Tốc độ giảm dần

VN-Index mới lập một kỷ lục mới kể từ tháng 1/2014 với 9 phiên tăng liên tục. Khác biệt lớn nhất của nhịp tăng 9 phiên này là chỉ số nỗ lực vượt qua vùng đỉnh của 7 năm để chuyển trạng thái sang một thị trường giá lên dài hạn rõ nét. Chính vì sự khác biệt này mà nhịp tăng hiện tại cho thấy sự nghi ngờ vẫn còn rất cao.

Dễ thấy nhất trong chuỗi phiên tăng là tốc độ ban đầu khá cao, nhưng sau đó giảm dần. Tuần trước VN-Index tăng liền 5 phiên với tổng cộng 22,78 điểm. Tuần này thị trường chỉ có được 1 phiên duy nhất ngày 27/9 với mức tăng mạnh nhất trong cả nhịp, chỉ số tăng 7,85 điểm. Sau đó cả tuần thị trường tăng rất chậm và điều chỉnh vào ngày cuối cùng khiến cả tuần chỉ tăng được 11,64 điểm.

Phiên tăng mạnh nhất ngày 27/9 cũng chính là “cú rướn” quan trọng nhất, đẩy VN-Index lên 684,89 điểm, vượt qua đỉnh cũ tương đương 681,75 điểm. Đó là một phiên đột phá thành công về điểm số, nhưng lại không tạo được sự bùng nổ.

Đột phá và bùng nổ tại mức kháng cự không phải lúc nào cũng giống nhau. Đột phá thường được đề cập đến từ góc độ điểm số hay giá, trong khi bùng nổ là sự gia tăng giao dịch nói chung cả giá lẫn thanh khoản.

Ngay cả với việc VN-Index tăng vượt qua đỉnh cũ, đúng hơn là thị trường chỉ nhích qua ngưỡng đó vì chẳng hề có sự gia tăng quán tính nào. Hai phiên sau khi thị trường đột phá, mức tăng lại rất nhẹ, không phiên nào chỉ số tăng quá được 2 điểm.

Vậy làm thế nào mà thị trường lại vượt đỉnh kháng cự quan trọng trong tình thế chán nản như vậy? Không thể cảm nhận được sự hồ hởi trong giao dịch. Một vài so sánh có thể cho thấy sự khác biệt ở lần này: Tháng 1/2014 VN-Index vượt đỉnh cao nhất năm 2013 bằng hai tuần tăng tổng cộng 7,9% ở VN-Index. Tháng 8/2014 chỉ số vượt đỉnh tháng 3 cùng năm với 2 tuần tăng 5,3%. Tháng 7/2015, VN-Index vượt ngưỡng tâm lý 600 điểm với 2 tuần tăng 7,8%. Ngay tháng 7 vừa rồi, khi chỉ số vượt ngưỡng quan trọng 640 điểm cũng có 2 tuần tăng 6%.

2 tuần vừa rồi cũng là một kỷ lục về chuỗi phiên tăng kéo dài nhất trong lịch sử của VN-Index. Chỉ số cũng vượt mốc điểm quan trọng, nhưng tốc độ tăng chỉ khoảng 5,2%, thuộc loại yếu nhất trong các giai đoạn đột phá gần đây.

Tăng trong nghi ngờ

Có hai yếu tố cần nhìn nhận trong những phiên vượt đỉnh vừa rồi. Thứ nhất là điểm số tăng quá nhẹ do tính chất phân hóa ở các cổ phiếu lớn và thứ hai, thanh khoản không bùng nổ được vì nhà đầu tư chưa thật sự tin tưởng vào xu thế tăng vượt đỉnh một cách chắc chắn.

Đối với vấn đề điểm số, sự phân hóa là một đặc điểm nổi bật của nhịp tăng vượt đỉnh này. Có những phiên thị trường xuất hiện sự đồng thuận tốt của các cổ phiếu lớn thì phiên đó điểm số tăng mạnh. Tuy nhiên cả nhịp tăng 9 phiên, VN-Index chỉ có được 2 phiên duy nhất tăng quá 6 điểm.

Những phiên còn lại mức tăng khá nhẹ và đặc biệt là 3 phiên cuối tuần vừa rồi, điểm số tăng quá yếu. Vấn đề không phải là không có cổ phiếu tăng mạnh, mà là điểm số đã không thể hiện được một sức mạnh để khích lệ nhà đầu tư. Rõ ràng là những phiên tăng hàng chục điểm ở chỉ số luôn gây kích thích hơn nhiều.

Các trụ là nguyên nhân chính làm cụt hứng thị trường. Chẳng hạn VNM tuần vừa rồi không tăng được chút nào. MSN lại giảm 1%. VIC chỉ tăng 0,3%, HPG giảm 0,4%. Trong khi đó trong vòng 2 tuần vượt đỉnh này, thị trường vẫn chứng kiến những cổ phiếu mạnh mẽ như BVH tăng 21,2% trong 2 tuần, VCB tăng 9,4%, GAS tăng 12,4%, KBC tăng 10,1%, NT2 tăng 11,47%...

Đó là chưa kể có những phiên cổ phiếu trụ này tăng thì trụ khác lại giảm, khiến đà tăng bị triệt tiêu, dẫn đến hiệu quả tăng rất thấp ở điểm số.

Sự phân hóa của các cổ phiếu – không chỉ của nhóm cổ phiếu dẫn dắt – cũng là nguyên nhân dẫn tới yếu tố thứ hai: Thanh khoản không gia tăng đáng kể như thường thấy sau một nhịp đột phá về giá.

Về mặt lý thuyết, các thời điểm thị trường đột phá qua ngưỡng kháng cự cần được xác nhận bằng khối lượng gia tăng đáng kể so với mức trung bình trước đó. Điều này là phù hợp về mặt tâm lý: Nhà đầu tư nhận thấy khi giá phá vỡ ngưỡng kháng cự sẽ dẫn tới khả năng tăng giá cao hơn, thị trường vào sóng tăng mới nên mua nhiều hơn. Lực cầu tăng dẫn tới khối lượng tăng.

Tuy nhiên thanh khoản đã không gia tăng nhiều trong tuần đột phá vừa qua. Tổng giá trị giao dịch trung bình phiên khoảng 5.323,6 tỷ đồng, giảm gần 9% so với tuần trước. Sự chênh lệch này có một chút yếu tố thỏa thuận, khi tuần trước xuất hiện nhiều giao dịch lớn của VNM, ROS, MSN. Khi loại bỏ yếu tố thỏa thuận, giá trị khớp lệnh trung bình phiên của tuần này là 2.783 tỷ đồng, tăng chưa tới 2% so với tuần trước.

Nhà đầu tư rõ ràng là chưa hào hứng mua mạnh trong tuần qua. Đặc biệt khi 3 phiên cuối tuần, thị trường có dấu hiệu điều chỉnh nhẹ. Sự nghi ngờ vẫn còn lớn vì VN-Index được đẩy qua ngưỡng kháng cự 680 điểm có yếu tố bất thường ở một số cổ phiếu vốn hóa lớn như đã nói ở trên. Số đông cổ phiếu thực chất còn xa mới đột phá ngưỡng kháng cự của chính mình.

Trọng Nghĩa