Như một nghịch lý thường thấy, khi các blue-chips nâng đỡ thị trường tốt, chính các mã đầu cơ nhỏ mới là nhóm được hưởng lợi nhiều nhất do giá tăng. Vấn đề chính là không một xu hướng tăng trưởng lớn nào có thể dựa vào những mã giao dịch nhỏ giọt, thường xuyên được đầu cơ và biến động giá quá nhiều như vậy.

HSX30 tạo đáy cho VN-Index

Tuần giao dịch này là thời điểm then chốt đánh dấu khả năng phục hồi của thị trường sau khi đã chạm đáy 594 điểm vào ngày 25/9 vừa qua, hay chỉ là một đợt phục hồi giả tạo để rồi tiếp tục điều chỉnh sâu hơn. Cho đến đầu tuần này, không nhà đầu tư nào có thể khẳng định chắc chắn bất kỳ khả năng nào. Cách duy nhất để xác định khả năng nào lớn hơn là thị trường phải tuân theo một quy luật xưa cũ đã được chấp nhận: Kiểm tra lại “đáy” một lần nữa.

Đó chính là những gì diễn ra trong hai phiên đầu tuần này. VN-Index một lần nữa sụt giảm trở lai mức 594 điểm vào ngày 30/9, trước khi phục hồi trở lại trong những phiên cuối tuần, lên mức 611,55 điểm.

Mặc dù về cơ bản, điểm số không quá khác biệt giữa tuần này và tuần trước, nhưng động lực trên thị trường đã hoàn toàn khác. Có hai điểm cho thấy rõ điều này.

Thứ nhất là xu hướng giá của các cổ phiếu lớn. Tuần trước VN-Index lần đầu tiên rơi về mức 594 điểm, VIC, GAS, VNM vẫn chưa thực sự chạm đáy. Những cổ phiếu này, đặc biệt là VIC và GAS, đang trong một xu thế giảm rất rõ ràng. Mức độ ảnh hưởng của những cổ phiếu này là quá lớn và một khi chưa nhìn thấy khả năng dừng giảm, rất rủi ro để phỏng đoán cơ hội tạo đáy cho VN-Index.

Tuần này chỉ số quay lại mức 594 điểm lần thứ hai là VIC, GAS, VNM đã bắt đầu được mua mạnh, hình thành một đáy rõ ràng hơn. Ít nhất thì những cổ phiếu này cũng dừng giảm, góp phần cải thiện điểm số tốt hơn.

Thứ hai là thanh khoản. Động lực “ngầm” của bất kỳ biến động nào trên thị trường cũng là thanh khoản, thể hiện qua lượng tiền chấp nhận giao dịch hàng ngày. Với lần thứ hai VN-Index quay lại đáy cũ 594 điểm, nhà đầu tư đã tin tưởng nhiều hơn vào khả năng tạo đáy và chấp nhận mua mạnh hơn.

Khi thị trường đã xác định được một đáy, nhà đầu tư sẽ mua vào mạnh hơn.

So với tuần trước, quy mô khớp lệnh trung bình mỗi phiên của tuần này đã tăng 17%, đạt xấp xỉ 3.677 tỷ đồng. Thanh khoản tăng do những nhà đầu tư thận trọng có xu hướng mua vào phía bên phải của chiều tạo đáy, khi thị trường được cho là đã quay đáy. Việc mua vào bên trái, lúc thị trường đang giảm là chiến lược đầu tư mạo hiểm kiểu dò đáy, thường không thu hút được dòng tiền lớn.

Thống kê biến động giá của các blue-chips trong tuần cũng thể hiện một sức mạnh giá khá tốt. Lần đầu tiên trong suốt sóng giảm kéo dài từ đầu tháng 9, HSX30 có được một tuần biến động tốt về giá: Chỉ có 3 cổ phiếu giảm giá trong tuần này là VIC, MSN và CII. VIC giảm lớn nhất với 2,91% so với phiên cuối tuần trước nhưng cổ phiếu này chỉ thực sự tạo đáy ngày 30/9. Có tới 23 cổ phiếu tăng giá trong tuần này.

Việc VN-Index chạm đáy với sự ổn định giá và phục hồi của nhóm HSX30 tạo ra một nền tảng vững chắc. Còn sớm để xác định một xu thế tăng sẽ khởi động với đáy 594 điểm, nhưng ít nhất khả năng thị trường lao dốc xuống dưới mức này còn thấp hơn.

Thông tin hỗ trợ xu hướng tăng

Thị trường tạm thời tạo một đáy ngắn hạn đúng vào thời điểm mạch thông tin tương đối nhiều yếu tố tích cực. Đây là một sự trùng hợp thuận lợi cho thị trường vì những yếu tố này có tác động tới tâm lý nhà đầu tư.

Các số liệu tăng trưởng GDP, phục hồi sản xuất, định hướng nới lỏng tiền tệ và giảm lãi suất dồn dập xuất hiện. Thị trường có thể không phản ứng “sốc” ngay lập tức, nhưng những thông tin này sẽ “ngấm” dần, vì nó phản ánh một sự cải thiện từ vĩ mô.

Đặc biệt, thời điểm tháng 10 là lúc các kết quả báo cáo kinh doanh quý 3 được tung ra. Thị trường có môt mạch thông tin lớn để theo dõi và kỳ vọng. Chỉ riêng việc tâm lý nhà đầu tư hướng về phía trước với kỳ vọng tích cực cũng đã là thay đổi rất lớn so với thời điểm tháng 9.

Có thể thấy điều này ở nhóm cổ phiếu chứng khoán trong tuần. Mặc dù khá nhiều cổ phiếu hay nhóm cổ phiếu khác cũng tăng giá rất mạnh, nhưng thường là do các thông tin cụ thể liên quan đến doanh nghiệp chi phối, như VIC, HAG, OGC. Nhóm cổ phiếu chứng khoán thuần túy có kết quả kinh doanh phụ thuộc vào biến động thị trường.

Trong số 20 cổ phiếu chứng khoán niêm yết ở hai sàn, duy nhất một cổ phiếu trong ngành giảm giá là HBS, còn lại 16 cổ phiếu khác tăng giá. Các mã dẫn đầu có mức tăng trưởng rất tốt: SSI tăng 8,6%, HCM tăng 5,4%, VND tăng 4,9%, KLS tăng 4,8%, BVS tăng 3,8%, SHS tăng 4,9%...

Mạch thông tin hỗ trợ giúp thị trường có được sức mạnh từ sự tự tin của nhà đầu tư. Một logic khá đơn giản là, sẽ khó có khả năng thị trường sụt giảm mạnh nếu như kết quả kinh doanh quý 3 sắp công bố là tốt. Mặt khác, thị trường đã trải qua một tháng điều chỉnh dài, yếu tốt nào đủ tiêu cực để khiến đà giảm tăng thêm?

Trọng Nghĩa