Doanh nghiệp dệt may Việt Nam cần tận dụng tốt thời cơ để đẩy mạnh xuất khẩu. Ảnh: TL.

Đó là nhận định của PGS.TS Lê Xuân Trường - Giảng viên cao cấp Bộ môn Thuế, Học viện Tài chính đánh giá tác động của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) đến nền kinh tế Việt Nam.

PV: Ông đánh giá thế nào về tác động của CPTPP đến nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt hiệp định này sẽ giúp cho nền kinh tế tăng thu nội địa như thế nào?

PGS.TS Lê Xuân Trường: CPTPP là một hiệp định đối tác thương mại toàn diện và tiến bộ của 11 nước thành viên. Mặc dù không có Mỹ, lưu lượng hàng hóa giao thương giữa các nước tham gia hiệp định này có giảm đi, nhưng vẫn mang đến nhiều lợi ích cho tất cả các nền kinh tế tham gia trong đó có Việt Nam. Mức độ phát huy lợi thế của việc tham gia CPTPP như thế nào còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố của nền kinh tế của từng nước và tương tự Việt Nam cũng vậy.

Theo đó, chắc chắn thị trường tiêu thụ hàng hóa của Việt Nam sẽ được mở rộng. Khi thực hiện hiệp định này thì mức thuế suất thuế nhập khẩu bình quân gia quyền của hàng hóa Việt Nam sang các nước thành viên CPTPP giảm từ 1,7% xuống còn 0,2%.

Các nước Canada, Nhật Bản, Australia, Malaysia… là những thị trường rộng lớn cho nhiều sản phẩm mà Việt Nam có lợi thế xuất khẩu như: Thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, may mặc, hàng da, dệt may...

Tùy theo sự biến động của các yếu tố khác và khả năng nắm bắt cơ hội của các doanh nghiệp (DN). Song tôi cho rằng, không tính dân số Việt Nam, một thị trường xuất khẩu của 10 nước còn lại trong CPTPP với dân số gần 400 triệu người có thể giúp xuất khẩu của Việt Nam tăng trưởng từ 4% đến 7%.

Ngoài ra, những thỏa thuận khác về thương mại điện tử, đầu tư, dịch vụ xuyên biên giới, thủ tục hải quan… chắc chắn sẽ góp phần tạo điều kiện để thu hút đầu tư và công nghệ hiện đại. Điều này sẽ là một cú hích cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang đến gần hơn bao giờ hết.

Tôi đồng tình với nhận định của Ngân hàng thế giới rằng, đến năm 2030 CPTPP có thể giúp GDP Việt Nam tăng trưởng từ 1,1% đến 3,5%. Khi kinh tế phát triển thì sẽ tạo nền tảng để tăng thu nội địa vì cùng với sự phát triển của nền kinh tế là sự gia tăng hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp và tăng tiêu dùng của người dân.

PV: Theo ông một số ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như: cà phê, thủy sản, dệt may sẽ được hưởng lợi về thuế như thế nào từ CPTPP?

PGS.TS Lê Xuân Trường: Một trong những thắng lợi lớn nhất của Việt Nam khi đàm phán CPTPP là hầu hết các nước đều cắt giảm thuế sớm cho Việt Nam, kể cả hàng nông sản. Như vậy, những lĩnh vực thế mạnh này được giảm thuế sớm sẽ tạo ra một điều kiện rất thuận lợi để hàng hóa Việt Nam vươn ra thị trường các nước thành viên CPTPP.

Vấn đề quan trọng là các DN Việt Nam phải tận dụng được lợi thế về giá để chiếm lĩnh thị trường. Cần lưu ý rằng, để một sản phẩm được chấp nhận cần rất nhiều yếu tố chứ không chỉ là giá cả, chẳng hạn như chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, nguồn gốc xuất xứ…

PV: Theo ông CPTPP sẽ thúc đẩy cải cách một số dịch vụ tài chính như thế nào trong các lĩnh vực nóng như hải quan, thuế. Và điều này sẽ giúp DN hoạt động dễ dàng hơn ra sao?

PGS.TS Lê Xuân Trường: Như đã nói trên, CPTPP là hiệp định đối tác toàn diện. Trong các thỏa thuận của CPTPP có thỏa thuận riêng về dịch vụ tài chính, quản lý hải quan, hàng rào phi thuế quan…

Những thỏa thuận trên đều được thống nhất trên nguyên tắc tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, thúc đẩy tự do hóa thương mại và đầu tư, tạo sự thuận lợi cho việc cung ứng và sử dụng các dịch vụ tài chính, cung ứng lao động…

Chẳng hạn như, trong thỏa thuận về quản lý hải quan và hợp tác về hải quan, CPTPP quy định tạo sự thuận lợi trong xác định trước xuất xứ hàng hóa, về việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong thông quan hàng hóa…

Khi thực hiện CPTPP, chắc chắn các nước thành viên trong đó có Việt Nam sẽ buộc phải tháo gỡ những rào cản thương mại, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thương mại và đầu tư quốc tế.

Vì lẽ đó, các DN sẽ được hưởng lợi ngay từ các thủ tục về thuế, hải quan khi xuất khẩu hàng hóa và được hưởng thuận lợi khi làm thủ tục nhập khẩu ở các nước thành viên CPTPP.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, các DN cũng phải đổi mới mạnh mẽ và nâng cao trình độ quản lý sản xuất kinh doanh, nguồn nhân lực để có thể cạnh tranh với các đối tác nước ngoài ở cả thị trường trong nước và thị trường quốc tế.

PV: Xin cảm ơn ông!

Đức Việt (thực hiện)