Số vốn chưa phân bổ chiếm 16,76% kế hoạch vốn

Tổng kế hoạch vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2022 là 580.234,33 tỷ đồng (đã bao gồm 24.000 tỷ đồng kế hoạch vốn Chương trình mục tiêu quốc gia chưa được Thủ tướng Chính phủ giao). Trong đó, kế hoạch vốn các năm trước chuyển sang trên 1.077 tỷ đồng (vốn trong nước); kế hoạch vốn đầu tư phát triển nguồn NSNN năm 2022 trên 579.157 tỷ đồng.

Bộ Tài chính đôn đốc việc thực hiện phân bổ, nhập dự toán vốn đầu tư công năm 2022.

Đến thời điểm báo cáo, Bộ Tài chính đã nhận được báo cáo phân bổ kế hoạch vốn của 51 bộ, cơ quan trung ương và 62 tỉnh, thành phố. Còn Bộ Y tế và TP. Hồ Chí Minh chưa gửi báo cáo phân bổ vốn. Trong số các bộ, ngành, địa phương đã gửi báo cáo phân bổ kế hoạch vốn năm 2022, có 20 bộ và 34 tỉnh, thành phố chưa phân bổ hết kế hoạch vốn đã được Thủ tướng Chính phủ giao.

Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, nếu không tính số kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa phương các địa phương giao tăng trên 37.051 tỷ đồng thì tổng số vốn đã phân bổ gần 431.268 tỷ đồng, đạt 83,24% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Như vậy, số vốn chưa phân bổ chi tiết còn trên 86,838 tỷ đồng (bao gồm cả vốn trong nước và vốn ngoài nước), chiếm 16,76% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Cũng theo báo cáo từ Bộ Tài chính, đối với nguồn vốn ngân sách trung ương, hiện còn 20 bộ và 24 địa phương chưa phân bổ hết kế hoạch vốn. Trong đó, một số bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ vốn chưa phân bổ khá cao (trên 50%) như: Bộ Thông tin và Truyền thông (trên 79%), Thanh tra Chính phủ (gần 85%), Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (trên 84%)… Nguyên nhân là do các bộ, ngành, địa phương chưa phân bổ chi tiết kế hoạch vốn dự kiến bố trí cho các dự án khởi công mới chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư hoặc chưa có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.

Đối với nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương, ngoài 36 địa phương giao kế hoạch vốn tăng so với Thủ tướng Chính phủ giao từ nguồn thu sử dụng đất, nguồn tăng thu, nguồn xổ số kiến thiết của địa phương thì vẫn còn 15 địa phương chưa phân bổ hết kế hoạch nguồn vốn này. Nguyên nhân là do một số địa phương mới giao kế hoạch đợt 1, một số dự án chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư và nguồn bội chi sẽ được phân bổ sau.

Nhiều tồn tại trong phân bổ kế hoạch vốn

Bộ Tài chính cho biết, qua quá trình kiểm tra, rà soát việc phân bổ kế hoạch vốn của các bộ, ngành, địa phương cho thấy, việc phân bổ cho một số dự án khởi công mới chưa đủ thủ tục đầu tư (chưa có quyết định đầu tư được duyệt) như: Văn phòng Quốc hội, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Ngoại giao, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Lao động - Thương binh và xã hội, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Viện Khoa học Xã hội Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, Ban Quản lý Làng Văn hóa du lịch các dân tộc Việt Nam.

Bố trí vượt kế hoạch vốn trung hạn giai đoạn 2021 – 2025 có một số dự án của Bộ Ngoại giao, Bộ Giao thông vận tải và các dự án sử dụng vốn ODA của một số địa phương như: Tại tỉnh Yên Bái có dự án Chương trình đô thị miền núi phía Bắc - TP. Yên Bái giao vượt kế hoạch trung hạn trên 19,9 tỷ đồng; dự án Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai giao vượt kế hoạch trung hạn trên 49,9 tỷ đồng. Tỉnh Bắc Ninh có dự án Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai năm 2021 và năm 2022 vượt trên 18 tỷ đồng so với kế hoạch trung hạn…

Ngoài ra, nhiều bộ, ngành, địa phương bố trí vốn cho một số dự án chưa thuộc danh mục kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 được cấp có thẩm quyền giao; chưa phân bổ đủ vốn cho các dự án hoàn thành năm 2022 (Bắc Giang, Hà Nam); phê duyệt đầu tư dự án khởi công mới chưa đảm bảo theo quy định của pháp luật hiện hành.

Cụ thể, phê duyệt đầu tư các dự án với cơ cấu nguồn vốn chưa đảm bảo theo quy định của Thủ tướng Chính phủ tại Quyết định số 1535/QĐ- TTg về bố trí kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.

Đơn cử như tại tỉnh Sóc Trăng, phê duyệt đầu tư 18 dự án khởi công mới, các dự án này được phê duyệt đầu tư 100% từ nguồn vốn ngân sách trung ương và đã bố trí kế hoạch vốn năm 2022 cho các dự án. Trong khi theo quy định, ngân sách trung ương chỉ bố trí 90% tổng mức đầu tư dự án, còn lại 10% bố trí từ ngân sách địa phương.

Tỉnh Lai Châu phê duyệt đầu tư dự án Khu liên hợp thể thao tỉnh Lai Châu là 100% vốn đầu tư từ ngân sách trung ương (190 tỷ đồng). Tuy nhiên, theo Quyết định 1535/QĐ-TTg, dự án chỉ được bố trí 150 tỷ đồng, số còn lại 40 tỷ đồng phải được bố trí từ nguồn ngân sách địa phương.

Tỉnh Bắc Kạn phân bổ vốn năm 2022 cho dự án xây dựng tuyến đường thành phố Bắc Kạn - Hồ Ba Bể kết nối sang Na Hàng, tỉnh Tuyên Quang trên 930,9 tỷ đồng. Tuy nhiên, việc phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư của dự án chưa phù hợp với quy định của Luật Đầu tư công, do dự án nhóm A đi qua 2 tỉnh.

Bên cạnh đó, việc giao kế hoạch vốn nước ngoài cho các dự án không đúng tỷ lệ cấp phát/cho vay lại được cấp có thẩm quyền phê duyệt như: Dự án Chống chịu khí hậu tổng hợp và phát triển sinh kế bền vững Đồng bằng sông Cửu Long (tỉnh Bạc Liêu); dự án Phát triển các đô thị dọc hành lang tiểu vùng sông Mê Kông lần 2 thành phố Bắc Giang (tỉnh Bắc Giang); dự án Cải thiện cơ sở hạ tầng đô thị Phát Diệm, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình và dự án Tăng cường quản lý đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai tỉnh Ninh Bình.

Kế hoạch vốn ODA Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh Long An vượt kế hoạch đầu tư công trung hạn. Lũy kế kế hoạch vốn ODA giao cho tỉnh Long An đến hết năm 2022 trên 424,8 tỷ đồng (năm 2021 trên 237,6 tỷ đồng, năm 2022 trên 187,1 tỷ đồng) vượt trên 187,1 tỷ đồng so với kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025 (trên 237,6 tỷ đồng).

Với các tồn tại này, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi các bộ, ngành, địa phương rà soát, điều chỉnh hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh để đảm bảo việc phân bổ kế hoạch vốn tuân thủ theo đúng quy định, đẩy nhanh việc phân bổ vốn giúp cho công tác giải ngân vốn được nhiều thuận lợi, góp phần thúc đẩy phát triển nền kinh tế trong năm 2022.