Cổ phiếu Volkswagen lao dốc trong ngày 21/9. Ảnh: Bloomberg

Thứ 6 cuối tuần trước (ngày 18/9), Cơ quan bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) tuyên bố rằng hãng sản xuất ô tô lớn nhất châu Âu đã thiết kế phần mềm đặc biệt trên một số mẫu xe chạy máy dầu thương hiệu Volkswagen và Audi để gian dối lượng tiêu thụ nhiên liệu của xe, từ đó “qua mặt” cơ quan quản lý đo đạc khí thải độc hại suốt nhiều năm trời.

Tập đoàn mẹ Volkswagen sẽ đứng trước nguy cơ bị phạt một số tiền khổng lồ lên đến 18 tỷ USD.

Hệ quả tất yếu là trong phiên giao dịch đầu tuần này, có thời điểm giá trị cổ phiếu của tập đoàn Volkswagen tại Frankfur đã lao dốc đến 23%, xuống chỉ còn 125,4 Euro (141,5 USD). Đây là phiên giảm mạnh nhất của VW trong suốt 7 năm qua, “thổi bay” khoảng 15,6 tỷ Euro (17,6 tỷ USD) giá trị vốn hóa thị trường, tương đương 1/5 tổng giá trị toàn tập đoàn.

Kết thúc ngày giao dịch 21/9 giờ châu Âu, cổ phiếu VW đóng cửa ở mức 132,2 Euro (149,1 USD), cũng là giá trị thấp nhất trong hơn 3 năm gần đây.

Vụ scandal diễn ra đúng lúc các quan chức cao cấp của VW họp hội đồng quản trị để thảo luận sâu hơn về việc tái cơ cấu doanh nghiệp. Dự kiến tập đoàn này sẽ chia nhỏ thành 4 công ty cổ phần, được hoạch định các hướng đi khác nhau: công ty thứ nhất chịu trách nhiệm với các thương hiệu Volkswagen, Seat và Skoda; công ty thứ hai chuyên xe tải và xe thương mại với 3 nhãn xe gồm MAN, Scania và VW thương mại; hai công ty còn lại phụ trách phân nhánh xe sang gồm Audi, Lamborghini, Ducati, và chuyên trách xe siêu sang với nhãn hiệu Porsche, Bentley và Bugatti.

Tuy vậy, cuộc họp đó đã bị hủy ngay khi xuất hiện tin dữ nói trên từ EPA. Bà Cynthia Giles, đại diện của EPA khẳng định: "Phần mềm của Volkswagen sẽ tắt hệ thống quản lý khí thải khi xe vận hành thông thường, và chỉ khi xe đưa vào thử nghiệm về khí thải và lượng tiêu thụ nhiên liệu thì phần mềm mới kích hoạt hệ thống trở lại". Tính năng này bị EPA gọi là “thiết bị lừa dối”, chỉ đảm bảo lượng khí thải an toàn khi có bài kiểm tra, còn khi xe chạy trên đường sẽ xả ra lượng khí thải gấp 40 lần con số quy định để bảo vệ sức khỏe của cộng đồng.

EPA cáo buộc VW sử dụng “thiết bị lừa dối” trên các mẫu xe Volkswagen và Audi động cơ diesel 4 xi lanh ở những phiên bản từ năm 2009-2015. Trong danh sách này có những cái tên: Volkswagen Beetle, Volkswagen Jetta, Volkswagen Passat, Volkswagen Golf và Audi A3. Đại gia xe hơi có thể sẽ phải đối diện với án phạt 37.500 USD cho mỗi chiếc xe vi phạm quy định. Số lượng ô tô máy dầu 4 xi lanh của Volkswagen và Audi bán ra từ 2008 đến nay là khoảng 482.000 chiếc, tương đương với mức phạt lên đến 18 tỷ USD nếu tất cả đều lắp phần mềm gian lận.

Hôm chủ nhật 20/9, giám đốc điều hành của hãng, ông Martin Winterkorn chính thức đưa ra “lời xin lỗi chân thành và sâu sắc nhất” vì đã hủy hoại niềm tin của công chúng. Ông cũng khẳng định rằng “VW sẽ làm mọi điều cần thiết để có thể bù đắp lại những thiệt hại gây ra bởi sự cố này”. Ferdinand Dudenhoeffer, người đứng đầu Trung tâm nghiên cứu ô tô tại Đại học Duisburg-Essen nhận xét: “Thảm họa này đã vượt quá tất cả những gì chúng ta có thể tưởng tượng”.

Theo dự kiến, ông Winterkorn sẽ tái đắc cử khi tiến hành bỏ phiếu trong cuộc họp cấp cao của VW dự định diễn ra thứ 6 tuần trước. Tuy nhiên, theo chuyên gia phân tích Arndt Ellinghorst của Tổ chức nghiên cứu đầu tư Evercore ISI nhận định, vụ bê bối gây rúng động này sẽ khiến ông gặp phải những thách thức cực kỳ khó khăn. “Scandal mới nhất này có thể còn dẫn đến nhiều thay đổi ở các vị trí quản lý cao cấp của VW”, Ellinghorst đánh giá.

Phát ngôn viên của Volkswagen hiện vẫn chưa đưa ra lời bình luận chính thức nào.

Cuối tháng 7 vừa qua, Volkswagen vừa chính thức vượt qua “đối thủ truyền kiếp” Toyota để trở thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới về doanh số bán hàng trong nửa đầu năm 2015. Tuy vậy, VW đang phải đối mặt với sự sụt giảm mạnh trên thị trường vẫn đem lại nhiều lợi nhuận nhất cho hãng là Trung Quốc. Với vụ bê bối gian lận khí thải ở Mỹ này, hãng sẽ phải đối mặt thêm với rất nhiều thử thách ở thị trường Bắc Mỹ vốn đã gặp nhiều khó khăn: không chỉ doanh thu và danh tiếng sụt giảm mà còn có thể vướng phải những vụ kiện tụng kéo dài./.

Ngọc Vũ (theo Reuters/Bloomberg)