chips. Ngay cả trên toàn thị trường, số cổ phiếu tăng giá trong tuần cũng chiếm áp đảo. Vì thế thị trường thực ra là tích cực nếu nhìn từ các biến động của blue-chips cũng như cổ phiếu cơ bản nói chung.

Blue-chips mạnh mẽ

VN-Index kết thúc tuần cuối tháng 6 với mức tăng 3,2% so với phiên cuối tuần trước. Đây là mức tăng tốt nhất tính theo tuần của tháng 6. Điều hơi trái ngược là thanh khoản tuần này chỉ đứng trên tuần đầu tiên của tháng 6 và đã giảm khá mạnh so với tuần trước. Tổng khối lượng khớp lệnh bình quân hàng ngày chỉ là 113,5 triệu cổ phiếu, giảm 25% so với tuần trước. Giá trị khớp lện bình quân là 1.543,3 tỷ đồng, giảm gần 25%.

Điều khiến nhiều nhà đầu tư lo ngại là mặc dù có một tuần tăng điểm liên tục qua các phiên, nhưng thanh khoản mỗi phiên lại trồi sụt rất mạnh. Điều này phần nào thể hiện sự thiếu ổn định trong tâm lý. Chẳng hạn phiên đầu tuần giá trị khớp lệnh đột ngột rơi xuống rất thấp, chỉ trên dưới 1.000 tỷ đồng. Phiên thứ 5 vừa rồi, giá trị khớp lại tăng mạnh lên 2.161,2 tỷ đồng. Ngày cuối tuần, giá trị lại chỉ là 1.310,5 tỷ đồng.

Tại sao thanh khoản tăng giảm thất thường là điều mà nhà đầu tư thường đau đầu nhất trong các phiên tích lũy của thị trường. Những giao dịch mua thận trọng và bình tĩnh, kết hợp với hiện tượng dao động do giao dịch ngắn hạn là đặc trưng của những thời điểm thị trường tích lũy, giảm không được mà tăng cũng không được.

Thanh khoản thường giảm ngay cả ở những phiên giảm điểm hoặc tăng điểm, tùy thuộc vào ý chí giao dịch của các bên. Nếu nhà đầu tư không chịu bán ra thì thanh khoản sẽ giảm vì người mua cũng chưa sẵn sàng mua nhiều hơn. Hoặc thanh khoản tăng vọt trong một ngày mà số đông nhà đầu tư mất kiên nhẫn, đẩy mạnh mua vào. Chỉ ngay phiên kế tiếp, tâm lý lại chùng xuống và giao dịch lại trở nên chậm chạp.

Nhà đầu tư vẫn còn đang nghi ngờ cao nên chưa bỏ nhiều tiền ra mua trong thời điểm hiện tại.

Một số liệu tốt thể hiện tính khách quan của thị trường, là biến động giá. Xét cho cùng thì hướng vận động của giá sẽ quyết định xu thế chung của thị trường. Tuần qua là một tuần khá tích cực nếu nhìn từ góc độ này.

Sàn HSX có 144 mã tăng giá so với phiên cuối tuần trước, HNX cũng có 120 mã. Trong khi đó số giảm chỉ là 89 mã ở HNX và 86 mã ở HSX. Các con số này thể hiện rằng, số lớn các cổ phiếu trong tuần này là ổn định và tích cực. Khi số lớn cổ phiếu biến động giá tích cực thì thị trường cũng sẽ vận động tích cực.

Các thống kê hẹp hơn cũng cho thấy những blue-chips quan trọng ở hai sàn là nòng cốt cho xu hướng thị trường ổn định tuần này. Chẳng hạn, rổ HSX30 chỉ có 4 cổ phiếu giảm giá trong tuần này, nhưng số tăng giá là 26. HNX30 có 4 mã giảm 22 mã tăng. Khi đa số các cổ phiếu lớn có được lợi nhuận trong tuần thì chắc chắn khó phủ nhận được rằng xu thế giá chủ đạo là tăng.

