Ảnh minh họa. Ảnh: TL

Đây là một trong những chủ trương, chính sách lớn cần được thể chế hoá trong Dự thảo Luật Thủy lợi được Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường trình bày trong Tờ trình dự án Luật Thủy lợi tại Quốc hội chiều ngày 31/10.

Dự thảo Luật sẽ chuyển từ cơ chế “thủy lợi phí” sang “giá dịch vụ thủy lợi” để thay đổi nhận thức coi công tác thủy lợi mang tính phục vụ sang tính dịch vụ, đưa hoạt động thủy lợi tiếp cận với cơ chế thị trường. Đồng thời, điều này sẽ nâng cao ý thức, trách nhiệm của người sử dụng dịch vụ thủy lợi, coi việc chi trả dịch vụ thủy lợi là một chi phí đầu vào trong sản xuất, góp phần sử dụng hợp lý, hiệu quả dịch vụ, đặc biệt việc sử dụng nước tiết kiệm.

Dự thảo Luật Thủy lợi gồm có 9 Chương, 72 Điều, trong đó, quy định rõ 6 nguyên tắc trong hoạt động thủy lợi: Nguyên tắc tổ chức, cá nhân sử dụng nước, dịch vụ và hưởng lợi từ công trình thủy lợi có trách nhiệm trả tiền - đây là nguyên tắc tiếp cận cơ chế thị trường.

Dự thảo cũng quy định về chính sách giá dịch vụ thủy lợi; nguyên tắc, căn cứ định giá; giá, thẩm quyền quyết định giá; dịch vụ; miễn giảm tiền sử dụng dịch vụ; nguồn tài chính trong cung cấp dịch vụ thủy lợi; quản lý và sử dụng nguồn thu từ cung cấp dịch vụ; định mức sử dụng nước, mua, bán, trao đổi quyền sử dụng nước từ công trình thủy lợi; phân chia nguồn thu dịch vụ thủy lợi giữa các chủ thể cùng tham gia quản lý, khai thác một hệ thống công trình thủy lợi.

Về chính sách giá dịch vụ thủy lợi, Dự thảo quy định các tổ chức, cá nhân sử dụng dịch vụ từ công trình thủy lợi phải trả tiền cho tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ theo quy định; khuyến khích tổ chức, cá nhân sử dụng nước có hiệu quả, tiết kiệm; tạo động lực để nâng cao hiệu quả phát huy tiềm năng lợi thế công trình thủy lợi; thực hiện trợ giá đối với dịch vụ thủy lợi phục vụ mục tiêu công ích.

Về giá, thẩm quyền quyết định giá được quy định tại Điều 37, trong đó quy định giá dịch vụ thủy lợi thực hiện theo quy định của pháp luật về giá và được quy định theo mức giá cụ thể, khung giá hoặc giá tối đa, giá tối thiểu và phân loại giá dịch vụ phục vụ công ích và giá dịch vụ thủy lợi phục vụ các mục tiêu khác.

Dự thảo cũng quy định thẩm quyền của Chính phủ quyết định khung giá, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND cấp tỉnh quyết định giá dịch vụ thủy lợi theo phân cấp. Ngoài ra, Dự thảo còn quy định thẩm quyền quyết định giá dịch vụ đối với công trình do tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng và công trình do nhà nước và các tổ chức, cá nhân kết hợp đầu tư xây dựng.

Tại Báo cáo thẩm tra, Ủy ban KH,CN&MT cũng nhất trí với quan điểm chuyển đổi cơ chế từ thu “thủy lợi phí” sang “giá dịch vụ thủy lợi” để bảo đảm hiệu quả khai thác, sử dụng nước, giảm gánh nặng bao cấp từ ngân sách nhà nước cho đầu tư xây dựng công trình thủy lợi. Việc tính giá dịch vụ thủy lợi góp phần sử dụng hợp lý, hiệu quả công trình thủy lợi, khuyến khích việc sử dụng nước tiết kiệm.

Do vậy, theo Ủy ban KH,CN&MT dự thảo Luật cần quy định rõ về: Chủ thể cung cấp dịch vụ thủy lợi được thu tiền; các loại hình dịch vụ thủy lợi; bổ sung các loại dịch vụ về kiểm soát lũ cho sản xuất nông nghiệp, cung cấp nước cho nuôi trồng thủy sản, khu dân cư tập trung; vận chuyển ghe, thuyền qua công trình thủy lợi; tiêu thoát nước, chống úng ngập; mua bán định mức sử dụng nước... để tránh chồng chéo, hoặc bỏ sót.

Duy Thái