Khó khăn chủ yếu ở phần đầu tư công

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ về việc thực hiện các nhiệm vụ trong Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, đến nay hầu hết bộ, cơ quan và địa phương đã chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện Nghị quyết 11/NQ-CP.

Cập nhật sơ bộ đến ngày 2/3/2022, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã nhận được chương trình, kế hoạch hành động của 10 bộ, cơ quan trung ương; trong đó xác định thứ tự ưu tiên và thời hạn hoàn thành của từng nhiệm vụ, phân công, phân nhiệm rõ ràng gắn với đề cao trách nhiệm của người đứng đầu theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện 126/CĐ-TTg.

Lắp đặt đường ray tuyến metro số 1, TP. Hồ Chí Minh.

Về rà soát, xây dựng danh mục, phương án phân bổ vốn đầu tư công, đến hết ngày 2/3, có 20 bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã báo cáo nhiệm vụ, dự án và phương án phân bổ vốn đầu tư thuộc chương trình, với tổng số vốn là 121.820 tỷ đồng cho 120 nhiệm vụ, dự án, trong đó dự kiến vốn bố trí năm 2022 là 16.828,748 tỷ đồng và năm 2023 là 104.991,252 tỷ đồng, số vốn còn lại chưa có phương án phân bổ chi tiết là 14.180 tỷ đồng.

Có 47 bộ, cơ quan trung ương và địa phương báo cáo đề xuất bổ sung dự toán và kế hoạch đầu tư công năm 2022 cho các dự án đã được giao kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, với tổng số vốn là 22.435,990 tỷ đồng, nếu tính cả số vốn dự kiến bố trí năm 2022 của các dự án thuộc chương trình thì con số này là 39.264,738 tỷ đồng.

Tuy nhiên, việc giải ngân vốn đầu tư công còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, không chỉ xây dựng danh mục mà quan trọng là các công tác chuẩn bị dự án và sẵn sàng các điều kiện để có thể triển khai. Đó cũng chính là lý do mà tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ vừa qua, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương nhấn mạnh, trong thực hiện Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, khó khăn chủ yếu tập trung ở phần về đầu tư công, do liên quan đến nhiều dự án cũng như trình tự, thủ tục phê duyệt các dự án.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, tiến độ cũng như công tác tổng hợp các dự án đầu tư công thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội hiện nay chậm hơn một chút do các bộ, ngành, địa phương có tiến độ thực hiện rất khác nhau, thường có sự chờ đợi lẫn nhau.

Tốc độ giải ngân nhanh sẽ hỗ trợ nền kinh tế sớm phục hồi

Bên cạnh đó, ngoài nguồn vốn của chương trình phục hồi, nhiệm vụ của năm 2022 còn trên 526.000 tỷ đồng của chương trình đầu tư công theo dự toán cần được phân bổ và đưa vào giải ngân.

Theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, trong 2 tháng đầu năm, giải ngân vốn đầu tư công đạt trên 44.612 tỷ đồng, bằng 8,61% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn so với cùng kỳ năm 2021 và cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Về cơ bản, đây là tín hiệu tích cực, khả quan, cho thấy các giải pháp các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đang triển khai theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ là phù hợp, cần tiếp tục phát huy để phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch đã được Quốc hội phê duyệt.

Tuy vậy, báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng cho thấy số vốn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương chưa phân bổ còn khá lớn (gần 95 nghìn tỷ đồng), bằng 18% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 2/2022, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương sớm phân bổ hết phần vốn còn lại và nhanh chóng thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Nếu đến hết quý I/2022 không phân bổ hết, Bộ Kế hoạch và Đầu tư có thể xem xét điều chuyển.

Nhìn nhận về tác động của việc đẩy mạnh đầu tư công - hạ tầng, báo cáo đánh giá của Công ty CP Chứng khoán Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BSC) cho rằng, gói kích thích kinh tế, đặc biệt trong đó là gói đầu tư công sẽ là khung sườn cho kế hoạch phục hồi kinh tế của Chính phủ trong giai đoạn 2022 - 2023. Mặc dù quy mô không lớn so với quy mô gói kích thích kinh tế của một số nước phát triển hoặc một số nước Đông Nam Á, nhưng điểm then chốt để đạt được tính hiệu quả tối ưu lại nằm ở yếu tố tốc độ giải ngân nhanh có thể giúp cho doanh nghiệp bước đầu vượt qua khó khăn, qua đó hỗ trợ nền kinh tế sớm phục hồi.

Trước đó, theo số liệu ước tính của Tổng cục Thống kê, tiến độ giải ngân vốn ngân sách nhà nước năm 2021 ghi nhận mức giảm dự kiến khoảng 8,6% so với cùng kỳ, ước đạt 84,3% so với kế hoạch. Về điều này, BSC lưu ý tốc độ giải ngân vốn đầu tư công bị chậm lại khá đáng kể trong quý III/2021 do làn sóng dịch bệnh Covid-19 lần thứ 4 bùng phát mạnh tại các tỉnh thành khu vực phía Nam.

Năm 2022, BSC dự báo tổng giá trị giải ngân đầu tư công đạt khoảng 526.106 tỷ đồng (tăng 4,7% so với năm 2021). "Điểm chúng tôi kỳ vọng, tỷ lệ thực hiện giải ngân đầu tư công sẽ quay về mức trên 90% với sự quyết tâm cũng như chính sách tương đối rõ ràng từ Chính phủ" - chuyên gia của BSC nhận định.