PV: Góp phần tháo gỡ khó khăn cho DN và hướng tới một hệ thống quản lý thuế chuyên nghiệp, minh bạch, thời gian qua, Bộ Tài chính đã đẩy mạnh hoạt động cải cách hành chính, giảm một số loại phí, lệ phí, dự thảo một số dự án luật như: Luật Quản lý thuế sửa đổi, nghị quyết xóa nợ thuế cho DN… Xin ông cho biết, Eurocham đánh giá như thế nào về những nỗ lực này của Bộ Tài chính?

Ông Thomas McClelland: Eurocham đánh giá cao việc các dự thảo luật như Luật Quản lý thuế (sửa đổi) và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đã tiếp thu kiến nghị và ý kiến đóng góp từ cộng đồng DN. Điều này đã đem lại nhiều thay đổi tích cực gần đây và chúng tôi mong rằng các kiến nghị sẽ tiếp tục được tiếp thu trong những dự thảo cuối cùng.

Ông Thomas McClelland

Cụ thể về nội dung từng dự thảo luật, chúng tôi ghi nhận rằng dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi) đã bổ sung nguyên tắc “bản chất quyết định hình thức” trong quy định quản lý thuế. Chúng tôi mong rằng, nguyên tắc này sẽ được tích cực áp dụng với người nộp thuế. Chuyển đổi sang hóa đơn điện tử, dù sẽ có thách thức trong khâu thực hiện nhưng sẽ là một thay đổi đáng kể và rất được hoan nghênh.

PV: Ông ấn tượng điều gì với những nỗ lực cải cách thuế tại Việt Nam trong năm vừa qua?

Ông Thomas McClelland: Chúng tôi đã ghi nhận 2 lĩnh vực được cải thiện. Một là, thời gian khai thuế đã được giảm thiểu khi Việt Nam triển khai hiệu quả hệ thống khai thuế trực tuyến. Hai là, lượng thủ tục chuẩn bị cho việc hoàn thuế cũng giảm bớt, ví dụ như: bỏ yêu cầu nộp phụ lục để được hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT), bỏ thủ tục hoàn thuế TTDN theo quý,… Thời gian cho thủ tục hoàn thuế GTGT (đặc biệt cho việc hoàn thuế trước và quyết toán sau) đã giảm bớt sau khi người nộp thuế được cắt bớt một số yêu cầu thủ tục hoặc giấy tờ trình bày.

Một thách thức không chỉ riêng Việt Nam mà nhiều quốc gia khác cũng đang phải đối mặt khi áp dụng thương mại điện tử vào các thủ tục thuế là có nhiều cơ chế thanh toán không dùng tiền mặt khác nhau. Đây là vấn đề cần được tập trung giải quyết để giúp Việt Nam đạt được các mục tiêu phát triển trong lĩnh vực kinh tế này.

Đối với những vấn đề đã được nêu ra trong Sách Trắng 2018 (ấn phẩm thường niên phản ánh những khuyến nghị về thương mại và đầu tư của Eurocham), chúng tôi hiểu rằng một năm là khoảng thời gian quá ngắn để thay đổi lập tức khung pháp lý. Đây là một quá trình còn đang tiếp tục diễn ra. Những vấn đề được nêu ra trong Sách Trắng từ những năm trước đã được xử lý, chỉ còn vài vấn đề, như các ưu đãi cho việc mở rộng kinh doanh vẫn chưa được giải quyết triệt để. Riêng trường hợp chi phí quảng cáo và khuyến mại, việc khấu trừ toàn bộ chi phí đã được Bộ Tài chính đề xuất sớm hơn dự kiến, ngoài sự mong đợi của Eurocham.

PV: Có ý kiến cho rằng, xét về lĩnh vực thuế thì điều thu hút nhà đầu tư không chỉ là mức thuế suất hấp dẫn, mà còn là sự minh bạch của hệ thống thuế và minh bạch trong hoạt động quản lý thuế, ông nghĩ sao về điều này?

