Điều hành giá xăng dầu nhịp nhàng sẽ góp phần kiểm soát mặt bằng giá chung. Ảnh: T.T

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Tiến Thỏa, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Thẩm định giá Việt Nam: “Tình hình không đáng ngại, nhưng không nên chủ quan trong điều hành”.

Giá dịch vụ đi lại, ăn uống... có thể tăng trong tháng 4

Theo Cục Quản lý giá, một số yếu tố dự kiến có thể gây áp lực lên mặt bằng giá trong tháng 4/2018, như: Nhu cầu một số hàng hóa, dịch vụ như giao thông công cộng, du lịch, may mặc... có thể tăng do yếu tố mùa vụ (thời tiết chuyển nóng tại miền Bắc, kỳ nghỉ lễ dài dịp Giỗ tổ Hùng Vương và dịp nghỉ lễ 30/4, 1/5). Vào thời gian này, nhu cầu người dân đi lễ đầu năm, du lịch tâm linh vẫn ở mức cao, kéo theo giá các dịch vụ đi lại, lưu trú, ăn uống ngoài gia đình tăng nhẹ.

Tuy nhiên, cũng có những yếu tố sẽ làm giảm áp lực lên mặt bằng giá như: Giá lương thực, thực phẩm có thể sẽ giảm do các địa phương vào vụ mùa thu hoạch lúa. Việc tiếp tục tăng cường công tác quản lý giá, điều hành, bình ổn giá của các bộ, ngành, địa phương sẽ góp phần giữ cho giá cả thị trường không xảy ra biến động đột biến trong tháng. Vì vậy, Cục Quản lý giá dự báo chỉ số giá tiêu dùng tháng 4/2018 ổn định hơn so với tháng 3/2018.

Nhiều hàng hóa, dịch vụ thiết yếu như thóc, gạo, thực phẩm tươi sống, phân bón urê, đường, thức ăn chăn nuôi... đều được dự báo giá cả ổn định hoặc giảm nhẹ. Thậm chí, khác với diễn biến thất thường của giá xăng dầu, giá gas (LPG) cũng được dự báo ổn định do nguồn cung trên thị trường thế giới tương đối ổn định. Trong rổ hàng hóa thiết yếu, giá thóc, gạo và mặt hàng tươi sống được dự báo ổn định hoặc giảm nhẹ là tin mừng đối với thị trường tiêu dùng.

Nhóm các mặt hàng dự báo giá cả có thể tăng do nhu cầu tăng cao là vật liệu xây dựng. Giá thép xây dựng dự báo có thể tăng do vào mùa xây dựng. Từ cuối tháng 2/2018, giá thép đã tăng khoảng 400 - 1.000 đồng/kg do tác động của giá phôi thép, thép phế liệu trên thị trường thế giới biến động tăng. Cùng với đó, xi măng được dự báo nhu cầu sẽ tăng mạnh, do đó giá cả có thể biến động.

Không chủ quan trong điều hành

Diễn biến bất thường nhất vẫn là mặt hàng xăng dầu. Tại thị trường Singapore bình quân 3 tháng đầu năm giá các mặt hàng này đều tăng nhẹ từ 13,9% - 23,5% so với cùng kỳ năm 2017. Bình quân giá xăng Ron 95 thành phẩm thế giới quý I/2018 (giá Platts Singapore) là 77,65 USD/thùng. Trong quý I/2018, để hạn chế tác động của giá xăng dầu lên mặt bằng giá, trong 6 lần điều hành giá xăng của liên Bộ Tài chính - Công thương, chỉ có 1 lần tăng, còn lại là 1 lần giảm và 4 lần giữ ổn định giá. Lần điều chỉnh gần đây nhất, để tránh việc giá xăng tăng cao, liên Bộ Tài chính - Công thương đã quyết định vừa tăng giá, vừa tăng mức trích Quỹ Bình ổn giá đối với mặt hàng xăng E5 Ron92 lên 790 đồng/lít (kỳ trước chỉ sử dụng 669 đồng/lít).

Là mặt hàng đầu vào của nền kinh tế, việc tăng giá xăng sẽ tác động đến mặt bằng giá cả thị trường. Một số ý kiến lo ngại tăng giá xăng sẽ khiến khó kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, trả lời phỏng vấn TBTCVN, ông Nguyễn Tiến Thỏa cho biết, trong rổ hàng hóa tính chỉ số giá không phải mặt hàng nào cũng tăng. Giá xăng có tăng nhưng cũng có mặt hàng có xu hướng giảm sẽ bù trừ cho nhau. Tuy nhiên ông Thỏa cho rằng, tình hình không đáng ngại nhưng cũng không nên chủ quan trong điều hành. Vị Tổng thư ký Hội thẩm định giá - người từng nhiều năm giữ trọng trách là Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính phân tích thêm: Quý I/2018, CPI đã ở mức 2,82%, trong khi mới đi được 1/4 chặng đường của năm. Áp lực tăng giá sẽ dồn vào những tháng cuối năm, nhất là quý IV/2018, đó là chưa kể thời điểm quý II, quý III còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ của thiên tai, dịch bệnh... gây áp lực lên mặt bằng giá cả.

Theo Tổng cục Thống kê, CPI quý I/2018 tăng 2,82% so với cùng kỳ năm 2017. Sau 2 tháng đầu năm tăng, CPI đã quay đầu giảm vào tháng 3/2018 (giảm 0,27%). Trong 11 nhóm hàng hóa chính, có tới 8 nhóm giảm giá, chủ yếu do nhu cầu tiêu dùng của người dân giảm trở lại sau dịp tết.

Tuy nhiên, trước diễn biến tăng giá xăng dầu, công tác điều hành giá cần hết sức thận trọng, linh hoạt. Tại kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ sau cuộc họp của Ban Chỉ đạo điều hành giá ngày 27/3/2018, đã nhận định rủi ro về áp lực tăng giá chủ yếu đến từ yếu tố thị trường, như xu hướng phục hồi của giá xăng dầu và một số nguyên liệu chính trên thị trường thế giới. Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công thương chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính điều hành giá xăng dầu trong nước theo quy định, sử dụng hợp lý Quỹ Bình ổn giá với liều lượng thích hợp giúp kiểm soát mặt bằng giá chung, đồng thời công bố giá cơ sở đối với mặt hàng xăng dầu phù hợp với thị trường và quy định của pháp luật; tăng cường kiểm tra giá, quản lý chất lượng, tránh gian lận trong kinh doanh xăng dầu... Đây được cho là các giải pháp để tránh những tác động bất lợi của giá xăng dầu tới CPI.

Được biết, Ban Chỉ đạo điều hành giá cũng đã đưa ra 3 kịch bản điều hành giá trong năm 2018, lường trước tác động tăng giá các mặt hàng thiết yếu trong đó có xăng dầu. Kể cả trong trường hợp đặt giả thiết mặt hàng xăng dầu tăng từ 10 - 15% và cùng đà tăng giá của một số hàng hóa thiết yếu khác, thì CPI vẫn ở trong tầm kiểm soát. Nhóm giúp việc Ban Chỉ đạo điều hành giá cũng nhận định, công tác quản lý, điều hành vẫn cần thận trọng với các yếu tố bất thường để thực hiện theo đúng mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân Quốc hội đề ra.

Minh Anh