Đại diện Tổng cục Hải quan, USAID, JICA tham gia hội nghị tham vấn DN. Ảnh: Phạm Vân

Bên lề hội nghị tham vấn doanh nghiệp (DN), diễn ra tại TP Hồ Chí Minh sáng 6/11, ông Michael A. Trueblood - Giám đốc Phòng Phát triển kinh tế và quản trị nhà nước, Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) đã có cuộc trao đổi với phóng viên TBTCVN.

* Xin ông cho biết, mục đích của việc tham vấn doanh nghiệp (DN) về lĩnh vực thủ tục hải quan, mà USAID phối hợp với Tổng cục Hải quan tiến hành?

- Mục tiêu của USAID là thông qua Dự án GIG hỗ trợ việc tăng cường minh bạch hóa hệ thống pháp luật của Việt Nam, qua đó đem lại lợi ích cho cả Chính phủ Việt Nam và cộng đồng DN.

Tổng cục Hải quan đã và đang tiến hành tham vấn cộng đồng DN đối với các quy định và quy trình thủ tục hải quan mới, để đảm bảo cách tiếp cận cởi mở và thông thoáng cho quá trình hiện đại hóa hải quan, rút ngắn thời gian DN thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu (XNK).

Các bộ, ngành cần phối hợp tích cực và chặt chẽ hơn để đơn giản hóa các thủ tục kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK, hiện vẫn đang chiếm tới 72% tổng thời gian thông quan hàng hóa. Ông Michael A.Trueblood

Việt Nam là thành viên của Công ước Kyoto do đó có nghĩa vụ thực hiện cam kết tham vấn định kỳ với DN.

Hơn nữa, tham vấn cũng là một yêu cầu của Hiệp định tạo thuận lợi thương mại của (TFA) của WTO và USAID cam kết hỗ trợ Việt Nam thực hiện hiệp định này.

* Ông đánh giá thế nào về cải cách, đơn giản hóa thủ tục XNK và đáp ứng các cam kết quốc tế của Việt Nam?

- Là một phần của quy trình hiện đại hóa hải quan, trọng tâm của chính sách thực thi thủ tục hải quan điện tử của Chính phủ Việt Nam là hệ thống thông quan tự động (VNACCS/VCIS). Hệ thống này hoạt động 24/7, tạo điều kiện cho các DN mở tờ khai hải quan điện tử ở bất cứ thời điểm nào, nhờ đó góp phần tiết kiệm chi phí, nguồn lực và nhân lực cho DN, đồng thời giúp nâng cao tính cạnh tranh của nên kinh tế Việt Nam.

Bước đầu chúng tôi cũng có ghi nhận những tiến bộ của Hải quan Việt Nam trong việc áp dụng các công cụ quản lý hiện đại vào hoạt động XNK.

Tiêu biểu, cơ quan hải quan cũng đã giới thiệu hệ thống thanh toán điện tử, cơ chế một cửa quốc gia, quản lý rủi ro dựa trên hệ thống VNACCS/VCIS, tạo thuận lợi hơn rất nhiều cho việc thực hiện nghĩa vụ thuế của DN.

Bên cạnh đó, theo ghi nhận của DN được tham vấn, VNACCS/VCIS đã tạo ra các quy trình thủ tục đơn giản hóa, minh bạch và rõ ràng giúp tiết kiệm chi phí và thời gian cho DN. Các yêu cầu giấy tờ đã giảm bớt, thủ tục nhanh hơn, thời gian chờ đợi ít hơn, thao tác nhập liệu dễ hơn, giảm sai sót là tất cả các yếu tố mà cộng đồng DN đánh giá rất cao.

Việc tham vấn ý kiến DN của ngành Hải quan, Bộ Tài chính đã góp phần củng cố sự tin tưởng lẫn nhau và thúc đẩy mối quan hệ hợp tác giữa cộng đồng DN và cơ quan quản lý nhà nước.

Tuy nhiên, theo tôi việc cải cách tạo thuận lợi thương mại của Việt Nam vẫn còn nhiều công việc cần làm, đặc biệt là củng cố cơ chế phối hợp với các bộ, ngành có liên quan để đơn giản hóa các thủ tục hành chính.

Các bộ, ngành cần phối hợp tích cực và chặt chẽ hơn để đơn giản hóa các thủ tục kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK, hiện vẫn đang chiếm tới 72% tổng thời gian thông quan hàng hóa.

* Trong thời gian tới, USAID và Tổng cục Hải quan sẽ có sự hợp tác thế nào nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách, thủ tục hải quan, thưa ông?

- USAID thông qua Dự án GIG sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam gia nhập và thực hiện Hiệp định tạo thuận lợi thương mại của WTO và thực thi Nghịquyết 19 của Chính phủ Việt Nam.

Các hoạt động cụ thể bao gồm: thể chế hóa cơ chế tham vấn giữa hải quan và DN; đơn giản hóa các quy định về xuất nhập khẩu và quá cảnh hàng hóa; rà soát lại các thủ tục và quy định pháp lý đối với kiểm tra chuyên ngành; mở rộng các lợi ích của chương trình doanh nghiệp ưu tiên, thông qua việc áp dụng nghiệp vụ đo lường tuân thủ.

USAID và Tổ chức Bảo vệ biên giới Hoa Kỳ (CBP) tiếp tục hỗ trợ Hải quan Việt Nam trong các nỗ lực xây dựng chương trình quản lý rủi ro và ký kết các thỏa thuận công nhận lẫn nhau giữa các đối tác thương mại lớn của Việt Nam và Hoa Kỳ để đảm bảo lợi ích cho các nhà XNK và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

*Xin cảm ơn ông!

Phạm Vân-Hải Anh