Yếu tố còn lại là mức độ biến động giá. Đây là thực tế chứng minh rằng thị trường mới chỉ trong trạng thái dao động tích cực hơn là một xu hướng tăng. Mức tăng giá của các cổ phiếu trong tuần vẫn rất hẹp, chỉ số ít mã tăng tốt. Ở nhóm cổ phiếu lớn, mức tăng giá còn nhẹ hơn. HSX30 chỉ có 11 mã tăng được trên 4%, HNX30 là 6 mã. Nếu nhìn từ các cơ hội ngắn hạn, 4% trong vòng một tuần – hay đủ một chu kỳ T+3 – thì vẫn là các cơ hội không an toàn.

Có một số trường hợp blue-chips cá biệt và điều này phần nào lý giải được hiện tượng tăng rất mạnh của VN-Index trong tuần. GAS là cổ phiếu nổi bật với tuần tạo đỉnh cao mới và mức tăng 7,7% trong vòng 5 phiên. Rổ HSX30 cũng có một mã đột biến là DRC, tăng 12,76% nhưng mức độ ảnh hưởng lên chỉ số không thể bằng GAS. GAS là nhân tố chính làm thay đổi trạng thái thị trường từ biến động giá tích cực ở các blue-chips thành biến động tăng mạnh của chỉ số.

Thanh khoản sẽ tăng dần?

Điểm số hay giá cổ phiếu chỉ là một yếu tố của xu thế tăng trưởng trên thị trường. Thanh khoản luôn là yếu tố quan trọng nhất. Như đã nói ở trên, tuần này thị trường có mức tăng điểm số khá mạnh nhưng thanh khoản lại không ổn định. Đó không phải là điều xấu, mà là điều bình thường khi thị trường vẫn chưa xác lập một xu thế tăng thực sự.

Biểu hiện thường thấy của thị trường tích lũy là giá biến động đi ngang là chính, mức tăng ít, các phiên trồi sụt liên tục do áp lực mua bán tại mỗi thời điểm. Thanh khoản thường tăng giảm khó đoán do tính nghi ngờ còn cao. Thị trường vẫn chịu ảnh hưởng của các giao dịch ngắn hạn, mà tuần rồi điển hình là khối tự doanh. Khối này đã đảo hàng liên tục, mua bán nhộn nhịp.

Thanh khoản thường được nhìn từ góc độ khối lượng cũng như lượng tiền mà nhà đầu tư sẵn sàng giao dịch trong mỗi phiên. Khi lượng tiền trong thị trường tăng lên thì xu thế giá sẽ tăng. Tuy nhiên điều rắc rối là mối quan hệ con gà – quả trứng thường làm nhà đầu tư bối rối: Khi giá chưa tăng rõ ràng thì nhà đầu tư hạn chế bỏ tiền vào mua khiến thanh khoản giảm. Ngược lại, khi lượng tiền vào ít thì làm sao giá có thể tăng một cách rõ ràng?

Đây là đặc trưng của giai đoạn tích lũy trong nghi ngờ. Nhà đầu tư thiên về trạng thái chờ đợi thanh khoản tăng hoặc chờ đợi giá sụt mạnh để mua vào. Nhưng thị trường lại không chiều lòng người, giá cứ dao động đi ngang tăng giảm và xuất hiện những cổ phiếu mạnh nổi bật. Đến một lúc nào đó nhà đầu tư sẽ không thể chờ đợi thêm được nữa và chấp nhận một thực tế là giá sẽ khó giảm như kỳ vọng, và họ chấp nhận mua vào. Thanh khoản do đó sẽ tăng dần. Đây là điều mà thị trường đang chờ đợi để chứng kiến. Kết quả kinh doanh quý 2 chuẩn bị lộ diện sẽ là nhân tố ủng hộ tâm lý nhà đầu tư, vì thực tế khả năng tin tốt xuất hiện nhiều hơn là tin xấu.

Khánh Nhi