Công ty Chứng khoán Vietcap (VCI) vừa có báo cáo gửi đến Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về trường hợp một nhà đầu tư tổ chức nước ngoài mua cổ phiếu nhưng chưa thực hiện thanh toán.

Cụ thể, ngày 17/12, tổ chức Aegon Custody B.V từ Hà Lan đã đặt mua bằng phương thức khớp lệnh 26.600 cổ phiếu FPT, với quy mô giao dịch gần 4 tỷ đồng. Tuy nhiên, do nhà đầu tư này chưa thanh toán, Công ty chứng khoán Vietcap phải chịu trách nhiệm trả thay, theo quy định tại Thông tư 68 của Bộ Tài chính.

Thông tin giao dịch cổ phiếu của Aegon Custody B.V được VCI báo cáo Ủy ban Chứng khoán. Ảnh: VCI

Theo thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 2/11, nhà đầu tư tổ chức nước ngoài không cần đủ tiền trước khi đặt lệnh mua cổ phiếu. Trường hợp nhà đầu tư nước ngoài không thanh toán đủ tiền sau giao dịch, nghĩa vụ thanh toán thuộc về công ty chứng khoán nơi họ đặt lệnh. Hai bên thỏa thuận về số tiền cần có khi đặt lệnh mua cổ phiếu, nhằm đảm bảo minh bạch và an toàn tài chính.

Cũng theo quy định tại Khoản 3, Điều 9a, Thông tư 68/2024/TT-BTC, trường hợp công ty chứng khoán thanh toán thay nhà đầu tư tổ chức nước ngoài, số cổ phiếu tương ứng sẽ được chuyển về tài khoản tự doanh. Theo đó, công ty chứng khoán được chuyển quyền sở hữu ngoài hệ thống giao dịch chứng khoán hoặc bán thỏa thuận số cổ phiếu đã chuyển về tài khoản tự doanh cho nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức thiếu tiền thanh toán giao dịch, chậm nhất vào ngày giao dịch liền kề sau ngày cổ phiếu được hạch toán.

Nếu không thực hiện theo điều này, công ty chứng khoán cũng có thể bán cổ phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán đối với số cổ phiếu đã chuyển về tài khoản tự doanh. Các khoản lỗ, lãi và chi phí khác phát sinh khi thực hiện giao dịch được thực hiện theo thỏa thuận giữa công ty chứng khoán và nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức hoặc đại diện theo ủy quyền của nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức.

Đánh giá về tác động của Thông tư số 68/2024/TT-BTC, ông Barry Weisblatt David, Giám đốc Khối Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán VNDirect (VND) cho rằng, đây là một thông tư rất quan trọng bởi đã thể hiện cam kết của Chính phủ trong việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường chứng khoán Việt Nam.

Ảnh minh họa.

Thông tư 68/2024/TT-BTC sẽ giúp một số nhà quản lý quỹ tích cực gia tăng phân bổ cho Việt Nam do đầu tư trở nên hiệu quả hơn về chi phí. Tuy nhiên, phạm vi này khá nhỏ, theo chuyên gia từ VNDirect. Điều này cũng không ảnh hưởng đến phân bổ từ các quỹ Vietnam-dedicated (ví dụ như PYN, Dragon Capital hay VinaCapital) vì họ đã đầu tư 100% vào Việt Nam. Thông tư sẽ áp dụng chủ yếu cho các quỹ khu vực hoặc các quỹ chuyên các thị trường cận biên và mới nổi toàn cầu có quan tâm đến Việt Nam.

Tác động lớn hơn là việc nâng cao khả năng FTSE sẽ công bố nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 3/2025. Thông báo này sẽ cải thiện tâm lý thị trường và lực mua của nhà đầu tư cá nhân một cách tích cực. Bên cạnh đó, các ETFs nước ngoài mô phỏng thị trường Việt Nam có thể gia tăng tài sản quản lý khi nhà đầu tư tại các thị trường nước ngoài kỳ vọng vào nâng hạng thị trường mới nổi. Đây có thể là một sự kiện quan trọng và giúp tăng giá cổ phiếu trong quý I/2025./.