Sản lượng điện thương phẩm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng 9 - 12%/năm từ năm 2014 trở lại đây.
Sự kiện này được nhận định là một bước tiến lớn trong quá trình tự do hóa ngành điện tại Việt Nam, bởi sẽ thúc đẩy cạnh tranh và gia tăng hiệu quả sản xuất - kinh doanh trong ngành điện.
Sản lượng cung không đủ cầu
Theo thống kê, sản lượng điện thương phẩm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng 9 - 12%/năm từ năm 2014 trở lại đây. Dự báo sắp tới, sản lượng điện thương phẩm của EVN tiếp tục tăng bình quân khoảng 10%/năm từ năm 2018 đến 2020. Tuy nhiên, kể từ năm 2014 trở lại đây, tốc độ tăng trưởng công suất lắp đặt toàn hệ thống đã không theo kịp tốc độ tăng trưởng nhu cầu tiêu thụ điện. Đặc biệt năm 2017 và năm 2018, tăng trưởng công suất lắp đặt toàn hệ thống chỉ vào khoảng phân nửa tăng trưởng sản lượng điện thương phẩm. Tăng trưởng công suất lắp đặt năm 2019 dự kiến tiếp tục tăng trưởng chậm với mức tăng chỉ 6,2% với sự đóng góp từ một số dự án như Vĩnh Tân 4 mở rộng (600MW), Duyên Hải 3 mở rộng (660 MW), điện mặt trời (1.892MW)...
Như vậy, nguồn cung điện tăng trưởng chậm kéo dài trong khi nhu cầu tiêu thụ điện vẫn tăng trưởng đều đặn khoảng 10%/năm đã gây áp lực lên khả năng cung ứng điện của hệ thống, dẫn tới EVN cần đẩy mạnh huy động điện từ các nhà máy nhiệt điện và mức giá trên thị trường cạnh tranh tăng cao. Ngay khi mùa mưa năm 2018 ở miền Nam vừa kết thúc, giá điện trên thị trường cạnh tranh thường xuyên được giao dịch ở mức giá kịch trần ngay cả khi không phải giờ cao điểm và cả trong phiên cuối tuần. Điều này cho thấy áp lực cung điện căng thẳng hơn cả giai đoạn mùa khô của năm 2015 và 2016 là hai năm xảy ra hiện tượng El Nino làm hụt nguồn cung điện từ thủy điện.
Trong khi đó, điều kiện thủy văn thuận lợi khó có thể tiếp tục diễn ra trong năm 2019. Cụ thể, theo dự báo của Viện nghiên cứu thời tiết quốc tế của Đại học Columbia, xác suất xảy ra hiện tượng thời tiết gây khô hạn là El Nino kể từ cuối năm 2018 đến giữa năm 2019 là trên 70%, đặc biệt giai đoạn đầu năm 2019 xác suất xảy ra El Nino trên 90%. Cùng với đó, quan sát hơn 10 năm trở lại đây cho thấy, thủy văn thuận lợi khó diễn ra 3 năm liên tiếp, đặc biệt là sau 2 năm thời tiết vô cùng thuận lợi như ở 2017 và 2018. Một khi tình hình thủy văn năm 2019 không còn thuận lợi như như 2 năm kế trước, nguồn cung điện từ các nhà máy thủy điện sẽ bị sụt giảm làm cho EVN sẽ cần huy động nhiều hơn từ các công ty nhiệt điện và giá điện trên thị trường điện cạnh tranh vì thế có thể tiếp tục ở mức cao.
Chọn mã cổ phiếu nào?
Những dẫn chứng trên cho thấy ngành điện đang có cơ hội tăng trưởng khá lớn. Nhóm cổ phiếu ngành điện vì thế cũng được hưởng lợi và thực tế trong năm 2018, doanh nghiệp ngành điện đều có kết quả kinh doanh tốt khi hầu như đều vượt kế hoạch lợi nhuận trước thời hạn. Giá cổ phiếu vì thế cũng đều tăng. Trên sàn chứng khoán hiện tại có hàng chục mã cổ phiếu ngành điện nhưng chủ yếu thuộc nhóm thủy điện (HNA, DNH, TMP, ISH, HJS, QPH, VSH, TBC, SHP, SJD, GHC, S4A, BJC, AVC, DRL, SBA, SVH, CHP), có tình kinh doanh phụ thuộc rất lớn vào tình hình thủy văn. Do vậy, 3 mã đáng chú ý khác cần đề cập là POW (Tổng công ty CP Điện lực Dầu Khí Việt Nam), NT2 (Công ty CP Điện lực Dầu khí Nhơn Trạch 2) và PPC (Công ty CP Nhiệt điện Phả Lại).
Theo phân tích của Công ty cổ phần Chứng khoán Bảo Việt (BVSC), POW là một trong 3 doanh nghiệp phát điện lớn nhất Việt Nam và có tiềm năng tăng trưởng trong ngắn hạn nhờ hết khấu hao ở nhà máy Cà Mau và trong dài hạn nhờ đầu tư cũng như tiếp nhận thêm các nhà máy phát điện mới. Năm 2019, POW dự kiến sẽ tăng mạnh lợi nhuận sau thuế với mức tăng trên 50% và thu hút mạnh hơn dòng vốn từ các quỹ đầu tư cũng như các quỹ ETF. Sử dụng phương pháp định giá EV/EBITDA, BVSC định mức giá hợp lý của POW là 17.300 đồng/CP, tương đương với mức EV/EBITDA là 6,8 lần.
Tại NT2, tình hình kinh doanh trong năm 2019 được BVSC dự báo với doanh thu và lợi nhuận sau thuế lần lượt là 7.462 tỷ đồng, tương đương EPS ở mức 2.511 đồng/CP, do NT2 thường xuyên trả cổ tức bằng tiền mặt cao, được hưởng lợi nhờ EVN sẽ huy động nguồn điện từ các công ty nhiệt điện nhiều hơn, giá bán trên thị trường cạnh tranh có thể cao hơn do công suất lắp đặt tăng trưởng chậm hơn nhiều so với nhu cầu tiêu thụ điện và điều kiện thủy văn bất lợi cho các công ty thủy điện. BVSC cũng duy trì khuyến nghị trung lập NT2 với mức giá mục tiêu theo phương pháp DCF là 23.900 VND, thấp hơn khá nhiều so mức thị giá hiện tại.
Về PPC, đây là doanh nghiệp ngành điện đã hết khấu hao và trả cổ tức bằng tiền mặt đều đặn với tỷ lệ cổ tức cao. Bên cạnh đó, PPC cũng được hưởng lợi từ EVN (tương tự như trường hợp của NT2). Tuy nhiên, do PPC đã tăng giá khá mạnh thời gian qua nên BVSC cũng đưa ra khuyến nghị nắm giữ với mức giá mục tiêu theo phương pháp FCFF là 21.400 đồng/CP, tức cũng thấp hơn so với mức thị giá hiện tại.
Đỗ Doãn
