Kết quả cho thấy, tỷ lệ dự án hoàn thành được phê duyệt quyết toán tại các đơn vị đều cao hơn trung bình cả nước, song vẫn còn tình trạng chậm lập, thẩm tra và phê duyệt quyết toán.
Có địa phương còn hàng nghìn dự án chưa phê duyệt quyết toán
Vụ Đầu tư triển khai 5 đoàn kiểm tra tại các tỉnh: Nghệ An, Tuyên Quang, Kon Tum, Gia Lai và EVN. Qua kiểm tra cho thấy, công tác quyết toán dự án hoàn thành đã được các địa phương và đơn vị quan tâm chỉ đạo thực hiện, theo đúng các văn bản hướng dẫn của Bộ Tài chính. Cơ quan tài chính và các đơn vị đã chủ động chỉ đạo và có biện pháp quyết liệt đẩy mạnh công tác quyết toán, do vậy công tác quyết toán dự án hoàn thành có sự chuyển biến tích cực và dần đi vào nề nếp.
Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng chậm lập, thẩm tra, phê duyệt quyết toán các dự án hoàn thành trong năm 2017. Trong đó chủ yếu tập trung ở cấp huyện, xã tại 3 địa phương là Tuyên Quang, Nghệ An và Kon Tum. Tại EVN, có đến 739 dự án chưa nộp báo cáo quyết toán và 492 dự án đã nộp báo cáo quyết toán nhưng chưa được phê duyệt, trong tổng số 5.273 dự án hoàn thành. Tại Nghệ An, số dự án chưa nộp báo cáo quyết toán là 275 và số dự án đã nộp báo cáo quyết toán, chưa phê duyệt là 152, trong tổng số 1.715 dự án hoàn thành. Tại Gia Lai có 215 dự án chưa nộp báo cáo quyết toán, 225 dự án đã nộp báo cáo quyết toán chưa được phê duyệt, trong tổng số 1.817 dự án hoàn thành.
Bên cạnh đó, vẫn còn một số địa phương có tình trạng tồn đọng số lượng lớn dự án từ năm 2005 đến năm 2014 chưa phê duyệt quyết toán như tỉnh Nghệ An, có tới 3.911 dự án tồn đọng chưa phê duyệt quyết toán, chưa làm thủ tục tất toán tài khoản với Kho bạc Nhà nước (KBNN). Trên cơ sở hướng dẫn của Bộ Tài chính, các tỉnh đã chủ động có văn bản hướng dẫn các đơn vị trong tỉnh phối hợp với KBNN thực hiện nghiêm túc. Tính đến hết năm 2017 chỉ còn tỉnh Tuyên Quang với 10 dự án và Kon Tum với 6 dự án tồn đọng từ năm 2005 - 2014 chưa phê duyệt quyết toán, chưa làm thủ tục tất toán tài khoản với KBNN do thiếu hồ sơ.
Xử phạt nghiêm nếu chậm quyết toán
Theo Vụ Đầu tư, kết quả công tác thẩm tra, phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành phụ thuộc phần lớn vào tính quyết liệt trong chỉ đạo của ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh, đặc biệt áp dụng triệt để các chế tài mạnh như xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Chính phủ. Do vậy, đến nay tại sở tài chính các tỉnh hầu như không còn tồn dự án do cấp tỉnh quản lý đã nộp nhưng chưa quyết toán. Tồn đọng quyết toán chủ yếu ở cấp huyện, xã do trình độ, số lượng công chức làm công tác thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành còn thiếu (trung bình phòng tài chính - kế hoạch huyện chỉ có khoảng 1 - 2 người thực hiện kiêm nhiệm thẩm tra quyết toán cho các dự án của cấp huyện và một số dự án cấp xã). Bên cạnh đó, công tác thẩm tra phê duyệt quyết toán còn chưa thống nhất. Một số hồ sơ chưa đầy đủ, chưa đảm bảo theo quy định; báo cáo quyết toán dự án hoàn thành và báo cáo kết quả thẩm tra quyết toán dự án hoàn thành chưa chi tiết từng nguồn vốn đầu tư thực hiện dự án; hồ sơ quyết toán thiếu so với quy định như thiếu mẫu biểu xác nhận nguồn vốn thanh toán với cơ quan kho bạc…
Việc chậm trễ trong giao vốn, chậm giải ngân hay quyết toán các dự án hoàn thành đã được Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng khẳng định. Theo ông, để cải thiện được tình trạng này, không chỉ dựa vào nỗ lực, của Chính phủ mà cần có sự vào cuộc quyết liệt của các bộ, ngành, địa phương cũng như tăng cường trách nhiệm người đứng đầu, bởi nếu không tình trạng này sẽ còn tái diễn và rất khó khắc phục.
Qua quá trình kiểm tra, Bộ Tài chính (Vụ Đầu tư) đã kiến nghị cụ thể với UBND tỉnh, sở tài chính và EVN khẩn trương có biện pháp cụ thể khắc phục tồn tại. Ngoài ra, trong văn bản công khai về tình hình quyết toán dự án hoàn thành của cả nước, Vụ Đầu tư sẽ trình Bộ Tài chính tiếp tục kiến nghị UBND các tỉnh, thành phố tăng cường chỉ đạo và bố trí đủ người để thực hiện công tác thẩm tra quyết toán, cũng như áp dụng triệt để các chế tài xử lý quy định tại Chỉ thị số 27/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ có hiệu quả, nhất là xử phạt vi phạm hành chính bằng tiền và xem xét đánh giá thi đua.
Đối với công nợ các dự án đã được phê duyệt quyết toán, Bộ Tài chính đề nghị tổng hợp số công nợ phải trả trong báo cáo tổng hợp quyết toán dự án hoàn thành hàng năm. Đồng thời, ưu tiên bố trí trong kế hoạch vốn trung hạn và hàng năm để thanh toán công nợ các dự án được phê duyệt quyết toán hoàn thành. Bộ Tài chính kiến nghị các địa phương và đơn vị chấn chỉnh những tồn tại để nhanh chóng quyết toán các dự án hoàn thành.
Minh Anh