Ông Thomas McClelland: Tôi cho rằng, đầu tiên các quy định về thuế cần phải rõ ràng và bao quát toàn diện nhất có thể. Những năm gần đây, chúng tôi nhận thấy các văn bản hướng dẫn thực hiện các quy định chưa rõ ràng về thuế được ban hành ít đi. Các hướng dẫn cho người nộp thuế trong một số trường hợp vẫn chưa cụ thể mà chỉ tham khảo các quy định chung trong luật. Đây là vấn đề cần cải thiện tốt hơn trong thời gian tới.

PV: Xin cảm ơn ông!

* Ông Phạm Hoàng Hải - Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Ý tại Việt Nam: Giao dịch thuế điện tử tăng tính hiệu quả, minh bạch Ông Phạm Hoàng Hải Trong thời gian qua, đã có nhiều thay đổi về cải cách hành chính thuế, những quy định thuận lợi cho người nộp thuế của dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi, cũng như những kết quả về cải cách thủ tục hành chính đã được cộng đồng DN ghi nhận, đánh giá tích cực. Về ứng dụng công nghệ thông tin trong khai thuế qua mạng, nộp thuế điện tử, Tổng cục Thuế đã tiến hành khai và nộp thuế điện tử tại 63/63 tỉnh, thành phố và 100% chi cục thuế trực thuộc... Cá nhân tôi đánh giá cao việc sửa đổi này, bởi ngoài việc thực hiện việc cải cách hành chính nói chung, đây còn là quy định mang tính công bằng, minh bạch, tăng tính hiệu quả và tiết kiệm chi phí cho DN cũng như cho nhà nước. Không phải ngẫu nhiên mà đến cuối năm 2018, xếp hạng chỉ số nộp thuế của Việt Nam tiếp tục được cải thiện lên vị trí 86/190 quốc gia. Ở Đông Nam Á, Việt Nam chỉ đứng sau Singapore, Malaysia và Thái Lan. Tất nhiên là vẫn còn một chặng đường dài ở phía trước nhưng dịch chuyển cả một hệ thống sang số hóa mà vẫn đảm bảo độ an toàn, chính xác, minh bạch và hiệu quả không thể chỉ trong ngày một ngày hai, nhưng chúng tôi tin chắc Việt Nam sẽ làm được. * Ông Nguyễn Văn Toàn - Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE): Thái độ phục vụ của công chức thuế và hải quan cải thiện rõ rệt Ông Nguyễn Văn Toàn Ngành Tài chính trong thời gian qua đã có những tiến bộ rất ấn tượng, tập trung nhiều nhất vào hai lĩnh vực thuế và hải quan. Về áp dụng công nghệ, quản lý điện tử của ngành đã có những tiến bộ vượt bậc, tiếp cận với những thông lệ quốc tế tốt, liên kết với quốc tế. Ví dụ như hải quan đi tiên phong trong áp dụng thông quan điện tử, hay lĩnh vực thuế áp dụng kê khai và nộp thuế điện tử, giúp tiết kiệm thời gian và tiền bạc cho DN. Bên cạnh đó là những tiến bộ rõ rệt về thái độ phục vụ của công chức ngành Tài chính, đặc biệt là công chức hải quan, công chức thuế, giảm sự phiền nhiễu hay chi phí không chính thức cho DN. Điều này không phải suy nghĩ ý kiến của riêng cá nhân của tôi mà còn là ý kiến chung của các DN. Bộ Tài chính đã soạn thảo dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi với nhiều tiến bộ đáng kể. Trong đó phân biệt rất rõ đối với các DN đầu tư nước ngoài về vấn đề chuyển giá, về giao dịch liên kết, nguyên tắc bản chất quyết định hình thức, vấn đề kế toán cho DN vừa và nhỏ… Những quy định mới này là những thông lệ tốt của thế giới được Việt Nam áp dụng, giúp cho hệ thống thuế minh bạch hơn và hỗ trợ tốt hơn cho DN.

Thảo Miên (thực hiện)