Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh giải pháp giải ngân vốn đầu tư công. Ảnh minh họa: H.T

Bộ Tài chính kiến nghị, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục thực hiện quyết liệt các giải pháp từ nay đến cuối năm.

Mưa bão tại miền Trung đã kéo tỷ lệ giải ngân chậm lại

Báo cáo từ Bộ Tài chính cho biết, lũy kế thanh toán vốn đầu tư đến ngày 31/10/2020 là trên 306.580 tỷ đồng, đạt 57,37% kế hoạch (trên 534.432 tỷ đồng) và đạt 64,98% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (trên 471.733 tỷ đồng). Dự kiến đến hết tháng 11/2020, nguồn vốn đầu tư công sẽ giải ngân được trên 336.012 tỷ đồng, đạt 62,87% kế hoạch và đạt 71,22% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Đây là một kết quả khả quan thể hiện sự quyết tâm đồng lòng và cùng vào cuộc với Chính phủ của các bộ, ngành, địa phương đối với sự phát triển kinh tế- xã hội của đất nước.

Theo báo cáo từ Vụ Đầu tư, Bộ Tài chính, một số dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công được bố trí kế hoạch vốn năm 2020 lớn, song tỷ lệ giải ngân còn thấp như: Dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư Cảng Hàng không quốc tế Long Thành mới giải ngân được trên 2.190 tỷ đồng, đạt 12,7% kế hoạch vốn (trên 18.195 tỷ đồng). Nguyên nhân do đang gặp vướng mắc trong xác định nguồn gốc đất, áp khung giá đất bồi thường, phê duyệt đơn giá cấu phần có xây dựng. Dự án đường sắt đô thị Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh đang phải thực hiện các thủ tục điều chỉnh hiệp định vay với nước ngoài… nên chưa có khối lượng giải ngân cũng như chưa đủ cơ sở pháp lý để triển khai dẫn đến chưa thể lập hồ sơ rút vốn.

Tuy nhiên, cũng theo báo cáo từ Bộ Tài chính, tình hình thời tiết mưa bão liên tục tại các địa phương miền Trung tiếp tục gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ thi công các dự án, đặc biệt là các dự án giao thông, thủy lợi. Đây chính là nguyên nhân kéo cho tỷ lệ giải ngân của cả nước chậm lại.

Ngoài ra, một số địa phương mới được giao vốn bổ sung, chưa kịp hoàn thiện thủ tục giải ngân vốn. Đồng thời, tại một số tỉnh miền núi (như tỉnh Lạng Sơn) còn đang gặp khó khăn trong việc xác định hộ nghèo được thụ hưởng vốn hỗ trợ đồng bào dân tộc miền núi, theo Quyết định số 2085/QĐ- TTg. Nguyên nhân là do thời gian lập đề án là năm 2017 nhưng đến năm 2020 mới được bố trí vốn, nên tỷ lệ giải ngân nguồn vốn này đạt thấp.

Một nguyên nhân nữa phải kể đến là các nhà tài trợ can thiệp quá sâu vào triển khai các dự án ODA của Việt Nam (từ thủ tục rút vốn, phân chia gói thầu, kiểm soát chi, giải ngân…), dẫn đến việc triển khai dự án phải thực hiện đủ cả 2 quy trình của Việt Nam và của nhà tài trợ nên kéo dài thời gian giải ngân.

Cũng theo báo cáo từ Bộ Tài chính, một số dự án ODA tại một số tỉnh: Lào Cai, Điện Biên, Kiên Giang còn đang gặp khó khăn, vướng mắc trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, tại Hưng Yên, hiện có 2 dự án ODA mới được Chính phủ phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, đang chờ điều chỉnh hiệp định vay vốn nên tiến độ giải ngân vốn còn thấp…

Khẩn trương tổng hợp phương án điều chuyển vốn

Mục tiêu được Chính phủ đặt ra là giải ngân 100% vốn đầu tư công năm 2020 và các năm trước chuyển sang. Trong khi đến nay, theo tổng hợp từ Bộ Tài chính, vẫn còn 13 bộ, cơ quan trung ương và 5 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 50%. Trong đó, có 7 bộ, cơ quan trung ương và 1 tỉnh có tỷ lệ giải ngân đạt dưới 30% là: Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Hội Nhạc sỹ Việt Nam, Viện Khoa học công nghệ Việt Nam, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Y tế, Tòa án Nhân dân tối cao, tỉnh Đồng Nai.

Đến nay đã là cuối tháng 11/2020, thời gian không còn nhiều, do đó, Bộ Tài chính đã đề nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương tổng hợp phương án điều chuyển vốn của các bộ, ngành có tỷ lệ giải ngân đến 30/9/2020 dưới 60% kế hoạch vốn ngân sách trung ương đã được giao từ đầu năm 2020 để điều chỉnh cho các dự án quan trọng, cấp bách cần đẩy nhanh tiến độ, có khả năng giải ngân nhanh nguồn vốn và các dự án khẩn cấp như ứng phó với biến đổi khí hậu, chống sạt lở bờ sông, bờ biển, các dự án khắc phục hậu quả thiên tai gây ra tại một số địa phương theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Tài chính cũng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quyết liệt thực hiện Nghị quyết số 84/NQ- CP về các nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và đảm bảo trật tự xã hội trong bối cảnh đại dịch Covid-19. Các bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương có báo cáo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính về việc rà soát các dự án có tỷ lệ giải ngân đến 30/9/2020 đạt dưới 60% kế hoạch vốn ngân sách trung ương đã được giao từ đầu năm 2020 để tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền phương án xử lý điều chuyển kế hoạch vốn theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ./.

Vân Hà